1983 жылғы тік прокрулды атыс ойыны

Кіріспе

1983 жылы шыққан тік прокрулды атушы аркада ойыны.

Xevious (ゼビウス, Zebiusu) – 1982 жылы Namco компаниясы әзірлеген және жариялаған тік прокрулды атушы аркада ойыны. Оны Жапонияда Namco, ал Солтүстік Америкада Atari, Inc. шығарды. Ойыншы Солвалоу ғарыш кемесін басқарып, Xevious күштері бүкіл адамзатты жоймас бұрын оларға шабуыл жасайды. Солвалу екі қарумен жабдықталған: ұшатын нысандарды жоюға арналған зэпер және жердегі нысандар мен жауларды бомбалауға арналған бластер. Ол Namco Galaga аркада жүйесінде жұмыс істейді. Ойынды Масанобу Эндо және шағын команда жасаған. Scramble ойынының табысына бәсекелес болу үшін жасалған, бастапқыда Вьетнам соғысы тақырыбында болған және Cheyenne деп аталған. Эндо ойынның толыққанды, егжей-тегжейлі сюжеті мен жан-жақты әлемі болуын, сондай-ақ жаңа ойыншылар үшін ыңғайлы болуын қалаған. Көптеген жаулар мен кейіпкерлер «Жұлдызды соғыстар», «Ұшатын объектілер», «Шегініс» және «Battlestar Galactica» сияқты басқа танымал ғылыми-фантастикалық туындыларға құрмет көрсету үшін жасалды. Xevious егжей-тегжейлі графикасы, қиындығы және түпнұсқалығы үшін мақтау алды. Ол Жапонияда Namco үшін бұрын-соңды болмаған табысқа жетті, рекордтық сатылымдар оны «Space Invaders» ойынынан кейінгі ең ірі ойынға айналдырды. Солтүстік Америкадағы шығарылымы 1983 жылдың соңына дейін 5295 ойын автоматын сатуға қарамастан, салыстырмалы түрде нашар болды. Ол барлық уақыттағы ең ұлы бейнеойындардың тізіміне енді және shoot 'em up жанрындағы ең ықпалды ойындардың бірі болып, тік прокрулды атушылардың үлгісін қалыптастырды және TwinBee және RayForce сияқты ойындарға шабыт берді. Ол үй жүйелеріне портталды, содан кейін бірнеше жалғасы мен спин-оффтары шықты және көптеген Namco жинақтарына енгізілді.

Ойын процесі

Xevious - тік жүгіретін атушы ойын. Ойыншы ұшушы шабуылдық кемені, Solvalou-ды басқарып, Жерді басып алуға ниеттенген Xevious күштерін жояды, сондай-ақ жер үсті қондырғылары мен көліктерді бомбалауға арналған бластерді пайдаланады. Аймақтар географиялық тұрғыдан ерекшеленеді, орман, жолдар, өзендер және механикалық құрылымдар сияқты ерекшеліктері бар. Кейбір аймақтарда Наска сызықтары жерге салынған, олардың кейбіреулері "кондор" дизайнында жасалған. Namco-ның Rally X ойынынан сары "Арнайы тулар" аймақтың кездейсоқ бөлігінде табылады. Біреуін жинағанда қосымша өмір аласыз. Endō ойынның дәйекті, егжей-тегжейлі әлемі мен оқиғасы ойынның ажырамас бөлігі болуын қалаған, ол "кейіннен қосылған" сияқты емес болу керек еді. Ойыншының кемесі, Solvalou, "Чужая" (Alien) фильмінен алынған Nostromo ғарыш буксирінің негізінде жасалған, ал көптеген жаулар танымал ғылыми-фантастикалық туындылардан, соның ішінде "Жұлдызды соғыстар", "Ұшатын объектілер" (UFO) және "Battlestar Galactica" ғарыш кемелеріне құрмет көрсету болып табылады. Одан кейінгі айларда Atari, Inc. Солтүстік Америкада оны өндіру және тарату құқығын сатып алды, оны "үйде ойнай алмайтын Atari ойыны" деп жарнамалады. Famicom нұсқасы Bandai компаниясы арқылы Nintendo Entertainment System үшін халықаралық деңгейде шығарылды және Солтүстік Америкада Xevious: The Avenger деп аталды. Сол жылы Apple II үшін де нұсқасы шығарылды. Commodore 64 нұсқасын U.S. Gold 1987 жылы жариялады. Famicom нұсқасы 1990 жылы Famicom Disk System үшін бюджеттік бағамен қайта шығарылды. Atari 2600 және Atari 5200 үшін нұсқалар аяқталды, бірақ ешқашан жарық көрмеді. Atari 2600 портын Tod Frye бағдарламалады. Үш ұялы телефон нұсқасы шығарылды: біріншісі 2002 жылы J Sky үшін Xevious Mini деп аталды, екіншісі сол жылы i Mode үшін, ал үшіншісі 2003 жылы EZweb үшін. NES нұсқасы 2004 жылы Game Boy Advance үшін Classic NES Series желісінің бөлігі ретінде қайта шығарылды. Аркадалық нұсқасы 2007 жылы Xbox 360 үшін шығарылды, ол жетістіктер мен онлайн көшбасшылар кестесін қолдайды. Wii Virtual Console 2006 жылы NES нұсқасын, ал 2009 жылы аркадалық нұсқасын алды. Nintendo 3DS үшін жасалған ремейк 2011 жылы 3D Classics сериясының бөлігі ретінде шығарылды, ол 3D Classics: Xevious деп аталды және қолмен ұсталатын құрылғының 3D экранының технологиясын пайдаланды. NES нұсқасы 2013 жылы Wii U Virtual Console үшін шығарылды, сондай-ақ 2023 жылдың наурызында Nintendo Switch Online қызметіне қосылды. Аркадалық нұсқа, Pac Man-мен бірге, 2021 жылы Hamster's Arcade Archives желісінің бөлігі ретінде Nintendo Switch және PlayStation 4 үшін шығарылды. Xevious Namco жинақтарына кіреді, соның ішінде Namco Museum Vol. 1 (1995), Namco Museum Battle Collection (2005), Namco Museum 50 жылдығы (2005), Namco Museum Remix (2006), Namco Museum DS (2007), Namco Museum Virtual Arcade (2008) және Namco Museum Essentials (2009). Xevious 3D/G PlayStation үй портына оның жалғаулары Super Xevious және Xevious Arrangement-пен бірге бастапқы Xevious қосымша ретінде кіреді. Ол 1998 жылы Windows үшін шығарылған Microsoft Revenge of Arcade-тің бес ойынының бірі ретінде де қамтылған. 2005 жылғы GameCube ойыны Star Fox: Assault NES нұсқасын ашылатын қосымша ретінде ұсынады, оны ойындағы барлық күміс медальдарды жинау арқылы алуға болады. Ойынның 30 жылдығына орай 2012 жылы iOS құрылғылары үшін Namco Arcade жинағының бөлігі ретінде шығарылды.

Xevious is a vertically scrolling shooter. The player controls a flying attack craft, the Solvalou, to destroy the Xevious forces plotting to take over Earth. and a blaster for bombing ground installations and vehicles. Areas are geographically distinct, with features such as forests, roads, rivers, and mechanical structures. Certain areas have Nazca lines placed on the ground, some in the "condor" design. Yellow "Special Flags" from Namco's own Rally X are found in a semi random section of the area. Collecting one gives an extra life. Endō wanted the game to have a consistent, detailed world with a story that didn't feel like a "tacked on extra", instead being an integral part of the game. The player's ship, the Solvalou, is based on the Nostromo space tug from Alien, while several of the enemies are homages to starships from popular science fiction works, including Star Wars, UFO and Battlestar Galactica. In the months following, Atari, Inc. acquired the rights to manufacture and distribute it in North America, advertising it as "the Atari game you can't play at home". The Famicom version was released internationally for the Nintendo Entertainment System by Bandai, renamed Xevious: The Avenger in North America. A version for the Apple II was released the same year. A Commodore 64 version was published by U. S. Gold and released in 1987. The Famicom version was re released as a budget title for the Famicom Disk System in 1990. Versions for the Atari 2600 and Atari 5200 were completed but never released. The Atari 2600 port was programmed by Tod Frye. Three mobile phone versions were released; the first for J Sky in 2002, renamed Xevious Mini, the second for i Mode the same year, and the third for EZweb in 2003. The NES version was re released for the Game Boy Advance in 2004 as part of the Classic NES Series line. The arcade version was released for the Xbox 360 in 2007, featuring support for achievements and online leaderboards. The Wii Virtual Console received the NES version in 2006 and the arcade version in 2009. A remake for the Nintendo 3DS was released in 2011 as part of the 3D Classics series, named 3D Classics: Xevious, which took advantage of the handheld's 3D screen technology. The NES version was released for the Wii U Virtual Console in 2013, and was also added to the Nintendo Switch Online service in March 2023. The arcade version, along with Pac Man, was released for the Nintendo Switch and PlayStation 4 as part of Hamster's Arcade Archives line in 2021. Xevious is included in Namco compilations including Namco Museum Vol. 1 (1995), Namco Museum Battle Collection (2005), Namco Museum 50th Anniversary (2005), Namco Museum Remix (2006), Namco Museum DS (2007), Namco Museum Virtual Arcade (2008), and Namco Museum Essentials (2009). The PlayStation home port of Xevious 3D/G includes the original Xevious as an extra, alongside its sequels Super Xevious and Xevious Arrangement. It is included as one of the five titles in Microsoft Revenge of Arcade, released for Windows in 1998. The 2005 GameCube game Star Fox: Assault includes the NES version as an unlockable extra, awarded by collecting all silver medals in the game. For the game's 30th anniversary in 2012, it was released for iOS devices as part of the Namco Arcade compilation.

Коммерциялық өнімділік

Xevious компаниясы Namco үшін Жапонияда бұрын-соңды болмаған табысқа жетті. Базарға шыққан алғашқы апталарында 1978 жылғы "Space Invaders" ойынынан бері көрілмеген рекордтық сатылымдар тіркелді. 1983 жылдың қараша айында Жапонияның Game Machine аркадалық тізімінде ең көп табыс әкелген аркадалық шкаф атанды. Солтүстік Америкадағы ойын автоматтарында бұл ойын орташа табысқа ие болды, 1983 жылдың шілдесінде Play Meter тізімінде төртінші орынға қол жеткізді. Atari 1983 жылдың соңына дейін АҚШ-та 5295 аркадалық шкафты сатты, бұл АҚШ-тағы шкаф сатудан түскен шамамен 11,1 миллион долларлық кіріс әкелді. Famicom нұсқасы Жапонияда 1,26 миллионнан астам дана сатылып, консольдің бірінші хитті ойынына айналды, соның арқасында жүйе сатылымы шамамен 2 миллион бірлікке өсті. Ойынның үлкен танымалдылығы бүкіл ел бойынша жоғары ұпайлар турнирлерін өткізуге және оның көптеген құпиялары мен жасырын заттарын сипаттаған стратегиялық нұсқаулықтар жасауға себеп болды. NES нұсқасы бүкіл әлем бойынша 1,5 миллион ойын картриджін сатты.

Келесілер мен бұрмаланған өнімдер

Супер Xevious 1984 жылы жарық көрді. Ойынның қиындық деңгейі жоғарылатылып, тәжірибелі ойыншыларды қызықтыру мақсатында жаңа жау түрлері мен кейіпкерлер қосылды, олардың бірі оқ тиген кезде ойыншының есебін нөлге дейін түсіретін. Бұл ойынның аркадалық нұсқасы да шығарылды, ол Vs. Super Xevious деп аталады және Nintendo Vs. аркадалық жүйесінде жұмыс істейді. Xevious ойынының Grobda жауының басты рөлде ойнайтын аркадалық серпіндік ойыны 1984 жылы жарық көрді. MSX2 және PC Engine платформалары үшін екі ойын 1988 және 1990 жылдары шығарылды, тиісінше Xevious Fardraut Saga және Xevious Fardraut Densetsu, екеуі де түпнұсқаның жаңадан жасалған портын, жаңа жаулармен, басқа боспен жекпе-жектермен және күш жинағыш заттармен жаңа сюжеттік режиммен бірге қамтиды. 1991 жылы Solvalou атты 3D рельсті шутер ойынының серпіндік атауы жарық көрді. 1995 жылы екі аркадалық жалғасы шықты: Xevious Arrangement, екі ойыншымен бірлесіп ойнау мүмкіндігі бар түпнұсқаның жаңадан жасалған нұсқасы, және Xevious 3D/G, 2D геймплейі бар 3D ойын. Бұл екі ойын 1997 жылы PlayStation үшін Xevious 3D/G+ жинағында, түпнұсқа Xevious және Super Xevious ойындарымен бірге шығарылды. 2009 жылы Xevious Resurrection соңғы жалғасы шықты, ол тек Namco Museum Essentials жинағының бөлігі ретінде қол жетімді болды, және басқа да мүмкіндіктермен қатар екі ойыншының бір мезгілде бірлесіп ойнау мүмкіндігін ұсынады.

Музыка және кітаптар

1991 жылы Xevious сериясының үш бөлімді романы жарық көрді, ол Fardraut деп аталды. Кітаптар Xevious видео ойындары сериясының тарихын, кейіпкерлерін, алдыңғы оқиғаларын және оқиғаларын сипаттайды. Кітаптар он бес жыл өткен соң 2005 жылы қайта басылды. 1984 жылы Yellow Magic Orchestra тобының Харюми Хосоно Video Game Music деп аталатын Xevious тақырыбындағы саундтрек альбомын жазды. Mappy және Pole Position сияқты басқа Namco видео ойындарының музыкасымен бірге жинақталған бұл альбом, алғашқы видео ойындарының саундтрек альбомы деп саналады. Xevious сонымен қатар видео ойынның алғашқы тікелей ойналысын (gameplay) көрсетті. Ойыннан алынған музыка Starcade атты видео ойындарына арналған телешоуда қолданылды.