Кіріспе

Иллинойс штатының 1913-1917 жылдар аралығындағы губернаторы

Эдвард Фитцсимонс Данн (12 қазан 1853 – 24 мамыр 1937) – американдық саясаткер, заңгер және судья, 1905-1907 жылдар аралығында Чикагоның 38-ші мэрі, ал 1913-1917 жылдар аралығында Иллинойс штатының 24-ші губернаторы болған. Данн Чикаго мэрі және Иллинойс губернаторы қызметтерін атқарған жалғыз адам. Сонымен қатар, ол 1892-1905 жылдар аралығында Кук округінің Иллинойс аймақтық сотының судьясы болды.

Алғашқы жылдар

1853 жылы Коннектикут штатының Уотертаун қаласында туған ол, 1849 жылы Жас Ирландия көтерілісі сәтсіз аяқталғаннан кейін Америкаға эмиграциялаған, ирландтық ұлтшыл Патрик Уильям (П. В.) Дуннның (1832–1921) ұлы болды. Оның анасы, Делия Мэри (Мэри) Лаулор, ирландтық белгілі кәсіпкердің қызы және 1798 жылғы Ирландия көтерілісіне қатысып, Галвей портын салуға көмектескен адамның қызы еді. Дуннның үш әпкесі болған. Әкесі ұлын жергілікті католик академиясына жіберуден бас тартты, себебі католик шіркеуі фениандардың қызметіне қарсы шыққан еді. Чикаго қалалық кеңесінде. Инаугурациясынан кейін көп ұзамай өткен жылдық Джефферсон күнінің банкетінде, оны Уильям Дженнингс Брайан және мэр Том Л. Джонсон ұлттық реформа қозғалысының серге жол берген жаңа басшысы деп мақтады. Дунн сайлау кампаниясында көтерген және мэр ретінде ең көп назар аударатын мәселе – қаланың көлік мәселесі болды. Ол қаланың трамвай желілерін дереу муниципалдық меншікке көшіруді қолдады. Дунн өзінің бас көмекшісі ретінде Кларенс Дарроуды таңдады, оған «Мэрдің арнайы көлік кеңесшісі» деген лауазым берілді. 1905 жылдың қараша айында Дарроу осы қызметтен кеткеннен кейін, 1906 жылы Дунн оның орнына Уолтер Л. Фишерді тағайындады.

Мэрлік кезеңнен кейінгі кезең

1907 жылғы 15 сәуірде қала әкімі қызметі аяқталғаннан кейін Дунн заңгерлік тәжірибасына қайта оралды. 1911 жылғы Демократиялық партиясының мэрлік сайлауында Дунн, бұрынғы Чикаго мэрі Картер Х. Харрисон II-ге шамалы айырмамен жеңіліп, ол мэр кеңсесін қайта иеленді.

Басқарушылық

Дунн 1912 жылғы 17 қаңтарда Иллинойс штатының губернаторы лауазымына үміткерлігін ресми түрде жариялады. Ол сол жылдың 9 сәуірінде өткен Демократиялық партиясының ішкі сайлауында жеңіске жетті. Оның сайлау науқанындағы негізгі шабуылы «Джекпот үкіметі» деп атаған құбылысқа бағытталған еді. Басым сайлауда Дунн 1912 жылдың күзінде қолданыстағы губернатор Чарльз С. Дениенді жеңді. Дунн мен демократтар Республикалық партияның жарылғаннан пайдаланды, партия президент Уильям Говард Тафтты қолдаушылар мен Теодор Рузвельттің үшінші партиялық үміткерлігін қолдаған прогрессивтерге бөлінді. Ол 1913 жылғы 3 ақпанда Иллинойс штатының губернаторы болып қызметке кірді. Ол отбасымен Спрингфилд, Иллинойс қаласындағы Иллинойс губернаторының резиденциясына көшті. Губернатор ретінде ол көптеген келушілер мен қонақтарды қабылдады. АҚШ-тың бұрынғы президенті Теодор "Тедди" Рузвельт Дуннмен Иллинойс губернаторының резиденциясында кездесу үшін келді. Губернатор ретінде Дунн көптеген прогрессивті реформаларды қолдады, оның ішінде әйелдердің сайлау құқығын, түрмелердегі реформаларды, маңызды инфрақұрылымдық жақсартуларды, Қоғамдық пайдалылық комиссиясын, тиімділік және экономика комиссиясын, заңнамалық анықтама бюросын құруды және жұмысшылардың өтемақысын және мұғалімдердің зейнелтақымын бақылау бойынша штаттың жауапкершілігін кеңейтті. 1913 жылы губернатор Дунн Иллинойс штатындағы әйелдерге АҚШ президентіне дауыс беру құқығын беретін заңға қол қойды. Бұл Иллинойсты Миссисипи өзенінің шығысындағы әйелдерге АҚШ президентіне дауыс беру құқығын берген алғашқы штат етті. Бұл 19- түзету қабылдануға алты жыл бұрын болды. 1915 жылдың қараша айында Дунн Хиллсборо қаласынан штат сенаторы Стивен Д. Канадиді өзінің өкілі ретінде тағайындады, ол Сан-Францискодағы Панама-Тынық мұхиты халықаралық көрмесінен Пенсильванияға қайтып келе жатқан «Бостандық қоңырауымен» бірге пойыз вагонында Оңтүстік Иллинойс арқылы өтіп бара жатқан кезде болады. Осы сапардан кейін «Бостандық қоңырауы» Пенсильванияға қайтып келді және енді жылжытылмайды.

Губернаторлықтан кейінгі мансап

Губернаторлық өкілеттігін аяқтағаннан кейін Дунн саяси белсенділігін жалғастырды. 1921 жылы ол Ку-клукс-кланға қарсы күресу үшін «Ұлттық бірлік кеңесі» атты ұйым құруға көмектесті. «Ку-клукс-клан жаппай әрекет ету қаруын қолданғанын ескере отырып, біздің ниетіміз әртүрлі топтар арасында жаушылық емес, үйлесім мен жақсы қарым-қатынасты дамытатын қоғам құру болды», - деді Дунн мырза бүгін. «Көптеген белгілі шіркеу, саяси, бизнес және әлеуметтік қайыраткерлерге шақырулар жіберілді, ал жауаптары қазір түсіп келеді».

«Оңтүстік жарнама бюросы» деген атпен кеңсесі бар Ку-клукс-клан, бұрынғы губернатор Дунн оларды «бұл және кез келген қауым үшін қауіп» деп атады, олар «ұрылдардың маскалары мен зорлық-зомбылық құралдарын» қолданғандары үшін. 1917 жылы қызметтен кеткеннен кейін Дунн тағы да заңгерлікпен айналысты. Оның заңгерлік тәжірибесі Ұлы депрессияның салдарынан қиындыққа тап болды, бірақ ол бұл жұмысты Кук округі сайлау комиссиясының кеңесшісі лауазымымен толықтырды. 1928 жылдың 25 мамырында әйелі қайтыс болғаннан кейін Дунн өзінің естеліктері туралы ойлана бастады. «Льюис» баспа компаниясы оны Иллинойс тарихы туралы жазуға көндірді. Ол бес жыл бойы осы жобада губернатор болған кезде оның жеке хатшысы болған Уильям Л. Салливанның жақын көмегімен жұмыс істеді. 1933 жылы ол бес томдық жинақты жариялады: «Иллинойс, Ұлттың жүрегі». Президент Франклин Рузвельт Дуннды 1933-1934 жылдардағы Чикагодағы «Прогресс ғасыры» Дүниежүзілік көрмесінің АҚШ комиссары етіп тағайындады. Ол кезде ол 80 жаста болды. Ол бұл лауазымға зор қуанышпен ие болды және ол мэр, губернатор және федералды комиссар болып қызмет еткенін (осылайша, үкіметтің барлық деңгейлерінде қызмет еткенін) әзілдеп айтты.

Өлім

Едуард Ф. Данн өмірінің соңғы жылдары ең үлкен қызы Айлин және оның отбасымен бірге тұрды. Ол 1937 жылғы 24 мамырда 83 жасында Чикагода қайтыс болды. Ол қайтыс болғанда оның тоғыз баласының үшеуі қасында болды. Ол әйелі Элизабетпен бірге Эванстондағы Кальварий зиратында жерленген. Эдвардтың отбасы бүгінде Чикаго, Коннектикут және Нью-Джерсиде тұрады.