Кіріспе

Мексикадағы өсімдік түрлері

Агава текилана, көбінесе көк агава немесе текила агава деп аталады, Мексиканың Халиско штатының маңызды экономикалық өнімі болып табылатын агава өсімдігі, себебі ол текиланың негізгі құрамы, танымал дистилляцияланған сусын. Өсімдіктің өзегінде агавиндердің (негізінен фруктозадан тұратын тармақталған олигосахаридтер) жоғары өндірісі оны алкогольді сусындар дайындауға қолайлы ететін басты ерекшелік болып табылады. Текила агавасы Мексиканың Халиско, Колима, Наярит, Мичоакан және Агуаскалиентес штаттарында табиғи түрде өседі. Көк агава өсімдіктері тікенді, ет тәрізді жапырақтары бар ірі суккуленттерге айналады, олардың биіктігі 90 сантиметрден асып жетеді. Көк агава шамамен бес жасында сабақ (киота) шығарады. Бұл сабақтар одан әрі өсіп, үстіне сары гүлдері біткен. Коммерциялық өсімдіктерден сабақтар кесіліп тасталады, соның арқасында өсімдік өзегіне көбірек энергия жұмсайды. Гүлдерді ұзын мұрынды жарқанат (және жәндіктер мен құстар) тозаңдатады және әр өсімдікке бірнеше мың тұқым береді, олардың көп бөлігі сүректенбейді. Содан кейін өсімдік қурап қалады. Егілген өсімдіктер бұрын алынған бүршіктерді отырғызу арқылы көбейтіледі, бұл егілген көк агаваның генетикалық әртүрлілігінің айтарлықтай төмендеуіне әкелді. Оны үй өсімдігі ретінде сирек өсіреді, бірақ Бостондағы 50 жылдық көк агава 9 метрлік сабақ өсіріп, жылыжайдың төбесінде тесік жасады және 2006 жылдың жазында гүлдеді.

Текила өндірісі

Теккила тек "Weber Azul" деп аталатын Agave tequilana түрінен ғана жасалады. Бұл өсімдік аспарагалар тұқымдасына жатады. Бұл сорт кішкентай және жасыл A. tequilana-ға қарағанда ірі және көк сұр түсті. Ол тез өседі және ауыл шаруашылығы артықшылықтарына сай, көптеген қосалқы бүршіктер шығарады. Теккила өсімдіктің жүрегін (пинья) жетіден он төрт жылға дейін (өсу жылдамдығына және орымпаздың қалауына байланысты) алып тастау арқылы өндіріледі. Орылып алынған пиньялардың салмағы әдетте .

Өсімдікке әсер ететін патогендер

1980 жылдардың соңынан бастап агав өндірісі өнеркәсіптік деңгейге көшкендіктен, агавтың күйзелісі мен өлімі (tristeza y muerte de agave, TMA) деп аталатын аурулар мен зиянкестер егінге зиян келтірді. 1990 жылдары, әсіресе Fusarium саңырауқұлақтары мен Erwinia бактериялары тарады, бұл агав өсімдіктерінің генетикалық әртүрлілігінің төмендігімен күшейді. Басқа проблемалардың ішінде агав мысығы (Scyphophorus acupunctatus) және Thielaviopsis paradoxa саңырауқұлағы бар. 2004 жылғы зерттеуге сәйкес, Erwinia carotovora, Enterobacter agglomerans, Pseudomonas mendocina және Serratia spp. сияқты қосымша патогендер шіру процесіне себеп болады.