Кіріспе
Анальдық каналдағы қан тамырлары.
Көбінесе ешқандай арнайы ем қажет болмайды. Адамдардың шамамен 50%-дан 66%-ы өмірінде бір рет геморроймен кездеседі. Геморрой көбінесе 45-тен 65 жасқа дейінгі адамдарда кездеседі, және ол жақсы жағдайдағы адамдардың арасында жиірек болады. Көрсеткіштер әдетте жақсы.
Белгілері мен симптомдары
Патологиялық геморроймен ауыратын адамдардың шамамен 40% - ында маңызды белгілер байқалмайды. Егер сіз жүкті болсаңыз немесе сізде жергілікті аллергия болса, лидокаин қолдануға кеңес берілмейді.
Ішкі
Ішкі геморройлар көбінесе ішек қозғалысы кезінде немесе одан кейін ауыртпайтын, ашық қызыл түсті тегіс қан кетумен көрінеді. Ішкі геморройлар әдетте тромбоз немесе некроз болған жағдайда ғана ауырады. Дегенмен, осы байланыстарды растайтын деректер жеткіліксіз. Жүктілік кезінде ұрықтың құрсаққа түсіретін қысымы және гормоналдық өзгерістер геморрой тамырларының кеңеюіне себеп болады. Баланың дүниеге келуі де іш қысымын арттырады. Жүкті әйелдерге көбінесе хирургиялық араласу қажет болмайды, себебі белгілер босанғаннан кейін әдетте жоғалады. Ішек шығаруға тырысу уақытын қысқарту, дәретханада отырғанда оқудан аулақ болу,
Консервативті
Консервативті емдеу әдетте диеталық талшыққа бай тағамдардан, сулы заттарды ішу арқылы денедегі су мөлшерін қалыпты ұстаудан, стероид емес қабынуға қарсы препараттардан, отырып су ванналары қабылдаудан және демалудан тұрады. Бұл диеталық өзгерістер арқылы немесе талшық қоспаларын қабылдау арқылы қол жеткізілуі мүмкін. Егер қолданылса, оларды бір ретке 15 минуттан аспауы керек. Геморройды емдеу үшін көптеген жергілікті қолданылатын препараттар мен тік ішекке салынатын дәрілер бар, бірақ олардың тиімділігін дәлелдейтін жеткілікті мәлімет жоқ. Флавоноидтардың пайдасы күмәнді және олардың жанама әсерлері болуы мүмкін. Симптомдар әдетте жүктіліктен кейін басылады, сондықтан белсенді емдеу көбінесе босанғаннан кейінге шегеріледі. Дәстүрлі қытай медицинасының шөптік емдеуіне қатысты нақты дәлелдер жоқ. Көптеген мамандандырылған ұйымдар I-II сатылы геморройдың симптомдарын емдеу үшін флеботониканы қолдануды ұсынады, бірақ бұл препараттар АҚШ және Германияда бекітілмеген, ал Испанияда созылмалы веналық ауруларды емдеу үшін қолдануы шектеулі.
Іс-шаралар
Бірнеше кабинеттік процедуралар орындалуы мүмкін. Жалпы алғанда қауіпсіз болғанымен, сирек кездесетін, мысалы, перианальдық сепсис сияқты ауыр жағынқы әсерлер болуы мүмкін. Бірінші және екінші дәрежелі аурулар үшін инфрақызыл коагуляция қолдануға болады, бұл көрсеткіштер 0%-дан 28%-ға дейін ауыспалы. Геморройды жойғаннан кейін (көбінесе анальді стенозбен бірге) шырышты қабықтың эктропионы дамуы мүмкін. Бұл жағдайда қынаптың шырышты қабығы ішек тісшесінің өте жеңіл түріне ұқсас, қынаптан сыртқа қарай иіліп шығады. Тромбоздалған сыртқы геморройы бар пациенттерге 24-72 сағат ішінде жасалса, бұл емдеу ұсынылады. Дегенмен, мұны қолдайтын дәлелдер әлсіз. Доплер бағытталған трансанальды геморроидальды деартеризация – бұл артериялық қан ағынын дәл анықтау үшін ультрадыбыс Доплерді пайдаланатын минималды инвазивті емдеу. Содан кейін осы артериялар «байланып», пролапс жасқан тіндері өздерінің қалыпты орнына тігіледі. Бұл емдеудің рецидивтеу деңгейі сәл жоғарырақ, бірақ геморроидэктомиямен салыстырғанда асқынулар азырақ, сондықтан әдетте екінші немесе үшінші дәрежелі ауруларға ғана ұсынылады. Алайда, белгілі геморройлар АҚШ халқының кем дегенде 50%-ының өмірінде бір рет пайда болады, ал халықтың шамамен 5%-ы белгілі бір уақытта осы аурудан зардап шегеді, сондай-ақ жоғары әлеуметтік-экономикалық жағдайы бар адамдар да осы ауруға бейім. Сушрута Самхита (б.з.д. 4-5 ғасырлар) Гиппократтың сөздерімен ұқсас, бірақ жара тазалығына баса назар аударады. "Геморрой" сөзі алғаш рет 1398 жылы ағылшын тілінде қолданылған, ол ескі француз тіліндегі "emorroides" сөзінен, латын тіліндегі hæmorrhoida сөзінен, ал одан грек тіліндегі αἱμορροΐς (haimorrhois) сөзінен, яғни "қанды бөлуге бейім" деген мағынаны білдіреді, ол αἷμα (haima) – "қан" және ῥόος (rhoos) – "ағын, ағыс, ток" сөздерінен құралған, соңғысы ῥέω (rheo) – "ағу, ағып тұру" сөзінен шыққан.
Атақты істер
Бейсболдан әйгілі Джордж Бретт 1980 жылғы әлем чемпионатына қатысқан ойынның бірінен геморрой ауруының салдарынан алаңнан шығарылды. Шағын операциядан кейін Бретт келесі ойынға оралды және "Менің мәселелерімнің бәрі артта қалды" деген әзіл айтты. Бретт келесі көктемде тағы бір геморрой операциясын жасады. Консервативті саяси комментатор Гленн Бек геморройға операция жасады және кейіннен 2008 жылы YouTube-та көп көрілген видеода өзінің жағымсыз тәжірибесін баяндады. АҚШ-тың бұрынғы президенті Джимми Картер 1984 жылы геморройдан операция жасады. Крикетшілер Мэтью Хейден мен Вив Ричардс бұл ауруға шалдықты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясының подполковнигі Гарольд Коэн генерал Джордж С. Паттонның күйеу баласын неміс тұтқын лагерінен құтқару үшін рейд ұйымдастыруға таңдалды; алайда, геморройының салдарынан Коэн рейдке жетекшілік ете алмады. Паттон жеке Коэнды қарап, "Бұл өте жақсы емес" деді.