Кіріспе

Кейбір республикашыл саясаткерлерді сынайтын кемсітуші термин. АҚШ саясатында "Республикашыл аты ғана" деген сөз тіркесі республикалық партия мүшелерінің партияға жеткіліксіз адал немесе партия идеологиясымен келіспейтін жағдайларын сипаттау үшін қолданылады. Осыған ұқсас терминдер 1900 жылдардың басынан бері пайдаланылып келеді. RINO аббревиатурасы 1990 жылдары кеңінен танымал болды, ал бұл аббревиатура мен толық жазылуы бұрынғы президент Дональд Трамп және оның қолдаушылары республикалық партия ішіндегі сыншыларын атау үшін жиі қолданады.

Шығу тегі

"Атақты республикашыл" деген сөз тіркесі 1920-шы, 1950-ші және 1980-ші жылдары кең таралған саяси айыптау ретінде пайда болды. RINO термині алғаш рет Манчестер, Нью-Гэмпшир газетінде, сол кезде "Одақ көшбасшысы" деп аталған басылымда кездесті. RINO – бұл кері акроним, оны "ринo" деп айту үшін арнайы ойлап табылған, соның арқасында адал емес республикашыларды қарақұйрық сияқты жануармен байланыстыруға болады. 1992 жылы Нью-Гэмпшир штатының заң шығарушы органында қарақұйрықтың суретіне қызыл сызық салынған түймелер байқалды. 1993 жылы Калифорния Республикалық Ассамблеясының болашақ президенті Селеста Грейг Лос-Анджелес қаласының мэрі Ричард Риорданға наразылық білдіру үшін RINO сөзінің үстінен қызыл сызық салынған түймелерді таратты. Фискалды консервативті 501(c)4 ұйымы "Өсу клубы" "ел бойынша өсуге, бостандыққа немесе еркін нарыққа қарсы саясатты қолдаған республикалық шенеуніктерді" бақылау үшін "RINO бақылауы" тізімін құрды; басқа консервативті ұйымдар да осыған ұқсас тізімдерді жариялады.

Дональд Трамп

Дональд Трамп пен оның жақын қолдаушылары бұл терминді Республикалық партияның ішінде оған адал емес деп санайтын кез келген адамды сипаттау үшін жиі қолданады. 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауы кезінде Дональд Трамп бұл терминді Джорджия штатының губернаторы Брайан Кемп пен Джорджия штатының мемлекеттік хатшысы Брэд Раффенспергерге қатысты қолданды, себебі олар 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлау нәтижелерін өзгертуге жасаған әрекеттері кезінде Джорджиядағы сайлау қорытындыларын жоққа шығарудан бас тартты. Ол сондай-ақ Мэриленд штатының губернаторы Ларри Хоганды Twitter-де, сондай-ақ 6 қаңтарда АҚШ Капитолийіне жасалған шабуылдан кейін оны импичментке тарту және кінәлі деп тануға дауыс берген, немесе Президент Джо Байден қолдаған екі партиялық инфрақұрылымдық заңға дауыс берген Палата мен Сенаттың республикашыл өкілдерін атады. Соңғы кезде бұл термин бұрынғы президент Дональд Трампты сынаған республикашылдарды сипаттау үшін қолданылуда. Трамптың өзі Twitter-де 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауының жеңімпазы ретінде Джо Байденді мойындаған Конгресс республикашылдары RINO екенін жазды. Трампты сынға алған кейбір республикашылар оның тіркелген демократ болған тарихына байланысты Трамптың өзін сипаттау үшін кейде осы есімді қолданды. 2021 жылы бұрынғы мемлекеттік хатшы Колин Пауэлл қайтыс болғаннан кейін Трамп оны "нағыз RINO" деп сипаттады. Том Эммер Палата спикері лауазымына үміткер болып сайланбағаннан кейін Трамп оны баспасөз алдында және Truth Social желісінде RINO деп атады. Сәтсіз дауыс беруден кейін төрт сағаттан соң Эммер өтінімін кері алып, жеңіліске ұшырады.

Ұқсас терминдер

Республикалық партияның консервативті бағытынан өзгешеленуіне байланысты, партияның толыққанды мүшесі еместігі туралы пікір партия тарихында жиі кездеседі.

Мен-мен де республикашылар

1930 және 1940 жылдары «Мен де республикашылдар» термині Демократиялық партиямен келісу платформасында бағытталғандарды сипаттады, олар философиялық айырмашылықтарды минималды немесе орташа деңгейде жариялады. Мысалы, екі рет президенттікке үміткер болған Томас Э. Дьюи, танымал Франклин Д. Рузвельт пен оның ізбасары Гарри Трумэнға қарсы күресті. Дьюи Рузвельттің «Жаңа мәміле» бағдарламаларына толығымен қарсы болған жоқ, тек республикашылар оларды тиімдірек және сыбайлас жемқорлықсыз жүзеге асыратыны туралы уәде беріп науқан жүргізді. «Әрине, біз осының бәріне сенеміз, әлеуметтік қамсыздандыруға, жұмыссыздарға жұмыс беруге, үйді сақтап қалуға сенеміз» деген жалған сөздерге қарсы ұлтты ескертемін. Бірақ президент әкімшілігінің осы мәселелерді шешу тәсілі бізге ұнамайды. Оларды бізге беріңіздер. Біз олардың бәрін істейміз, тіпті одан да көбін істейміз, жақсырақ істейміз және ең бастысы, оларды істеу ешкімге де ешқандай шығын келтірмейді! |Президент және демократ Франклин Д. Рузвельт| 1936 жылғы қыркүйекте Нью-Йорктегі демократиялық тыңшыларға арналған сөз.

1936 жылдан 1976 жылға дейін Республикалық партияның орталық көзқарастағы мүшелері ұлттық үміткерлікті жиі жеңіп алды, олардың қатарында Алф Лэндон, Венделл Уилки, Томас Э. Дьюи, Дуайт Д. Эйзенхауэр, Ричард Никсон және Джеральд Форд болды. Республикалық партияның бағыты жалпы алғанда «Жаңа мәмілені» қолдады. 1950 жылдары «Мен де республикашылдарға» қарсы шыққан Роберт А. Тафт және Барри Голдуотер сияқты консерваторлар бағыттан тыс саналды; сол кездегі Республикалық партиядан шығып, Оңтүстіктегі «штаттар құқығы» демократтарымен коалиция құрып, жаңа ультраконсервативті партия құру туралы мәселе талқыланды.

Никсондықтар мен Рокфеллерлік республикашылар

1960 және 1970 жылдары экономикалық мәселелерде либералды, бірақ сыртқы саясат және әлеуметтік мәселелерде қатаң ұстанымды республикашылар кейде "Никсондық" немесе "Рокфеллер республикашылары" деп аталды.

Циган көбелегі республикалық

1980 жылдары "көшпенді көбелек" термині Солтүстік-Шығыс және Орта Батыс аймақтарынан шыққан республикашылдарды сипаттады. Олар Рональд Рейган әкімшілігінің экономикалық қиындыққа тап болған халыққа көмек көрсетуді қысқарту жоспарларына қарсы дауыс берді, бұл "мақта құрты" демократтарынан өзгеше болды, олар осы қысқартуларды қолдады. Көшпенді көбелек – Солтүстік-Шығыс АҚШ-тағы ағаштарға зиян келтіретін инвазивті түр.

Құйрықты қорғаушы

2015 жылы 4chan онлайн-форумында «куксервитив» термині, «құмарлық» және «консервативті» сөздерінің қосылуынан пайда болған сөз, танымал болды және оны интернет-тролльдер де, сондай-ақ ұлтшыл жаңа оңшылдар да қолдады. Ақ нәсілшілдердің тілінде бұл термин иммиграция сияқты мәселелерде немесе Конфедерация туының қазіргі заманғы көрсетілуінде ақ емес мүдделерге мойынұсыну айыптауы ретінде қолданылады; алайда, бұл термин қолданысқа енді (кейбір дау-дамайлармен).