Кіріспе

Британдық телеситуациялық комедия (1977–1985)

Mind Your Language – 1977 жылы ITV телеарнасында тұңғыш рет көрсетілген британдық телеситуациялық комедия. Оны London Weekend Television компаниясы өндірді, режиссерлік жұмысын Стюарт Аллен жүзеге асырды. 1977 мен 1979 жылдар аралығында London Weekend Television компаниясы үш маусым шығарды, ал 1985 жылы (немесе ITV аймақтарының көп бөлігінде 1986 жылы) түпкілікті актерлік құрамның алты мүшесімен қайта жаңғыртылды. Сериалда әртүрлі елдерден, әртүрлі әлеуметтік жағдайдан, діндерден және тілдерден келген адамдар ағылшын тілін шет тілі ретінде үйрену үшін бір сыныпта бірігіп өмір сүреді.

Қорытынды

Шоу Лондон қаласындағы ересектер білімі колледжінде өтеді және ағылшын тілін шет тілі ретінде оқытатын Джереми Браун мырзаның жазылған шетелдік студенттер тобына арналған сабағына бағытталған.

13 сериясы

Барри Эванс (42 бөлім) Джереми Браун рөлінде, ағылшын тілінің мұғалімі және сериалдың көп бөлігінің орталық тұлғасы. Ол отыздан асқан, жақсы мінезді, адал ер адам, жалғыз өмір сүреді (тек «Сынақ» бөлімінде айтылған сиамдық мысығы Жозефинадан басқа) және Оксфорд университетінің бакалавры. Ол 1-серияның 1-бөлімінде жұмысқа алынды, онда студенттердің бұрынғы мұғалімді ақылдан шығарып жібергені туралы ескертілді. Мистер Браун бұл қиындыққа дайын, бірақ студенттердің ағылшын тілін шығармашылықпен түсіндіруіне көбінесе ашуланады. Джордж Камиллер (42 бөлім) Джованни Капелло рөлінде, стереотиптік итальяндық британдық католик аспазшы, сыныптың өкілі және де-факто сынып жетекшісі. Ол Макспен жақын дос, ол оның пәтердесі болады. Джованнидің ағылшын тіліндегі басты қиындығы – метафораларды және ұзақ сөздерді түсіну, бірақ ол көбінесе сыныпты көңілді ету үшін қасақана дұрыс жауап бермейді. Ол Мистер Браунды жиі «Профессори» деп атайды. Ол қорқып немесе таңғалғанда, көбінесе «Санта Мария», «Упс, Ада Дейзи», «Окей кокей», «Буона сера» немесе «Илаһи равиоли» сияқты сөздерді қолданады. Ол кешірім сұрағанда «скузи» дейді, итальян тілінде «кешіріңіз» деген мағынаны білдіреді. Оның көптеген есімдері бар: Джованни Винченцо Марко Дино Альберто Леонардо және т.б. Оның тегі титрлерде кейде «Купелло» деп жазылады. Кеворк Маликян (29 бөлім) Максимилиан Андреа Архимед Папандриус (1-3 сериялар) рөлінде, афиналық стереотиптік грек православиелік кеме агенттігінің қызметкері, ол көбінесе Джованнимен бірге болады. Ол Джованни сияқты Даниэльге қызығады, бірақ сериал барысында олар үш еуі дос болады. Макс метафораларды және ұзақ сөздерді жиі дұрыс түсінбейді. Мысалы, Мистер Браун одан «l» әрпімен басталатын сөзді сұрағанда, ол «elephant» деп жауап берді («Hello Sailor» 1-маусым, 10-бөлім). Сонымен қатар, оның акценті қатты, сондықтан ол дауысты дыбыстан басталатын сөздердің басына көбінесе «h» әрпін қосады. Кейін ол пәтерін Джованнимен бөліседі, олармен жақын дос; осы екі кейіпкер сериалдағы барлық студенттерден ағылшын тілін жақсы біледі. Роберт Ли (29 бөлім) Таро Нагазуми (1-3 сериялар) рөлінде, жапондық электронды компанияның Лондондағы филиалының өкілі. Ол ағылшын тілін өте жақсы біледі, бірақ әр сөзінің соңына «o» әрпін қосып отырады («thank o», «England o» және т.б.) және әрқашан «Ah so!» деп жауап береді және оған сөз айтқанда иіліп тағзым етеді. Сериалдың басында ол Су Лимен 1970-ші жылдардағы Жапония мен Қытайдың саяси айырмашылықтарына байланысты келіспейді, бірақ кейіннен олар дос болады. Ол көбінесе камерамен бірге көрінеді. Жамила Масси (29 бөлім) Жамила Ранджа (1-3 сериялар) рөлінде, Шимладан шыққан стереотиптік үнділік үй шаруасындағы әйел. Ол алғаш рет сабаққа келгенде ағылшынша сөйлемейді, Мистер Браун оның атын сұрағанда хинди тілінде сөйлейді, ал түсінгенде, оның атын ағылшын тілінде жаза алмайды, сондықтан оны қара тақтаға урду тілінде жазады. 1-серияда оған аудармашы ретінде Алидің көмегі қажет болса, 3-серияда ол айтарлықтай жақсарып, ешқандай көмексіз ағылшын тілінде сөйлей алады. Ол Мистер Браунды көбінесе «Мастерджи» (хинди тілінде «ұстаз» немесе «профессор» деген мағынаны білдіреді) деп атайды, ал сериалдың басында «gud hefening» (ол «жақсы кеш» деп айтады) деген сөз тіркесін қолданады. Ол сабаққа жиі тоқуын алып келеді. «Кірісі бар ма, жоқ па» бөлімінде ол шындықты айту үшін Киелі кітапқа ант береді, ол христиан екенін көрсетеді. «А Point of Honor» бөлімінен бастап ол айқыш алқа тағады, бірақ сол бөлімде студенттер бұл туралы пікір айтысқанда буддизм – нағыз дін екенін айтады. Сондай-ақ, «Мен Глазгоға тиесілімін» бөлімінде ол Хуан, Даниэль, Макс және Джованнимен бірге өз-өзіне сызық қояды. Пик Сен Лим (27 бөлім) Чун Су Ли рөлінде (1-3 сериялар), Қытай елшілігінде хатшы болып жұмыс істейтін стереотиптік қытайлық коммунист әйел. Ол өзінің «Маоның кішкентай қызыл кітабынан» көбінесе цитаталар келтіреді және үнемі «r» және «l» дыбыстарын шатастырады. Сериалдың басында ол жапондық сыныптасы Таромен айтарлықтай идеологиялық бәсекелестікке ұшырады, бірақ сериалдың соңында кейіпкер оны немесе Қытайды қорлаған кезде, ол оны қорғауға асығады. Ол Маоның сөздерін келтіргенде, Мистер Браун «Бұл пікір мәселесі» деп жауап береді. Рикардо Монтез (42 бөлім) Хуан Сервантес рөлінде, оптимистік көзқараспен испандық католик бармен. Хуан әрқашан өзіне күледі, тіпті толықтай қате болса да, жауаптарына сенімді. Сериалдың басында Хуан ағылшынша мүлдем сөйлемейді («Инспектор шақырады» бөлімінен басқа, онда ол ...

Тек 4-серия

Сью Бонд (13 серия) - Глэдис орнына келген жаңа шай дайындаушы Рита. Мари Элис Грепне (13 серия) - Франциядан келген студент Мишель Дюма. Дженни Ли Райт (13 серия) - Грекиядан келген студент Мария Папандриус, Максимилиан Папандриустың қарындасы. Гарри Литтлвуд (13 серия) - Сидтің орнына мектепке жаңа күзетші Хеншоу. Радж Патель (13 серия) - Пәкістаннан келген студент Фаррух Азам. Винсент Вонг (13 серия) - Қытайдан келген студент Фу Вонг Чанг.

Даму

Сериалды Лондон Weekend Television бағдарламаларының директоры Майкл Грейд тапсырыс берді. Алғашқы үш серияның көп бөлігі сейсенбі кештері Оңтүстік жағалаудағы Телевизиялық орталықтың 2-студиясында түсірілді. Осы сериалды мысал ретінде келтіре отырып, Сарита Малик "Қара Британияны бейнелеу" (2002) кітабында "Қаралар, азиялықтар немесе 'жарыс' әдетте әзілдің нысаны болды" деп жазды, бұл "көбінесе расистік нотаға ұшырады, бірақ әрқашан ізгі ниетпен, мейірімді тонмен" айтылды. Ол "бұрын ешқашан бір телеарнада осыншама көп түрлі ұлт өкілдері біріктірілмеген, бірақ олар халық арасында кең таралған стереотиптерге осылай беріліп көрген емес" деп жалғастырды. Сериалды шамамен 18 миллион көрермен тамашалады. Грейд стереотиптерді ұнатпағандықтан бағдарламаны тоқтатты. "Біздің тарапымыздан оны көрсету өте жауапкершіліктен тыс болды", - деді ол 1985 жылы Эдинбург теледидар фестивалінде Линда Агранға. Гана, Сингапур, Парсы шығанағы елдері және Гонконг. Бұл британдық актерлердің кәсіби одағының бойкоты аяқталғаннан кейін Оңтүстік Африкада көрсетілген алғашқы британдық телебағдарламалардың бірі болды. Сондай-ақ, ол 1978 жылдан 1982 жылға дейін Канадада CBC телеарнасынан көрсетілді. 1985 жылы сериал АҚШ-тағы ABC телеарналарының кейбір шағын немесе тәуелсіз арналарында көрсетілді. 2005 жылы жасаған мәлімдемесінде Джонатан Ригби сериал әлі де халықаралық деңгейде көрсетіліп жатқанын, әсіресе сериалда бейнеленген елдерде айтты.

DVD-дері

Сериал 2003 жылы 2-ші аймақ DVD-де (Cinema Club) және 2004 жылы 1-ші аймақ DVD-де (Granada) "Ең жақсысы" төрт дискілік жинақ ретінде жарық көрді. Дегенмен, бұл жинақтарға 1-ші маусымның "Өлтіру немесе емдеу" эпизоды, 2-ші маусымның "Жүргізушіні ұмытпаңыз" эпизоды, 3-ші маусымның "Кінәлі ме, кінәсіз бе?" эпизоды және 4-ші маусымның барлық эпизодтары кірмейді. 2007 жылдың қараша айында Network компаниясы шығарған тағы бір төрт дискілік жинақ, "The Complete LWT Series", 1-3 маусымдардың барлық эпизодтарын қамтиды.