Кіріспе

Американдық тарихшы (1831–1897)

Джастин Уинсор (2 қаңтар 1831 – 22 қазан 1897) – американдық жазушы, кітапханашы және тарихшы. Оның тарихи еңбектерінде библиографиялық және картографиялық элементтер маңызды орын алды. Ол Солтүстік Американың алғашқы тарихы саласындағы сарапшы болды және Америка кітапханалар қауымдастығының тұңғыш президенті, сондай-ақ Америка тарихи қауымдастығының үшінші президенті болып сайланды.

Өмірбаян және білім

Уинсор Массачусетс штатының Бостон қаласында Натаниел Уинсор III (1806 – шамамен 1890 ж.) және Энн Томас Хоуленд Уинсордың (1809–1893 ж.) ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі Бостон мен Сан-Франциско арасындағы алғашқы тұрақты клипер кемелерінің бірі – "Уинсор желісін" құрған кеме саудагері еді. Ол дүниеге келмей тұрып, оның ата-анасы Массачусетс штатының Даксбери қаласынан Бостонға көшіп келген. Уинсор әулеті буын-буынға дейін кеме жасаумен айналысқан. Оның әкесінің үйі, Натаниел Уинсор кіші үйі, қазір Даксбери ауылдық және тарихи қоғамының кеңсесі болып табылады. Джастин Уинсор Бостон латын мектебін бітірген. Ол Гарвардқа қабылданды, бірақ соңғы курста оқуын тастап, университетте білімін аяқтамады. Осы шақтарда ол Гаррик және оның замандастары туралы естеліктерді жазуды жоспарлаған, оның қолжазбасы мен жазбалары Гарвард кітапханасында сақтаулы. Содан кейін ол Париж және Гейдельбергте оқыды. Уинсор 1868 жылы Гарвардқа оқуын аяқтау үшін қайта оралды. 1887 жылы ол Мичиган университетінде L. L. D. дәрежесін алды.

Отбасы

1855 жылы Винсор Массачусетс штатының Чарльзтаун қаласынан Эбенезер мен Салли Фуллер Баркердің қызы Каролина Тафтс Баркерге (1830–1911) үйленді. Олардың екі баласы болды: 1860 жылы туған Мэри, ол сәби кезінде қайтыс болды, және Констанс (шамамен 1861–1895).

Жазушы және редактор

Джастин Винсор Гарвардта оқудың алғашқы жылында өзінің алғашқы кітабын – "Даксбери қаласының тарихы" (1849) – жариялады. Ол көптеген мерзімді басылымдарға материалдар жазды, сонымен қатар көптеген шағын еңбектерді редакциялаумен қатар, 19 ғасырдың ең маңызды тарихи еңбектерінің бірнешеуін редакциялады, олардың ішінде: "Америка тарихы оқырманының нұсқаулығы" (1879), "Бостон қаласының естелік тарихы" (4 томдық, 1880–1881) және "Американың баяндамалық және сындық тарихы" (8 томдық, 1884–1889). Соңғысы ондаған жылдар бойы стандартты тарихи анықтамалық болып саналды.

Бостонның қоғамдық кітапханасы

Винсор кітапханашы мамандығын қалыптастырушылардың бірі, кітапханалардың адамдарды рухани жаңаруға қабілеттігін ынталы түрде қолдаған және кітапханаларды университеттердің орталығына айналдыруға белсенділік танытқан жетекші болды. Ол кітапханалық мансабын Бостон қалалық кітапханасының мүшесі (1867–1868), кейін басқарушысы (1868–1877) ретінде бастады. Бостондық брахмандардың құрамында болғандықтан, Винсор зияли мүдделерін қанағаттандырғанда әлеуметтік реформаларға қатысуға мүмкіндік алды. Ол брахмандардың өзін-өзі дамыту, рухани жаңару және әлеуметтік прогреске деген терең сенімін көрнекті етті. Олар білімнің ізгілікке бастайтыны туралы Сократтың идеясын қолдады, ал Винсор қалалық кітапхананы республиканың дәстүрлі құрылымын сақтау үшін қарапайым халықты біліммен тәрбиелеудің құралы деп қарады. Бостон қалалық кітапханасында Винсор кітапхана пайдалануды қадағалау және оған көмектесу үшін көптеген жобаларды жүзеге асырды. Ол кітапхана пайдалануын статистикалық түрде жаңаша талдады және осы зерттеулердің нәтижелерін пайдаланып, кітапханалардың тек мекемелер мен кітаптар жинағы емес, сонымен қатар білім беру процесі екенін дәлелдеді. Ол сондай-ақ көпшілік оқуға арналған кітаптар мен библиографияларды жинақтауға көп көңіл бөлді. Винсор каталогқа түсініктемелер қосып, оған білім беру сипатын берді. Кітаптарды көптеп пайдалану үшін ол филиалдық кітапханалар ашу, жұмыс уақытын ұзарту және пайдалану шарттарын жеңілдету үшін жұмыс істеді.

Гарвард кітапханашысы

1877 жылы кітапхана басқаруының кәсібилігі мәселесінде Хью О'Брайенмен күрескеннен кейін, Уинсор Бостон қоғамдық кітапханасынан кетіп, Гарвард университетінің кітапханашысы болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін осы қызметте болды. Кітапханашы-тарихшы ретіндегі екі қызметінің арқасында ол үлгілі академиялық кітапханашы болды. Уинсор Гарвардқа ғылыми зерттеулерге басымдық берілген кезде келді. Факультет пен студенттер үлкен жиындықтарға оңай қол жеткізе алатындығын күтті. Уинсор кітапхананы университет орталығына айналдыруды қалады. Осы мақсатта ол кітаптар санын көбейтуді және қолжетімділікті арттыруды, каталогты жақсартуды, жаңа түсімдер туралы факультетті хабардар етуді, кітапхананы пайдалану ережелерін жеңілдетуді, резервтік жүйені енгізуді және кітапхананы ұзақ уақыт бойы жарықтандыру үшін электр шамдарын орнату мәселесінде әкімшілікпен келіспеушіліктерді шешуді ұсынды. Осы кезеңде ол кітапхана әдебиетінің жетіспеушілігі кезінде дайындаған есептері арқылы салаға әсер етті. Уинсор сондай-ақ Америка кітапханалар қауымдастығының (ALA) және «Кітапхана журналының» негізін қалаушылардың бірі болды, 1876 жылдан 1885 жылға дейін ALA-ның алғашқы президенті қызметін атқарды. Осы лауазымда ол білікті мамандардың қажеттілігін баса көрсетті және американдық мораль мен әлеуметтік нормаларға жасалған шабуылдарға қарсы күресте кітапханалардың маңыздылығын дәлелдеді. ALA-ның Кітапхана тарихы клубы 1978 жылы құрылған «Джюстин Уинсор сыйлығын» ерекше кітапхана тарихы эсселеріне табыс етеді. Уинсор Кітапханалар Даңқының мүшесі болып саналады.

Тарихшы

Ол 1878 жылы Америка өнер және ғылым академиясының, ал 1880 жылы Америка антиквариат қоғамының мүшесі болып сайланды. Сонымен қатар, ол көп жылдар бойы Массачусетс мұрағат комиссиясында қызмет етті. Джастин Винсор сыйлығы АХА-ның тағайындаған алғашқы сыйлығы болып есептеледі және 1896 жылдан 1930 жылға дейін, сондай-ақ 1936 жылдан 1938 жылға дейін табысталды.

Өлім

Уинсор ұзаққа созылған аурудан кейін, Массачусетс штатындағы Кембридждегі үйінде тұрғанда тұншығып қалған ішекшемен күресті. 1897 жылдың 17 қазанында жасалған операция оның жағдайын қысқа ғана уақытқа жақсартты. Дегенмен, 22 қазанда Уинсор ішекшеден туындаған қызбадан көз жұмды. Оның қазасына Академиялық кітапхана қауымы және Гарвард университетінің қауымы қайғырыс білдірді. Уинсордың қосылу рәсімі 1897 жылдың 23 қазанында Апплтон шіркеуінде өтеді, кейіннен ол Гарвард университетінің Естелік шіркеуімен алмастырылды.