Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2010 жылдан бері Татарстан Президенті (1957 жылы туған) Рустам Нургалиевич Минниханов (Руста́м Нургали́евич Минниха́нов; ; 1957 жылдың 1 наурызында туған) – 2010 жылдан бері Ресей Федерациясының құрамындағы Татарстан Республикасының басшысы қызметін атқарып келе жатқан ресейлік саясаткер.
President of Tatarstan since 2010 (born 1957)
Rustam Nurgaliyevich Minnikhanov (Руста́м Нургали́евич Минниха́нов; ; born 1 March 1957) is a Russian politician who has served as the head of Tatarstan, a federal subject of Russia, since 2010.
Ерте өмір және білім
Рустам Минниханов 1957 жылы 1 наурызда Татар АССР-інің Рыбно-Слободский ауданындағы Жаңа Арыш ауылында волгалық татар отбасында дүниеге келген. 1978 жылы Қазан ауыл шаруашылығы институтын инженер-механик мамандығы бойынша, ал 1986 жылы КСРО Саудасының сыртқы оқу институтын тауар сарапшысы мамандығы бойынша бітірген. Ол экономика ғылымдарының докторы.
Rustam Minnikhanov was born on March 1, 1957, in a Volga Tatar family in the New Arysh (Новый Арыш; ) village of Rybno Slobodsky District in the Tatar ASSR. He graduated from Kazan Agricultural Institute in 1978 as mechanical engineer and from Correspondence Institute of Soviet Trade as a commodity expert in 1986. He is a doctor of economic sciences.
Мансап
1978 жылы институтты бітіргеннен кейін Сабин аудандық "Селхозтехника" бірлестігінде инженер болып жұмыс істеуге кірісті. Содан кейін ол мемлекеттік ағаш өнеркәсібі кәсіпорнында аға инженер және бас энергетик болып, ал аудандық тұтынушылар қоғамы басқармасы төрағасының орынбасары қызметін атқарды. 1985–1993 жылдары Арский ауданында аудандық тұтынушылар қоғамы басқармасының төрағасы, халық депутаттары аудандық кеңесі атқару комитетінің төрағасы, аудандық әкімшіліктің бірінші орынбасары болып жұмыс істеді. 1993 жылы Высокогорский ауданы әкімшілігінің басшысы болып тағайындалды.
After graduating from the institute in 1978, he began his career as an engineer in Sabinsky District Association of Selkhoztekhnika. He then worked in the district as a senior engineer and chief power engineer in a state timber industry enterprise and was deputy chairman of District Consumer Society Board. In 1985–1993 he worked in Arsky District as chairman of the District Consumer Society Board, Chairman of the Executive Committee of People's Deputies District Council, First Deputy Head of District Administration. In 1993 he was appointed head of Vysokogorsky District administration.
Қаржы министрі (1996-1998)
1996 жылдың қараша айында Минниханов Татарстан Республикасының қаржы министрі қызметіне тағайындалды.
In November 1996 Minnikhanov was appointed minister of finance of the Republic of Tatarstan.
Татарстан Премьер-Министрі (19982010)
1998 жылдың 10 шілдесінен 2010 жылдың 25 наурызына дейін Минниханов Татарстан Республикасының Премьер-министрі қызметін атқарды.
From July 10, 1998, until March 25, 2010, Minnikhanov was prime minister of the Republic of Tatarstan.
Татарстан Президенті (2010 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
2010 жылдың 27 қаңтарында Ресей президенті Дмитрий Медведев Миннихановты Татарстанның жаңа президентіне кандидат ретінде ұсынды және 2010 жылдың 25 наурызында Минниханов президент қызметін ресми түрде атқара бастады. Оның салтанатты рәсімін Ресейдің бірінші арнасы Максим Шарафутдинов жүргізді.
On January 27, 2010, Russian President Dmitry Medvedev nominated Minnikhanov to be the new president of Tatarstan and on March 25, 2010, Minnikhanov formally assumed the office of President. His ceremony was presented on Channel One Russia by Maxim Sharafutdinov.
2014 жылғы Қирымның Қабылдау комитеті
2014 жылғы Қырым дағдарысы кезінде Минниханов Кремль үкіметі мен Қырым татар қауымдастығы арасында делдалдық жасады. Бұл Ресейдің жарым аралды аннексиялауы жағдайында Қырым татарларының қудалауға ұшырауы мүмкін деген алаңдаушылықтарына байланысты болды. 5 наурызда Минниханов Татарстан мен Аксёнов үкіметі арасындағы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды, ол он мемлекеттік мекеме арасындағы ынтымақтастықты және Татарстан бизнесінен Қырымға аудандық қаржылық көмек көрсетуді білдірді. Сонымен қатар, Минниханов Қырымға Қырым татарларының алаңдаушылығын басу үшін жіберілді және «Украинаның тәуелсіздігінің 23 жылында украин басшылары Қырым татарларын саяси ойындарда пайдаланып, оларға ешқандай нақты пайда әкелмеген» деді. Ресейдің Қырым татарларын қудалау мәселесі содан бері халықаралық деңгейде жиі көтеріліп келеді. 18 наурызда, Қырымды Ресей аннексиялаған күні, Қырым татар тілі де-юре Қырымның үш ресми тілінің бірі деп жарияланды. Сондай-ақ, Қырым татарлары 1990-шы жылдардың басында Қырымға оралғаннан бері безалалықпен қоныстанған жағалаудағы жерлерін босатуға және Қырымның басқа жерлерінде жер алуға міндетті болды. Қырым бұл жерді «әлеуметтік мақсаттарға» қажет деп мәлімдеді, себебі бұл жердің бір бөлігін Қырым татарлары меншік құжаттарысыз безалалықпен иеленген. Бұл жағдай КСРО-ның (кейін Украинаның) жерді Қырым татарларына депортациядан бұрынғы жерлерін қайтарудың орнына, оларға және олардың ұрпақтарына Орталық Азиядан (негізінен Өзбекстаннан) қайтып келгеннен кейін қолжетімді бағамен сату мүмкіндігінің болмауынан туындады. Осының салдарынан кейбір Қырым татарлары заңсыз жерді иеленіп, қоныстанды.
During the 2014 Crimean crisis, Minnikhanov acted as a mediator between the Kremlin government and the Crimean Tatar community over concerns raised amongst Crimean Tatars over potential persecution by Russia should it annex the peninsula. On 5 March Minnikhanov signed an agreement on co operation between Tatarstan and the Aksyonov government in Crimea that implied collaboration between ten government institutions as well as significant financial aid to Crimea from Tatarstan businesses. At the same time, Minnikhanov was dispatched to Crimea to quell Crimean Tatars' concerns and to state that "in the 23 years of Ukraine's independence the Ukrainian leaders have been using Crimean Tatars as pawns in their political games without doing them any tangible favors". The issue of Crimean Tatar persecution by Russia has since been raised regularly on an international level. On 18 March, the day Crimea was annexed by Russia, and Crimean Tatar was de jure declared one of the three official languages of Crimea. It was also announced that Crimean Tatars will be required to relinquish coastal lands on which they squatted since their return to Crimea in the early 1990s and be given land elsewhere in Crimea. Crimea stated it needed the relinquished land for "social purposes", since part of this land is occupied by the Crimean Tatars without legal documents of ownership. The situation was caused by the inability of the USSR (and later Ukraine) to sell the land to Crimean Tatars at a reasonable price instead of giving back to the Tatars the land owned before deportation, once they or their descendants returned from Central Asia (mainly Uzbekistan). As a consequence, some Crimean Tatars settled as squatters, occupying land that was not legally registered.
2017 жылғы Иран елшісі
2017 жылдың 20 сәуірінде Минниханов Мәшһадта кандидат Ибрагим Раисимен кездесу үшін Путиннің арнайы өкілі ретінде барды. Раиси сол кезде Астан Кудс Разави басшысы болып жұмыс істеді. Парламент депутаты Алиреза Рахими бұл кездесуге күмән білдіріп, оның себептерін сұрады, сондай-ақ 2016 жылғы АҚШ сайлауына Ресейдің араласуына қатысты айыптаулар келтірді. "Бұл кездесу сайлауға әсер ету әрекетіне күдік тудырады, бұл қабылданбас жағдай", - деді ол. Ресми Ислам Республикасы Ақпарат агенттігі хабарлағандай, Миңнеханов бір күн бұрын Тегеранда вице-президент Есхақ Жахангиримен екіжақты қарым-қатынастарды талқылап кездесті.
On 20 April 2017 Minnikhanov was Putin's envoy to meet with candidate Ebrahim Raisi in Mashhad in Raisi's capacity as Head of Astan Quds Razavi. MP Alireza Rahimi questioned the meeting and asked for explanations about the reasons for it, citing alleged Russian interference in 2016 U. S. election. “The recent meeting raises the suspicion of interference in the elections, which is not appropriate”, he said. According to the official Islamic Republic News Agency, Minnikhanov also met vice president Eshaq Jahangiri in Tehran one day earlier, discussing bilateral relations.
Басқа да президенттік міндеттері
2022 жылдың 18 наурызында Минниханов 2022 жылғы Еуропа фигуралы сырғанау чемпионы, сондай-ақ 2022 жылғы Олимпиаданың алтын медалін уақытша жеңіп алған Камила Валиеваны "Дұслық" орденімен, ал оның анасы Алсу Валиеваны "ТАССР құрылғанына 100 жыл" медалімен марапаттады.
On 18 March 2022 Minnikhanov met and awarded 2022 European figure skating champion and provisional 2022 Olympic gold medallist Kamila Valieva a “Duslyk” order and to her mother Alsu Valieva a medal of “100 years of the Establishment of TASSR”.
Корпоративтік директорлар
Республика премьер-министрі қызметін атқарған кезінде Минниханов өнеркәсіп саласындағы жұмысын жалғастырды, 2005-2006 жылдары «Татнефть» мұнай компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. 2021 жылдың қыркүйек айында Минниханов Татарстан Президенті болып тұрғанда «Туполев» ұшақ құрастырушы компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы болып сайланды.
During his tenure as republican prime minister, Minnikhanov continued to be involved in industry, serving as chairman of the board of directors of the oil company Tatneft from 2005 to 2006. In September 2021 Minnikhanov while still President of Tatarstan was elected chairman of the board of directors of aircraft manufacturer Tupolev.
Жеке өмір
Минниханов үйленген және екі ұлы бар. Минниханов автоспортқа әуес және 2007 жылы FIA European Rallycross Championship-те жиі қатысқан, онда 550+ ат күші бар Citroën C4 T16 4x4 машинасымен жүргізді, бұл машина 2006 жылы Швециядан келген 14 дүркін Еуропалық ралликросс чемпионы Кеннет Хансен жасаған және жарысқа қатысқан. 2008 және 2009 жылғы ERX сериясы үшін Хансеннің командасы Минниханов үшін жаңа C4 құрастырды. 2002, 2003, 2004 және 2006 жылдары Минниханов өзінің Камаз 4911 машинасымен Біріккен Араб Әмірліктеріндегі БАӘ Desert Challenge (Ралли Рейд жарысы) жүк көлігі санатында жеңіске жетті, ал 2004 және 2005 жылдары FIA Autocross жүргізушілері үшін Еуропа чемпионатында төрт дөңгелекті Ford Puma машинасымен жалпы есепте 3-орынды иеленді. Минниханов тікұшақ жүргізуге сертификаты бар.
Minnikhanov is married and fathered two sons. Minnikhanov is a keen motorsports enthusiast and was a regular competitor in the FIA European Rallycross Championship, in 2007 driving a Citroën C4 T16 4x4 with 550+bhp that was built and raced in 2006 by 14 time European Rallycross champion Kenneth Hansen of Sweden. For the 2008 and 2009 ERX series Hansen's team built a brand new C4 for Minnikhanov. In 2002, 2003, 2004 and 2006 Minnikhanov won the truck category of the UAE Desert Challenge (a Rally Raid competition) in the United Arab Emirates with his Kamaz 4911 and in 2004 as well as 2005 he finished 3rd overall in the FIA European Championship for Autocross Drivers with a four wheel driven Ford Puma. Minnikhanov is certified to fly a helicopter.
Санкциялар
Ресейдің Украинаға басып кіруіне жауап ретінде, АҚШ Қаржы министрлігінің Шетелдік активтерді бақылау басқармасы Миннихановты 2023 жылғы 26 қаңтарда Арнайы тағайындалған азаматтар мен бұғатталған тұлғалар тізіміне енгізді, осының салдарынан оның мүліктік активтері тоқтатылды және АҚШ азаматтарына онымен қандай да бір мәміле жасауға тыйым салынды. Канада 2023 жылдың сәуір айында Рустам Миннихановты оның әйелімен бірге санкциялады.
In response to the Russian invasion of Ukraine, the Office of Foreign Assets Control of the United States Department of the Treasury added Minnikhanov to the Specially Designated Nationals and Blocked Persons List on 26 January 2023, which results in his assets being frozen and U. S. persons being prohibited from dealing with him. Canada sanctioned Rustam Minnikhanov, together with his wife in April 2023.