Кіріспе

Джон Рашворт (шамамен 1612 – 12 мамыр 1690) – ағылшын заңгері, тарихшы және саясаткер, 1657 мен 1685 жылдар аралығында бірнеше рет Парламенттің палатасында отырған. Ол 17 ғасырдағы Англия азамат соғыстарын қамтитын "Тарихи жинақтар" деп аталатын, сондай-ақ "Рашворт қағаздары" деп белгілі бірқатар еңбектерді жинақтады.

Ерте өмір

Рашворт Нортумберлендтің Уоркворт қаласындағы Аклингтон паркінде Лоуренс Рашворт пен оның әйелі Маргарет Катберттің ұлы болып дүниеге келді, Маргарет Катберт Йоркширдегі Карнабидің викарының қызы еді. Оның әкесі кең жер иесі және Йоркширдегі Хит аймағындағы Бейбітшілік судьясы болды, бірақ 1629 жылы қарызға байланысты түрмеде отырды. Рашворт 1638 жылдан бастап Бервик-он-Твидте заңгер қызметін атқарды және 1640 жылы Линкольн қонақүйіне қабылданды. Сонымен қатар, ол 1640 жылы Халықтар палатасында клерк-көмекші ретінде жұмыс істей бастады: Халықтар палатасының клеркі Генри Элсингеге көмектесіп, ол осы лауазымды алғаш рет атқарушы адам болды.

Азаматтық соғыстар

Рашворт Джон Пимнің ізімен жүрді, ол 17 сәуірде 1640 жылы Халық палатасында сөйлеген сөзінде корольді және оның үкіметін елдегі мәселелер үшін сынады. Азамат соғысы басталғаннан кейін Рашворт "көрнекті журналист" ретінде Эдж Хилл (1642), Ньюбери (1643 және 1644), Марстон Мур (1644) және Насеби (1645) шайқастарын жақыннан бақылады. 1645 жылы ол Жаңа үлгідегі армияның бас қолбасшысы Томас Фэрфакстың хатшысы болды. Бірақ, Рашворттың қайтыс болған корольдің өліміне қатысы бар деген қауесет тарады, және ол патшалар алдында патша өлтірушілердің кеңесі туралы есеп беру үшін шақырылды, бірақ ол тек естігендерін ғана білетінін айтты. Рашворт 1661 жылғы парламентке қайта сайланбады, бірақ Бервик қаласының өкілі ретінде қызметін жалғастырды, алайда король мұндай адамдар корпорациялардың өкілдері болып тұрғанда аз ғана бағынуға үміттенетіні туралы шағымдар туды.

Кейінгі жылдар

1667 жылдың қыркүйегінде сэр Орландо Бриджмен Лорд-сақшы болып тағайындалғанда, ол Рашвортты өзінің хатшысы етіп тағайындады. Массачусетс колониясы оны жылына он екі гинея жалақымен және шығыстарын өтеумен өз өкілі ретінде жұмысқа алды, бірақ 1674 жылы оның колония үшін жасаған барлық істері «бір құрғақ шөпке де тұрмайды» деп қысыммен айтылды. Рашворт 1679 жылдың наурыз айында Бірінші Шығарылым Парламентіне, ал 1679 жылдың қазан айында Екінші Шығарылым Парламентіне Бервик округінен депутат болып сайланды. 1681 жылдың наурыз айында ол қайтадан сайланды, Рашворт, және Виг партиясының көшбасшыларын қолдағандай болды. Ол өмірінің соңғы алты жылын Саутварктегі Корольдік сот түрмесінде өткізді, «ол екінші рет балаша жасқа дейін түсіп қалды, себебі тым көп бренди ішіп, көңіл-күйін көтеруге тырысқаннан жады қалпына келмейтіндей болды, ол тыныш қайтыс болды. 1690 жылдың 12 мамырында Редс Корт деп аталатын бір жолақтағы қонақүйінде» делінген. Ол Саутварк қаласындағы Сент-Джордж шіркеуіне жерленді. Вуд Рашворттың сексен үш жасында қайтыс болғанын айтады, бірақ 1675 жылы жазылған хатында Рашворт өзін сол кезде алпыс үш жаста деп көрсеткен.

Ықпал

Рашвортты адам ретінде еске алғанымен, оның еңбектері Америкада кең танылып, Томас Джефферсонға шабыт берді. Джефферсон жеке кітапханасы үшін Рашворттың «Тарихи жинақтарының» бір данасын сатып алып, одан жиі цитата келтірді. Рашворт 17 ғасырдағы Англия азамат соғысының тарихына зор ықпал еткен Джон Лилберннің замандасы болды. Ол Оливер Кромвельмен (1599 жылы туған) көп ортақ нәрселері бар еді, себебі екеуі де Англия шіркеуінің король Карл I-нің тілегіне қайшы, толық реформалануы керек деп сенетін евангелистік христиандар еді. Рашворттың Чарльз I-ді өз халқына соғыс жариялаған патша деп қарауы, кейін Томас Джефферсон және басқалар тәуелсіздік жарияламасында Георг III билігі туралы жазғанда оның сөздерінде көрінді.

Мұра

1890 жылы Рулс-корттағы Корольдік түрме бұзылды. Оның орнында Рашворт мектебі салынды, ал сот Рашворт көшесі деп аталды. Р. Уайт салған Рашворттың портреті оның "Тарихи жинақтарының" үшінші бөліміне қосымша ретінде берілген.