Кіріспе

Дуайт Уэр Уотсон (туған 28 қыркүйек, 1952), бұқаралық ақпарат құралдарында "Тракторшы" деп аталған, Солтүстік Каролина штатының Уайткерс қаласынан шыққан темекі шаруасы. 2003 жылдың наурыз айында ол тракторымен Ұлттық сауда алаңының Конституция бақтарындағы көлге кіріп, өзінде жарылғыш заттар бар екенін мәлімдеп, Вашингтон қаласын екі күнге тоқтатты. Федералды және жергілікті құқық қорғау органдарымен болған қақтығыс Уотсонның басылуымен аяқталды. Кейіннен ол федералды сотта жарылғыш заттарды жарылуға қатысты жалған мәлімдеме жасағаны және федералдық мүлікті жойғаны үшін кінәлі деп танылып, 16 ай түрмеде жазасын өтеді.

Өмірбаян

Уотсон бұрын АҚШ армиясының Форт-Брэггтегі 82-ші әуеде десантталатын дивизиясында қызмет еткен. Солтүстік Каролина штатының Нэш округіндегі шалғайдағы темекі шаруашылығында күнкөріс табуда қиындықтар көбейді, бұл шаруашылық бес буын бойы оның отбасының қолында болған. Уотсон өз қиындықтарын федералдық темекі саясатының нәтижесі деп санайтын және жергілікті дүкендерде осы мәселе бойынша бір сағаттап сөйлейтін болған. 1999 жылы Уотсон тракторымен Вашингтонға алғаш рет наразылық білдіру үшін барды, бірақ қалада біраз айналып келген соң ешқандай оқиға болмағандықтан қайтып келді. Штатында құрғақшылық болғаннан кейін және оның егін квотасы жартысына дейін қысқартылғаннан кейін, Уотсон ферманы сақтап қалуға шамасы жетпейтініне көз жеткізіп, 2003 жылдың наурыз айының екінші демалыс күндері тағы да Вашингтонға жол тартты.

Қақтығыстар

2003 жылдың 17 наурызында сағат 12:30-да (EST) Уотсон әскери шлем киіп, америкалық туды төңкеріп, екі көлікті сүйреп әкелген John Deere тракторын Конституция бақтарындағы Вьетнам соғысы ардагерлерінің ескерткішіне жақын жердегі шағын көлге тікелей кіргізді. Уотсон федералдық темекі субсидияларын қысқарғанына (оның өзінің шаруашылығының сәтсіздігіне кінәлі деп есептегеніне) және үкіметтің Персы шығанағы соғысы ардагерлеріне қатысты әрекеттеріне наразылық білдіргенін айтты. Құқық қорғау органдарының мәліметінше, Уотсон өзінде жарылғыш заттары бар екенін және полиция жақындаса, оларды жарылысқа келтіретінін мәлімдеген. Уотсонның қаулыларына жауап ретінде АҚШ Парк полициясы Линкольн ескерткішінен Вашингтон монументіне дейінгі аумақты қоршап алды. Сондай-ақ, жақын жердегі бірнеше мемлекеттік кеңселер эвакуацияланды және аймақтағы маңызды көлік артериялары жабылды, бұл үлкен кептелістерге және Вашингтон агломерациясы бойынша төрт сағат бойы қозғалыстың тоқтауына әкелді. Сотта Уотсон «органофосфат бомбасы» туралы айтқан сөздерінің трактордағы екі бөтелке Raid жәндіктерге қарсы бомбасына қатысты екенін мәлімдеді, оларды ол бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланбаса, жәндіктерге қарсы препараттардың зияндылығын көрсету үшін қолдануға дайын екенін айтты. Алайда сотқа дейінгі тергеу кезінде ол полицияға өзінде жарылғыш зат бар деген ойды қасақана қалдырғанын мойындады. Бірақ, АҚШ Жоғарғы Сотының 2004 жылғы Blakely v. Washington ісі бойынша судьялар қазылар шешімі қабылданбаған фактілерге негізделген ауыр жазаларды тағайындауға құқылы емес деген шешімінен кейін, судья Джексон 2004 жылдың 30 маусымында жазаны он алты айға қысқартты. Уотсон сол кезде он бес айдан астам мерзім өткізгендіктен, келесі күні босатылып, Солтүстік Каролинадағы отбасы мен шаруашылығына оралды. Прокурорлар судьяның Уотсонның жазасын қысқартуына қарсы шықты, ал апелляциялық сот бұл шешімнің дұрыс емес және тым жұмсақ екенін растады. Дәл төрт жылдан кейін Уотсон 2008 жылдың 12 ақпанында аудандық соттың бас судьясы Томас Ф. Хоганның алдында жазасын қайта қарау үшін сотқа қайта келді, бұл сотталушы жазасын өтегеннен кейін босатылғанда федералды сот үшін ерекше жағдай еді. Судья Хоган Уотсонды тағы үш жылға бас бостандығынан айыру керек деп есептегенімен, оған қосымша түрме жазасын беруден бас тартты. Blakely ісінен кейін федералды жазалау ережелерінен екінші рет бұзғанын атап өткен Хоган, оны түрмеге қайтарудың көпшілікке көп пайдасы болмайтынын, әсіресе Уотсон жұмыс істеп, психикалық аурумен күресіп жатқан әпкесіне күтім жасап жатқанын айтты.

Реакциялар

Бір адамның ел астанасының көп бөлігін шатастырып, екі күн бойы федералды құқық қорғау органдарын тоқтата тұруы Вашингтонның террористік шабуылдарға осалдығы туралы көптеген алаңдаушылықтарды тудырды, әсіресе Белтвей снайперлерінің шабуылдарынан бірнеше ай өткеннен кейін және 2003 жылы Иракқа басып кіруге дайындықпен бірге орын алды. Көптеген адамдар Ватсонды пассивті ұстағаны үшін билікті сынады, тіпті ол екі күндік қақтығыс кезінде тракторында жалғыз ұйықтауға рұхсат етілді. The Washington Times газетінің жазушысы Тони Бланкли былай деп жазды: «Көп миллиард долларлық, жоғары технологиялық соғыстың алдында біздің қауіпсіздік шеңбері бұзылды және қалалық қозғалыс тоқтап қалды. Парк полициясы Дуайт пен оның John Deere тракторын көлден шығарып, оған жеңіл жаза беріп, арамыздағы нағыз жауларға дайын болу керек». Басқалары сауда алаңында жарылыс болуы мүмкін деген қауіп сабырлылықты және бейбіт шешімді талап етеді деп мәлімдеді. Ватсон бас тартыс жасаған күні Солтүстік Каролина штатының конгрессмені Боб Этеридж оның әрекеттерін мақұлдамағанын, бірақ фермердің «тәмәкі өсіруші аймағындағы өсу кезеңіндегі ауырсыну мен наразылықты» бейнелейтінін айтты. Бірқатар адамдар, оның ішінде оның туған штатындағы басқа фермерлер Ватсонды азаматтық наразылықты заңды шағымдарын білдіру үшін қолданған патриот деп есептеді. «Вашингтон Пост» газеті Ватсонға үкім шығарылған кезде «тәмәкі фермерлері мен олардың отбасы мүшелері құрған веб-сайтта Ватсон «тәмәкі фермерлерінің қиындықтарына назар аударған «америкалық батыр» ретінде сипатталған» деп хабарлады. Жоғарғы соттың Блейкли ісі бойынша шешімінен кейін АҚШ сенаторы Оррин Хатч Ватсонның жазасын жеңілдетуді осы шешімнің «салдары» мысалы ретінде келтірді.

Танымал мәдениет

"Маған өтірік айт" американдық криминалдық драмалық телесериалдың 23-шы эпизоды "Тракторшы" деп аталады. Шарлаған фермер өзінің жарылғыш заттармен толтырылған тракторын АҚШ Қаржы министрлігі ғимаратының жанына тоқтатады. Дуайт Уотсонмен жүргізілген келіссөздер бұрынғы ФБР келіссөзшісі Крис Восс ұсынған "Мастерклас" сериясындағы келіссөздер сабағының негізгі тақырыбы болып табылады.