Кіріспе

Либерияның 5-ші президенті (1870–71)

Эдвард Джеймс Рой (3 ақпан 1815 – 11 ақпан 1872) 1870 жылдан 1871 жылғы Либерия төңкерілісінен құлатылғанға және одан кейін қайтыс болғанға дейін Либерияның бесінші президенті қызметін атқарды. Бұрын ол 1865 жылдан 1868 жылға дейін Либерияның төртінші бас судьясы болып қызмет еткен. Ол Либерияның "Нағыз виг" партиясынан президенттік қызмет атқарған алғашқы мүше болды.

Ерте өмір

Рой 1815 жылдың 3 ақпанында Огайо штатының Ньюарк қаласында дүниеге келген. Ол Джон мен Нэнси Ройдің ұлы, Кентуккиден Огайоға көшіп келген және Ньюаркта мүлік сатып алған босатылған африкалық-американдық құлдар. Олардың игбо тайпасынан екендігі айтылады. Ройдің әкесі Индиана штатының Терре-Хаут қаласында Уабаш өзені арқылы паром жүргізген. Ол Ньюаркта, Терре-Хаутта және Иллинойс штатының Вандалия қаласында мүлікке ие болған. Отбасының жағдайының жақсы болуына байланысты Рой Огайо университетінде оқуға мүмкіндік алды. 1836 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Терре-Хаутқа көшіп, афроамерикандық қауымдастықтың ең ірі шаштаразын ашты. Келесі жылы колония тәуелсіздік алды. Либерияға келгеннен кейін үш жыл ішінде Рой Либерияның Өкілдер палатасының депутаты және спикері (1849–1850) қызметін атқарды, сондай-ақ Либерия Жоғарғы Сотының төрағасы болды. Ол сонымен қатар Қаржы министрінің хатшысы болды және 1855 жылы президенттік сайлауда жеңіліске ұшырады. 1857 жылы Рой Монровия мен Нью-Йорк арасында сауда жасау мақсатында «Еузебия» бригін сатып алды. Оның тасымалдайтын тауартөлеміне камвуд, пальма майы және піл сүйегі кіретін. 1870 жылы оның байлығы шамамен 200 000 долларға жетеді (1870 жылғы 200 000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең).

Төрағалық мерзімінің аяқталуы

Рой 1871 жылғы 26 қазанда, кейбір одақтастары төңкерілген деп атаған оқиғада президенттік лауазымынан алынды. Бірақ оның қызметтен алынуына байланысты жағдай әлі де түсініксіз және аса саясиланған күйде қалып отыр. Белгілісі, ол қызметтен қуылғаннан кейін бірнеше ай түрмеде отырды және одан кейін де түсініксіз жағдайда қайтыс болды. Оның Ұлыбританиядан алған тиімсіз несиелері, сондай-ақ Республикалық партияның алдағы президенттік сайлауды жоюды жоспарлап отыр деген қорқынысы оның мәжбүрлеп қызметтен алынуына себеп болды.

Өлім және мұра

Ройдің қайтыс болған күні мен жағдайы туралы нақты тарихи мәлімет жоқ. Әртүрлі деректерде ол 1872 жылдың 11 немесе 12 ақпанында қаза тапқандығы айтылады. Тағы бір мәлімет бойынша, ол 1872 жылдың 12 ақпанында Монровия портындағы британдық кемеге жетуге тырысқанда суға батып кеткен. Монровиядағы Президенттік резиденция галереясындағы президент Ройдің портретінде оның қайтыс болған күні 1872 жылдың 11 ақпаны деп көрсетілген. Брюервилл қаласының іргесіндегі Ройесвилл қаласы Ройдің құрметіне аталған. Президент Уильям Табман президенттік яхтаны президент Ройдің есімімен "Эдвард Дж. Рой" деп атады. Шын Уиг партиясының штаб-пәтері Эдвард Дж. Рой ғимараты деп аталды. Оның суреті Либерия долларының бес долларлық банкнотасының алдыңғы бетінде бейнеленген.