Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ақ сепаратист діни жетекші
White separatist religious leader
Мэтью Ф. Хейл (27 шілде, 1971 жылы туған) – американдық ақ нәсілшіл, неонацисттік көшбасшы және сотталған қылмыскер. Хейл Иллинойс штатының Шығыс Пеория қаласында орналасқан ақ сепаратистік топты құрған, ол кезде Бүкіләлемдік Жаратушы Чиркесі (қазіргі Шығармашылық Қозғалысы) деп аталған, және ол өзін 1973 жылы Бен Классен құрған Жаратушы Чиркесі ұйымының жалғасы ретінде Pontifex Maximus (латын тілінен – «жоғарғы жұбайы») деп жариялаған. 1998 жылы Хейлге Иллинойс штатында заңгерлік қызметпен айналысуға тыйым салынды. Комиссия Хейлдің нәсілдік жеккөрушілікке ұқсатып, белгілі бір топтарды заңды құқықтарынан айыру мақсатымен қоздырғанын, бұл әдепсіздік екенін және оны заңгер болуға жарамсыз деп тапты. 2005 жылы Хейл Федералдық Тергеу Бюросының (ФБР) жасырын хабаршысын федералды судья Джоан Лефковты өлтіруге итермелегені үшін 40 жылға сотталды. 1989 жылдың тамызында демонстрация кезінде ашық от жаққандығы үшін Шығыс Пеориядан айыппұл алды. Келесі жылы ол клиенттерге расистік жарнама парақшаларын таратты және қоқыс тастағаны үшін айыппұл төледі. 1991 жылы Хейл мен оның інісі үш афроамерикандықты қарумен қорқытқан. Хейл қамауға алынды, себебі ол полицияға інісінің қайда екені туралы жалған мәлімдеме жасады, сонымен қатар оған әділетке кедергі келтіру қылмысы тағылды. Осы аралықта, 1992 жылы Хейл Жаратушы Чиркесі деп аталатын ұйымға қатысты. COTC-тің негізін қалаушы Бен Классен 1993 жылдың 7 тамызында өз-өзіне қол жұмсады. Адвокат Гленн Гринвальд лицензиялық шешімді жою үшін Хейлдің мүддесін қорғайтын федералдық сот процесін жүргізді. 2003 жылдың 14 шілдесінде Апелляциялық сот бұл шешімді күшінде қалдырды. 1999 жылдың жазында телеарнадағы сұхбатта Хейл өзінің «шіркеуі зорлық-зомбылық пен заңсыз әрекеттерді қолдамайтынын» мәлімдеді.
Matthew F. Hale (born July 27, 1971) is an American white supremacist, neo Nazi leader and convicted felon. Hale was the founder of the East Peoria, Illinois based white separatist group then known as the World Church of the Creator (now called The Creativity Movement), and he declared himself its Pontifex Maximus (Latin for "highest priest") in continuation of the Church of the Creator organization founded by Ben Klassen in 1973. In 1998, Hale was barred from practicing law in Illinois by the state panel responsible for evaluating the character and fitness of prospective lawyers. The panel stated that Hale's incitement of racial hatred, for the ultimate purpose of depriving selected groups of their legal rights, was blatantly immoral and rendered him unfit to be a lawyer. In 2005, Hale was sentenced to a 40 year federal prison term for encouraging an undercover Federal Bureau of Investigation (FBI) informant to kill federal judge Joan Lefkow. In August 1989, at a demonstration, leading to a fine from East Peoria for open burning. The next year, he passed out racist pamphlets to patrons and was fined for littering. In 1991, Hale and his brother allegedly threatened three African Americans with a gun. Hale was arrested and because he lied to police about his brother's whereabouts, he was also charged with felony obstruction of justice. Meanwhile, by 1992, Hale had become involved with an organization called the Church of the Creator. The COTC's founder, Ben Klassen, committed suicide on August 7, 1993, Attorney Glenn Greenwald represented Hale in a failed federal lawsuit to overturn the licensing decision. The Seventh Circuit Court of Appeals upheld that decision in an opinion filed on July 14, 2003. During a television interview in the summer of 1999, Hale stated that his "church does not condone violent or illegal activities".
Сот процестері мен федералды айыптаулар
2000 жылы Орегондағы «Жаратушы шіркеуі» деп аталатын діни ұйым Хейлдің ұйымы, Бүкіләлемдік Жаратушы шіркеуіне, сауда белгісін бұзғаны үшін сотқа шағымданып берді. ФБР Эволаны Хейл Бенджамин Смиттің жерлеу рәсімінде сөз сөйлегеннен кейін Бүкіләлемдік Жаратушы шіркеуіне қосылуға жіберді. 2000 жылдың наурыз айында Эвола Бүкіләлемдік Жаратушы шіркеуінің алғашқы отырысына қатысып, ұйымға қарсы наразылық білдірген адаммен бетпе-бет кездесіп, Хейлдің сенімін жеңіп алды. Келесі айда, 2000 жылдың сәуірінде өткен отырыста Хейл Эволаны өзінің «қауіпсіздік басшысы» етіп тағайындады, бұл Хейлдің саяхат жоспарларын ұйымдастыру және жеке күзетші ретінде жұмыс істеуді білдірді. Эвола күзетші қызметін атқарып жүргенде, кейіннен Хейлге қарсы дәлел ретінде пайдаланылатын әңгімелерді жазды. 2000 жылдың 17 маусымында жазылған әңгімеде Хейл Смитті «жақсы адам» және «дос» деп сипаттады. 23 маусымда Хейл Эвола мен тағы екі ізбасарына Смит «мұны істемегеніне» өкініш білдірді және заңгерлік тәжірибе лицензиясы болмаған жағдайда сотта бейбіт қарсылық көрсетудің қиындығын айтты. 29 маусымда Эвола Хейлдің «өзін үнемі бақылап отырғандықтан» өзі заңға бағыну ниетін «әлі де сақтап отырғанын» жазды. 2000 жылдың 30 маусымында АҚШ Жоғарғы Соты Иллинойс штатының Хейлдің заңгерлік тәжірибе лицензиясын беруден бас тартуына шағымдануын қабылдамады. Жауап ретінде Хейл өзінің дауыс поштасына ізбасарларының «өзіміздің санамызға сәйкес осы тирандылыққа қарсы тұру үшін қажет деп санайтын кез келген әрекеттерді жасауға еркін» деп жазды. 2000 жылдың 3 желтоқсанында Эвола Хейлден: «Біз осы сатқынмен не істейміз?» деп сұрады, ал Хейл: «Қазіргі уақытта біз заңды және бейбіт болып, ережелерді сақтаудан басқа ештеңе жасай алмаймыз», - деп жауап берді. 2000 жылдың 17 желтоқсанында Хейл Эволамен интернет-чатта сөйлесті. Эвола Хейлден бұрынғы мүшесінің Дүниежүзілік Жаратушы шіркеуіне қарсы сотта куәлік беруіне сілтеме жасап, егеуқырлар туралы сұрады, ал Хейл: «Әрине, мен ешқашан заңсыз нәрсені жақтамадым деп шыншылдықпен айта алуым өте маңызды», - деп жауап берді, бірақ «Егер егеуқырларға бірдеңе болса, мен кедергі келтірмеймін. Бірақ мен мұндай іске ешқашан араласпаймын». 2001 жылдың 11 қаңтарында Эвола «барлығы іске қосылды» деген әңгімені ойлап тапты, ал Хейл: «Менің ойымша, ештеңе болмағаны жақсы болар еді, білесіз бе, менің ойымша, ештеңе болмағаны жақсы болар еді», - деп жауап берді. Эвола қастандық жасау мүмкіндігін іздестірді, ал Хейл бұрынғы мүше «бұрыннан-ақ жауап берген», сондықтан оны өлтірудің мәні жоқ екенін айтты. Эвола әрі қарай талап еткеннен кейін Хейл: «Мен бұған «жоқ» деп айтуға мәжбүрмін және мен бірнеше себептерге байланысты «жоқ» деп айтуға мәжбүрмін», - деп жауап берді. Эвола Хейлге кісі өлтіруге алиби ұсынуды ұсынды, бірақ Хейл бас тартты, өйткені «Мен не істесем немесе не рұқсат етсем, егер менде лицензия болса, оны заңсыз деп тануға негіз болар еді, мен мұндай нәрсеге жол бермеймін». Эвола әрі қарай талап еткеннен кейін Хейл: «Мен бұл туралы енді естігім жоқ» деді. Келесі күні Хейл Эволаға «идея» туралы электрондық хат жіберіп, «Мен оған вето қоюым керек» деді. Хейл: «Сіз өте сенімдісіз және мен сіздің идеяңызды өте жақсы бағалаймын», - деп жазды, бірақ ол: «Мен сізге жалғастыруға болмайды деп нұсқау беруім керек», - деп қорытындылады. Эвола мен Хейлдің Кен Дипполд туралы пікір алысуы 2002 жылдың желтоқсанында Джоан Хамфри Лефков туралы одан әрі пікір алысудың алғы құрылымы болды, онда Эвола «біз (Лефковты) жоюға көшпекпіз бе?» деп сұрады, ал Хейл «Егер сіз қаласаңыз, а, өзіңіз бірдеңе жасаңыз, сіз білесіз бе?» деді. 2005 жылдың 28 ақпанында Лефковтың анасы мен күйеуі Чикагоның солтүстік жағындағы үйінде өлтірілді. Чикаго полициясы 10 наурызда Барт Росс, Лефков бас тартқан медициналық абайсыздық ісі бойынша талапкер, өзін атып өлтіруге дейін жазған өлім хатында кісі өлтіруді мойындағанын мәлімдеді. Қылмыстар мен өзіне қол жұмсаудың Хейлмен немесе Креативтімен ешқандай байланысы жоқ. 2005 жылдың 6 сәуірінде Хейл Лефковты өлтіруге тырысқаны үшін сот басталғаннан кейін бір жыл өткен соң 40 жылға бас бостандығынан айырылды. Сотталушылардың барлығы, оның ішінде екі адам, қаза тапты. Сот барысында қазылар алқасы Хейлдің нәсілдік қорлау сөздерін оннан астам рет тыңдады, оның ішінде Бенджамин Смит атыс оқиғасы туралы әзіл айтқан бірін де тыңдады. Прокурорлардың айтуынша, Хейл өзінің ізбасары Энтони Эволадан Лефковты өлтіруді сұраған. Хейл өзінің адвокаты Тодд Дуркиннен ақ нәсілді емес адамдарды қазылар алқасынан шығаруды талап етті, кейін Дуркинге Хейлдің «9/11 шабуылын Израиль жасады» деп «дәлелдегеніне» жауап ретінде үкімет оған қарсы іс қозғап жатыр деген үгіт айтуға мәжбүрледі; Дуркин Хейлге олай істемейтінін және оны қызметтен босатып, жаңа адвокат табуға немесе өзі қорғануға өтуге кеңес берді. Хейл және оның аз ғана қолдаушылары сотталғаннан бері қылмыстық іс жөніндегі кеңседен оның кінәсіз екенін көрсету үшін полиграфқа тартылуын және түрмеден босатылуын талап етіп келеді, бірақ кеңсе бұл талаптарды қабылдамайды. 2016 жылдың маусымында Хейл Флоренс ADX-тен Индиана штатындағы FCI Terre Haute орташа қауіпсіздік федералдық түрмесіне ауыстырылды, бірақ 2017 жылдың соңына қарай Флоренске қайта оралды. 2020 жылдың шілдесінде Хейл тағы да ADX-тен ауыстырылды, бұл жолы Иллинойс штатындағы USP Marion орташа қауіпсіздік мекемесіне. Хейлдің босатылу күні 2036 жылдың 29 сәуіріне белгіленген. Егер ол сол күні босатылса, оған 64 жас болады.
In 2000, a religious group in Oregon called the Church of the Creator sued Hale's organization, the World Church of the Creator, for trademark infringement. The FBI sent Evola to join the World Church of the Creator after Hale gave a speech at the funeral of Benjamin Smith. In March 2000, Evola attended his first World Church of the Creator meeting and won Hale's trust by confronting a protester to the organization. At a meeting the next month in April 2000, Hale invited Evola to be his "head of security" which entailed arranging Hale's travel plans and serving as a personal bodyguard. During his tenure as bodyguard, Evola recorded conversations that would be later used as evidence against Hale. In a recorded conversation on June 17, 2000, Hale described Smith as a "good man" and a "comrade". On June 23, Hale told Evola and two other followers that he wished Smith "hadn't done it" and lamented the difficulty of nonviolent resistance through the courts without a license to practice law. On June 29, Evola recorded Hale stating that he "personally still [had the] intention" to follow the law himself because he was being "watched all the time". On June 30, 2000, the Supreme Court of the United States refused Hale's appeal to challenge the state of Illinois's denial of his license to practice law. In response Hale recorded on his voicemail that his followers "are free according to our own conscience to take whatever actions we deem necessary to resist this tyranny". On December 3, 2000, Evola asked Hale, "What are we gonna do about this traitor?" to which Hale responded "[A]ll we can do at this point is be legal and peaceful and follow the rules." On December 17, 2000, Hale communicated with Evola in an Internet chatroom. Evola asked Hale about rats in reference to a former member's testimony against the World Church of the Creator in court to which Hale replied, "Of course, it is very important that I be able to say truthfully that I have never advocated anything illegal", yet he "wouldn't mind if something happens to big rats. But I would never want to involve myself in such things." On January 11, 2001, Evola fabricated a story that "everything's in motion" to which Hale responded "I think it would be best, you know, I think it would be best that nothing happened." Evola further pursued the possibility of a fabricated assassination to which Hale responded the former member had "already been deposed" so killing him was a futile decision. Evola persisted and Hale replied "I'm gonna have to say no to this and I have to say no for a number of reasons." Evola offered to provide Hale with an alibi for the murder, and Hale declined because "what I would be doing or what I would be authorizing would be grounds for disbarment if I had a license and I just hate to go [sic] that." Evola persisted to which Hale stated "I don't want to ever hear about it again." The next day Hale sent an email to Evola about the "idea" and stated, "I must veto it." Hale wrote, "You are very persuasive and obviously I think extremely well of you for your idea", but he concluded, "I must instruct you not to proceed." The discussions between Evola and Hale about Ken Dippold served as a prelude to further discussions about Joan Humphrey Lefkow in December 2002, in which Evola asked if "we gonna exterminate (Lefkow)", to which Hale replied "If you wish to, ah, do anything yourself, you can, you know?". On February 28, 2005, Lefkow's mother and husband were murdered at her home on Chicago's North Side. Chicago police revealed on March 10 that Bart Ross, a plaintiff in a medical malpractice case that Lefkow had dismissed, admitted to the murders in a suicide note written before shooting himself during a routine traffic stop in Wisconsin the previous evening. The murders and suicide were unrelated to Hale or Creativity. On April 6, 2005, Hale was sentenced to a 40 year prison term exactly one year after the trial began for attempting to solicit Lefkow's murder. U. S. District Court Judge James Moody presided over the sentencing. During the trial, jurors heard more than a dozen tapes of Hale using racial slurs, including one in which he joked about Benjamin Smith's shooting spree. According to prosecutors, Hale had asked one of his followers named Anthony Evola to kill Lefkow. Hale demanded that his attorney Todd Durkin push for non whites to be stricken from the jury, and later pushed Durkin to argue that Hale was being persecuted because the government was retaliating against him for "proving" that the 9/11 attacks were committed by Israel; Durkin told Hale he would do neither and for Hale to fire him and find a new attorney or represent himself if he was determined to pursue those avenues. Hale and his few supporters have demanded since his conviction that the DA's office give him a lie detector test to show his innocence and be released from prison, the office ignoring said demands. In June 2016, Hale was transferred out of ADX Florence to medium security federal prison FCI Terre Haute, Indiana, but by late 2017 was back at Florence. In July 2020, Hale was transferred out of ADX once again, this time to USP Marion, a medium security institution in Illinois. Hale's projected release date is April 29, 2036. If released on that date, he will be 64 years old.