Кіріспе

Американдық салық төлеуден бас тартушы

Гордон Венделл Кал (8 қаңтар 1920 – 3 маусым 1983) – Екінші дүниежүзілік соғысының ардагері және фермер. Ол Posse Comitatus қозғалысының бір кездегі мүшесі болғанымен және 1983 жылы АҚШ-та құқық қорғау органдарының қызметкерлерімен екі қақтығысқа қатысып, олардың салдарынан адамдар қаза тапқаны үшін танымал.

Ерте өмір

Гордон Кал 1920 жылдың 8 қаңтарында Солтүстік Дакота штатының Уэллс округінде Фредерик (1886-1953) және Эдна (Лауденслагер) Калдың (1892-1967) отбасында дүниеге келген. Калдың үш әпкесі мен бір інісі болған. Фермада өскен Кал Екінші дүниежүзілік соғыста 10 жау ұшағын атып түсірген, көптеген наградаларға ие болған қарулы күштердің мүшесі еді. Соғыстан кейін "оның Солтүстік Дакота штатының Уэллс округіне қарасты Хитон қаласының жанында фермасы болды, [бірақ] кейінірек Техас штатының мұнай өндіріс аймақтарында механик және жұмысшы болып жұмыс істеді". 1975 жылы Кал Posse Comitatus ұйымының Техас штатындағы алғашқы бөлімін құрды және штат бойынша үйлестіруші болып тағайындалды. 1976 жылы Техас штатының телеарналарының бірінде қарсылық білдіруші Уильям М. Ринехартпен бірге сұхбатта болып, табыс салығының заңсыз екенін мәлімдеді және басқаларды табыс салығын төлемеуге үндеді.

Қылмыстық айыптау және түрме

1976 жылғы 16 қарашада Кал 1973 және 1974 жылдарға арналған федералды табыс салығы декларациясын ұсынудан қасақана бас тартқаны үшін айыпталды. Ол 1977 жылғы сәуір және маусым айларында әрбір айыпталу бойынша кінәлі деп танылды және екі жылға бас бостандығынан айырылды, сондай-ақ 2000 доллар айыппұл салынды. Кал 1977 жылы сегіз ай түрмеде отырды. Жазаның бір жылы және айыппұл тоқтатылды, ал Кал бес жылға сынаққа қойылды. Кал сот шешіміне шағымданып, бірақ 1978 жылы АҚШ-тың Бесінші апелляциялық округінің соты оның кінәлі екенін растады.

Түрмеден кейінгі қызметі

В. М. Ринехарт түрмеде жүргенде жүрек талмасынан қайтыс болды, сол кезде Каль да қайтыс болды, ол кейін Posse Comitatus тобына қайта оралмады. Одан кейін ол егемен азаматтар қозғалысының ерте түрі болған қалашықтар қозғалысына белсенді қатысты. Бұл қозғалыс ағылшын ортақ құқығы және конституциялық құқыққа сүйенген параллель соттар мен үкіметтер құруға, сондай-ақ АҚШ федералдық үкіметін мойындаудан бас тартуға ұмтылды. Қалашықтар қозғалысының жақтастары 1980 жылдардағы шаруашылық дағдарысы кезінде Американдық Орта Батыстағы фермерлер арасында ұйымдасуға тырысты.

Солтүстік Дакотаның Медина қаласының маңында болған қақтығыс және атыс

1983 жылғы 13 ақпанда АҚШ маршалдары Калды Мединада (Солтүстік Дакота) Posse Comitatus жиынынан шығып бара жатқанда, шартты түрде босатылу шартын бұзғаны үшін тұтқындауға тырысты. Калдың машинасына оның әйелі Джоан, ұлы Йори Вон және жиынға қатысқан тағы үш адам мінген. Скотт Фаулдің куәлігіне сәйкес, Гордон Кал мен Йори Вон Кал екеуі де Ruger Mini 14 мылтықтарымен қаруланған. Конфликт федералды маршалдар Мединадан солтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде жолды тосқаннан кейін басталды. Калдың тобы маршалдармен жол тосқауылында кездескенде, қысқа, бірақ қарқынды атыс басталды. Атыс кезінде АҚШ маршалдары Кеннет Мьюр мен Роберт Чешир қаза тапты, ал АҚШ маршалы Джим Хопсон, Медина полиция бөлімінің офицері Стив Шнабель және Штутсман округінің шерифінің орынбасары Брэдли Капп жарақат алды. Атыс кезінде Йори Вон Кал да жарақат алған. Калдың тобы атыс кезінде оннан астам оқ атты, ал маршалдар мен офицерлер сегіз оқ атқан. Қақтығыста үш заң қызметкері қару қолданды, ал тек біреуі, АҚШ маршалы Карл Вигглсворт, арыққа жасырынып, зардап шекпей аман қалды. АҚШ маршалдары қызметінің мәліметінше, Калдың тобы екі көлікпен Мединадан солтүстікке қарай бара жатқан. Брэдли Капп және АҚШ маршалдары Роберт Чешир мен Джим Хопсон Калдың тобын ұстанды, ал Медина полиция офицері Стивен Шнабель және АҚШ маршалдары Кеннет Мьюр мен Карл Вигглсворт Калдың тобын тоқтату үшін екі көлікпен оңтүстікке қарай Мединаға қарай қозғалды. Бір кезде Калдың тобы тас жолдан қате бұрылыс жасады. Олар кері жүрге барысқанда, Чешир олардың қашуын көлігімен тосқан, ал маршал Мьюр мен офицер Шнабель солтүстіктен Калдарды тоқтатып тұрды. Сөйтіп тұтқындауға тырысты. Заң қызметкерлері қаруларын суырып алып, көліктерден шығып, Калға берілуді бұйырды. Гордон Кал, оның ұлы Йори Вон және досы Скотт Фаул өздерінің көліктерінен Ruger Mini 14 мылтықтарымен қаруланған күйінде шықты. Гордон көлігінің артына, Йори Вон телефон бағанасының артына, ал Скотт Фаул ағаштарға қарай жүгіріп, жақсырақ жасырынуға тырысты. АҚШ маршалы Вигглсворт Фаулдың артынан жүгіріп, оны тоқтатуға тырысты, бірақ қалың батпаққа батып қалды. Осы уақытта Чешир Калдың берілуін талап етті, бірақ Кал бас тартты және маршалдарға «артқа шегіңдер» деді. Бірнеше минуттан кейін біреу оқ атты. АҚШ маршалдары қызметі Йори Вон Кал телефон бағанасының артынан Чеширге бірінші оқты атқан деді. Оқ Чеширдің кеудесіне тиіп, оны қаза қылды. Содан кейін Йори Вон Брэдли Каппқа екінші оқ атты, бірақ қағып жіберді. Капп жауап ретінде мылтықпен төрт оқ атты, Йори Вонның кеудесі мен бетін ауыр жарақаттады. Капп құлаған Йори Воннан бұрылғанда, Гордон кем дегенде бір оқ Капптың көлігінің алдыңғы әйнегі арқылы атып, оның маңдайына шыны сынықтарымен жара берді. Капп машинасының есігінің артына құлағанда, Гордон тағы екі-үш оқ атты, ал бір оқ Капптың бронежилетін сынады. Өлімге ұшыраған Чешир AR-15 мылтығынан үш оқ атты, бірақ ешқайсысы тимеді. Осы уақытта Скотт Фаул жақын орманға жасырынды және Капп пен Чеширдің машинасына кем дегенде жеті оқ атты. Фаулдың бір оғы екінші рет жараланған Чеширге тиді, ал бір оқ Капптың бас бармағын жыртып жіберді. Үшінші оқ асфальтқа тиіп, маршал Хопсонның құлағына тиді, оның миына зақым келді. Жарақаттанған және оқ-дәрісі біткен Капп арыққа шегінді, бірақ қолындағы жарақатынан мылтығын қайта толтыра алмады. Капптың құлағаннан кейін Гордон АҚШ маршалы Кеннет Мьюр мен Медина полиция офицері Стив Шнабельге қарады, сол кезде Мьюр .38 калибрлі револьверден бір оқ атты. Мьюрдің оғы Йори Вон Калдың кеудесіне тиді, бірақ оқ Йори Вонның иығындағы қалтадағы револьверге тиды, сондықтан оның жүрегіне тимеді. Мьюр тағы бір оқ атар алдынан, Кал Мьюрге мылтығынан бір оқ атты, маршалдың кеудесіне тиіп, оны өлтірді. Шнабель жауап ретінде мылтықпен оқ атуға тырысты, бірақ Гордон офицер қаруын бағыттауға тырысқанда, оған тағы үш оқ атты. Бір оқ шағылып, Шнабельдің аяғына тиді. Жарақат алған Шнабель жолдың шетіне шегініп, арыққа жасырынды. Барлық атыс шамамен 30 секундқа созылды. Кал содан кейін Чеширдің көлігіне қарай жүрді. Кал жақындағанда, жараланған Капп қашуға шешім қабылдады және оңтүстікке, Мединаға қарай жүгіре бастады. Кал қашып бара жатқан офицерді өлтірмеуді таңдап, оның орнына қайтыс болған Чеширге бет бұрды, ол көлігіне қайта кіруге тырысып жатқан. Чеширдің әлі тірі екенін көрген Кал, оған басына екі оқ атты. Гордон Кал содан кейін Мьюр мен Шнабельдің көліктеріне барып, Скотт Фаул жараланған Йори Вон Калға көмек көрсетіп тұрды. Кал жолдың шетіне шығып, жараланған Шнабельге бетпе-бет кездесті, бірақ оны өлтірмеуді таңдады. Шнабельдің мылтығы мен револьверін алғаннан кейін, Кал Шнабельдің полиция машинасына отырып, жараланған Йори Вон Калды Мединадағы емханаға қалдырып, Арканзас штатына қашып кетті. Кал ұрланған полиция машинасынан Мединадан сыртта қалды. Йори Вон Кал емханада емделгеннен кейін бірден тұтқындалды, ал Скотт Фаул полицияға өзі табыс болды.

Полиция адам аулау

Қарулы қақтығыстан кейін ФБР Калді іздестіруге алып, жергілікті және федералдық билік оны ұстау үшін кең ауқымды іздеу жұмысын ұйымдастырды. Мединадағы атыстан бірнеше күн өткен соң, SWAT тобы Солтүстік Дакота штатының Хитондағы Калдың шаруашылық үйін қоршап алды. Шаруашылық үйі тасталып кеткенін білмей, SWAT тобы үйге жүздеген оқ атып, Калдың итін өлтірді және үйді көзден жас шығаратын газда толтырды. Үйге кіргеннен кейін SWAT тобы Калдың ізіне таппады, бірақ көптеген қару-жарақ, оқ-дәрі және Posse Comitatus ұйымы басып шығарған ақ үстемдік идеологиясын қанағаттандыратын әдебиеттерді тапты.

Смитвилл, Арканзас атыс және өлім

Кал Арканзас штатының Маунтин-Хоум қаласының сыртындағы Артур Х. Расселлдің мүлкінде жасырынып отырған. Калдың жасырушылары АҚШ маршалдарының оның тұратын жерін анықтауға жақын екенінен сескеніп, оны Леонард Гинтер мен оның әйелі Норма Гинтердің үйіне көшіруге шешім қабылдады. Кал Арканзас штатының Смитвилл қаласындағы, жерге көмілген, пассивті күн энергиясын пайдаланатын үйіне тығылды. 1983 жылдың 3 маусымында болған тағы бір атысқан соққысы Кал мен Лоуренс округінің шерифі Харольд Джин Мэтьюстің өмірін қиды. ФБР агенттері, АҚШ маршалдары, Арканзас штатының полициясы және жергілікті полиция Гинтерлердің үйіне келгеннен кейін, шериф Мэтьюс АҚШ маршалының орынбасары Джеймс Холл және Арканзас штатының полиция тергеушісі Эд Фицпатрикпен бірге үйге кірді. Мэтьюс ас үйге кірді, ал Кал тоңазытқыштың артынан шықты; екеуі де шамамен бір уақытта оқ атты. Кал кем дегенде бір оқ атты, ол Мэтьюстің жүрегіне ауыр жарақат келтірді, ал Мэтьюс өзінің 4 дюймдік Smith & Wesson Model 57 револьверінен .41 Магнум оғын атып, Калдың басына тигізіп, дереу өлтірді. Холл мен Фицпатрик оқ дыбысын естіп, үй ішінде бірнеше рет мылтықпен оқ атты, соның салдарынан Мэтьюстің денесіне қапыстан оқ тиді. Мэтьюс құлап қалмас бұрын полиция машинасына жетіп, соңғы сөздерін "Мен оны алдым" деп айтты. Мэтьюс үйден шыққаннан кейін, Калдың қайтыс болғанын білмейтін SWAT тобы үйге мыңдаған оқ атып, соңынан дизель отынын үйдің қылызына құйып, өртеп жіберді. Калдың күлген денесі келесі күні табылған. Калдың Mini 14 винтовкасынан атылған оқтан ауыр жарақат алған Мэтьюс ауруханаға жеткізілді, бірақ операция кезінде көз жұмды.

Салдары

Эдвин С. Удей, Артур Х. Расселл, Леонард Гинтер және Норма Гинтер қашқынды баспанаға алып, оны жасырғаны үшін айыпталды, сондай-ақ осыған сөз байласып әрекет еткені үшін де айыпталды. Олар барлық айыптаулар бойынша кінәлі деп танылды. Сот үкімі апелляцияда күшінде қалды. Леонард кінәлі деп танылып, федералды түрмеге қамалды, ал Норманың жазасы тоқтатылды. Леонард 1987 жылдың ақпанында босатылды. Леонард пен Норма Гинтер федералды соттағы қашқынды баспанаға алу ісіне байланысты шериф Джин Мэтьюсті қасақана өлтіргені үшін қосымша айыпталды. Кейіннен қасақана кісі өлтіру туралы айып алынып тасталды. Йори фон Кал мен Скотт Фаул Мединадағы атысқа қатысқандары үшін түрмеге кесілді. Екеуі де өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Оларға 30 жыл өтегеннен кейін шартты түрде босату мүмкіндігі берілді. 2013 жылдан бері олар алты шартты босату отырысына қатысты, бірақ екеуіне де босатудан бас тартты. Дэвид Рональд Бройер (1939-2022) полиция қызметкеріне шабуыл жасағаны үшін ақталды, бірақ қашқынды баспанаға алып, оны жасырғаны және соған сөз байласып әрекет еткені үшін кінәлі деп танылды. Ол 10 жылға сотталып, 1993 жылы босатылды. Джоан Кал ақталды. Йори фон Кал Иллинойс штатының Пекин қаласындағы Федералдық түзеу мекемесінде жазасын өтеп жатыр. Скотт Фаул Миннесота штатының Сэндстоун қаласындағы Федералдық түзеу мекемесінде жазасын өтеп жатыр.

Медиа

Бұл оқиғаларға негізделген 1991 жылғы фильм "Қызметтік міндет: Дакоталардағы адам аулау" (сондай-ақ "Түндегі кісі өлтірулер", ал Нидерландыда "Қызметтік міндет: Сумерек кісі өлтірулері") деп аталды, онда актер Род Штайгер Кал рөлін, ал Майкл Гросс ФБР агентінің басшысы рөлін сомдады. Бұл оқиғалар 1993 жылы шыққан "Өлім мен салықтар" деректі фильмін жасауға да түрткі болды. Чак Клостерманның 1983 және 1984 жылдары Солтүстік Дакотада өтетін "Downtown Owl: A Novel" романында Гордон Калдың тарихы Солтүстік Дакотаның ойдан шығарылған Оул қаласының тұрғындары арасында үнемі талқыланып отыратын тақырып болып табылады. 21-ші ғасырда Оңтүстік Дакота штатындағы неонацистік подкастер, нағыз аты Риггин Линн Шир, түпнұсқа Калға құрмет ретіндей онлайн-те Gordon Kahl есімін қабылдады. Шир мыңдаған мүшесі бар жақтас нацистік үй білім беру желісін дамытуда маңызды рөл атқарды.