Кіріспе

Қарын және жамбас аймақтарындағы артерия

Көбелек тәрізді артерия – қарын және жамбас аймақтарында орналасқан жұп артерия (дененің әр жартысына бір-бірден). Ұрықта ол кіндік бауына дейін созылады.

Даму

Көбелек артериялары ұрықтан плацентаға деоксигенделген қанды жеткізеді. Бұл қан әдетте деоксигенделген деп аталғанмен, бұл ұрықтың жүйелік артериялық қаны болып табылады және ұрықтың басқа тіндеріне таратылатын қан сияқты бірдей мөлшерде оттегі мен қоректік заттарға ие. Көбінесе екі көбелек артериясы және бір көбелек тамыры көбелек бауырында кездеседі. Көбелек артериялары несеп қуысын қоршап, содан кейін барлық деоксигенделген қанды көбелек бауыры арқылы ұрықтан шығарады. Плацента ішінде көбелек артериялары шамамен 5 мм қашықтықта, плацентаға қосылған жерде Хиртл анастомозы деп аталатын жерде бірімен-бірі қосылады. Содан кейін олар хорион артерияларына немесе ішкі плаценталық ұрық артерияларына тармақталады. Көбелек артериялары ішкі иық артерияларының соңғы тармақтары (алдыңғы бөлімі). Олар ұрықта артқы аяқ-қолдарды қанмен және қоректік заттармен қамтамасыз етеді. Көбелек артериялары – адам денесіндегі деоксигенделген қанды тасымалдайтын екі артерияның бірі, екіншісі – өкпе артериялары. Көбелек артериясының ішіндегі қысым шамамен 50 мм сынқыл. дамып жетілгенде артерия кеңейе келе қан ағынына қарсылық азаяды.

Дамудан кейін

Туа біткеннен кейін кіндік артериясы кері дамиды. Оның бір бөлігі жоғалып, медиалдық кіндік байламына айналады (эмбриондық урахустың қалдығын көрсететін басқа құрылым – медиандық кіндік байламымен шатастырмау керек). Ал қалған бөлігі ішкі иіл артериясының алдыңғы тармағы ретінде ашық күйінде қалады. Кіндік артериясы жамбас аймағында орналасқан және жоғарғы несеп қуығы артерияларын тудырады. Еркектерде, ол кейбір адамдарда төменгі несеп қуығы артериясымен қамтамасыз етілетін ұрық өзекшесіне артерияны да тудыруы мүмкін.

Клиникалық маңызы

Ауыр сырқаттанған нәрестелердің қанын тексеру үшін олардың кіндік артерияларының біріне катетер салынуы мүмкін. Бұл жаңа туған нәрестелерді күтіп-бағыттау бөлімшесінде жиі қолданылатын процедура, және көбінесе туғаннан кейін 2 аптаға дейін (артериялар тым көп бұзыла бастағанда) орындалуы мүмкін. Кіндік артериялары әдетте инфузия үшін қолайлы емес.