Михаил Касьянов: Ресей саяхатшысы және оппозициялық лидер

Кіріспе

Ресейлік саясаткер (туған 1957)

Михаил Михайлович Касьянов (; туған 8 желтоқсан 1957) – 2000 жылдан 2004 жылға дейін Ресейдің премьер-министрі болған ресейлік саясаткер. Бұрын ол 2000 жылы бірінші вице-премьер, ал 1999-2000 жылдары қаржы министрі қызметін атқарған. 1990 жылдары ол президент Борис Ельциннің әкімшілігінде түрлі лауазымдарда жұмыс істеді, содан кейін президент Владимир Путиннің әкімшілігіне қосылды. Ресей Федерациясының 1-сыныпты белсенді мемлекеттік кеңесшісі федералды мемлекеттік азаматтық қызмет дәрежесіне ие. Экономикалық саясаттағы келіспеушіліктерге байланысты үкіметтен кеткеннен кейін, ол президент Путиннің жетекші сыншыларының бірі және оппозиция көшбасшысы болды. 2008 жылы Касьянов Ресей президенті сайлауына түсуге ниет білдірді, бірақ науқан ортасында саяси себептермен қатысуына рұқсат берілмеді. 2010 жылы ол "Заңсыздық пен жемқорлықсыз Ресей үшін" атты Халықтық бостандық партиясы коалициясын құрды және Халықтық бостандық партиясының жетекшілерінің біріне айналды. 2011-2013 жылдардағы Ресейдегі әділ сайлау талаптарымен жүрген наразылықтарда белсенділік танытты. 2015 жылдан бері Халықтық бостандық партиясы (ПАРНАС) төрағасы болып табылады. 2005-2007 жылдары "Басқа Ресей" оппозициялық коалициясы мен демократиялық наразылық қозғалысының жетекшілерінің бірі болды.

Ерте өмір

Касьянов 1957 жылы 8 желтоқсанда Мәскеудің маңындағы Солнцево поселкесінде дүниеге келген. Оның әкесі математика пәнінің мұғалімі және жергілікті мектеп директоры болған. Қызыл Армияға қатысып, әкесі Екінші дүниежүзілік соғыстың маңызды шайқастарына қатысып, 1945 жылы жеңіске дейін соғысқан. Касьяновтың анасы экономист, мемлекеттік құрылыс компаниясы (Главмосстрой) бөлімінің басшысы болған. Бала кезінде Михаил музыка мектебінде оқып, виолончельде ойнаған. Жоғары сыныптарда ол рок-топта ойнаған. 1974 жылы Касьянов Мәскеу автомобиль және жол құрылысы университетіне түсті. 1976–1978 жылдары Кеңес Армиясында Мәскеу коменданты кеңсесінің құрметті қарауылында қызмет етті, қазір бұл Кремль полкі – Федералдық қорғау қызметінің құрамында. 1978–1981 жылдары КСРО Мемлекеттік құрылыс комитетінің ғылыми институтында техник, содан кейін инженер болып жұмыс істеді. Ол сол кезде де Мәскеу автомобиль және жол құрылысы университетінде оқып бітірді, 1981 жылы дипломын алды. Бітіргеннен кейін тоғыз жыл бойы Касьянов Мемлекеттік жоспарлау комитетінде (Госплан) инженер, экономист, жетекші маман және сектор меңгерушісі болып жұмыс істеді. 1987 жылы Госпланның Жоғары экономика курстарын бітірді.

Экономика министрлігі (1990-1993)

1990–1993 жылдары Касьянов Ресей Федерациясының Мемлекеттік экономика комитетінде, содан кейін Экономика министрлігінде жұмыс істеді. 1993 жылы Қаржы министрі Борис Федоров Касьяновты министрлікке жұмысқа шақырды. Ол Сыртқы қарыздар және сыртқы борыш департаментінің басшысы болып тағайындалды.

Министрлік, кейін Қаржы министрі (1995-1999)

1995 жылы Касьянов Қаржы министрінің орынбасары болды. 1994–1996 жылдары Касьянов кеңестік сыртқы қарыздарды қайта құрылымдаумен айналысты (шамамен 150 миллиард доллар). 1996 жылы Касьянов Париж клубы мен Лондон кредиторлар клубымен 7 жылдық жеңілдік мерзімімен 25 жылға кеңестік қарыздарды толық қайта құру туралы келісімге келді. Осы келісімнің арқасында Ресей халықаралық капитал нарықтарына қол жеткізе алды. 1996 жылы Касьянов түрлі халықаралық қаржы орталықтарында Ресей экономикасының даму перспективаларын таныстырды. Нәтижесінде Ресей 1913 жылдан бері алғаш рет Еуропа мен АҚШ капитал нарықтарында бағалы қағаздар, еурооблигациялар шығарды, сондай-ақ ресейлік банктер мен компаниялар ел экономикасына инвестиция үшін қолжетімді шетелдік капиталды пайдалана алды. 1998 жылы әлемдік қаржы дағдарысы басталды және Ресей үкіметі қарызын төлеуден бас тартты, рубльдің құны күрт төмендеді. Касьянов Ресейдің сыртқы мемлекеттік қарызын және елдегі жеке банктерді қайта құру жөніндегі жұмыс тобының басшысы болды. Осымен қатар ол ресейлік кредиторлармен ішкі қарыздарды қайта құру бойынша келіссөздер жүргізді. Касьянов Халықаралық валюта қорымен келіссөздер жүргізді, ол Ресей үшін пайдалы келісімдерге қол жеткізуге мүмкіндік берді. Соның нәтижесінде рубль бағамы тұрақталды, бұл инфляцияны төмендетуге және Ресей экономикасының өндіріс және қызмет көрсету салаларын қалпына келтіруге көмектесті. Бұл жетістіктер Касьяновтың шебер келіссөзші екенін көрсетті: оны "елдің басты қаржы дипломаты" деп атады.

Қаржы министрі (1999-2000)

1999 жылдың ақпан айында ол бірінші вице-министр болып тағайындалды, ал 1999 жылдың мамырында президент Ельцин Касьяновты Ресей Федерациясының қаржы министрі етіп тағайындады. 1999 жылдың маусым айында министр Касьянов Ресей Қауіпсіздік Кеңесінің мүшесі болды. Сергей Степашиннің үкіметі үш ай бойы жұмыс істеді; алайда Касьянов Владимир Путиннің жаңа үкіметінде де лауазымын сақтап қалды. Ол халықаралық кредиторлармен КСРО-ның қарыздарын жаһандық түрде қайта құру бойынша келіссөздерді жалғастырды. Чечендегі соғыс Лондондық кредиторлар клубымен келіссөздерді тоқтатуға әкеп соқты. Дегенмен, Касьянов бірнеше айдың ішінде Ресейдің қарыздарына қатысты негізгі мәселелерді шеше алды. Бұл факт Ресейде экономикалық өсімге көшуге мүмкіндік берді. Тапшылықсыз бюджет және сақты қаржы саясатының арқасында бірнеше ай бойы жалақы және зейнетақы төлемдерінің кешігуі жеңілді. 2000 жылдың 10 қаңтарында Касьянов Ресей үкіметінің бірінші вице-премьері болып тағайындалды. Жағдай сондай болды, Касьянов үкіметтің басшысы болды, оның төрағасы ретінде жұмыс істеді, себебі Путин сол кезде Президент міндетін атқарушы еді. Ол сонымен қатар Қаржы министрлігінің басшысы болып қалды.

Премьер-министр (2000-2004)

2000 жылдың 17 мамырында Ресей Федерациясының Мемлекеттік Думасы Михаил Касьяновтың Премьер-министрлігіне кандидаттығын мақұлдады. Кабинет Төрағасы бизнес-қоғамдастық пен азаматтық қоғаммен белсенді ынтымақтастық саясатын жүргізуге кірісті. Төрт жылдық мерзімінде Касьяновтың Кабинеті бірқатар құрылымдық реформаларды іске қосты – салық және бюджет реформасы, капитал бақылауы мен сыртқы сауданы либерализациялау, кедендік реформа, ұлттық инфрақұрылымды қайта ұйымдастыру, зейнетақы реформасы, жер нарығын құру және тағы да басқалар. Жүйелік трансформация шараларын табысты жүзеге асыру Ресейді тұрақты экономикалық өсу жолына түсірді. Инфляция айтарлықтай төмендеді, экономика мен халықтың табысы үштен бірге өсті, ал мұнай бағасы барреліне 20-25 доллар деңгейінде сақталды. Сарапшылардың пікірінше, 2000-2002 жылдардағы салық реформасы Касьянов Кабинетінің ең сәтті реформаларының бірі болды. Табысқа салынатын салықтың бірыңғай мөлшерлемесі (13%) енгізілді. Барлық айналым салығы жойылды. Қосымша құн салығы (ҚҚС) 18%-ға, ал әлеуметтік салықтар – 26%-ға дейін төмендетілді. Бұл шаралар қатаң фискалдық тәртіп саясатымен бірге бюджеттік кірістерді айтарлықтай арттырды. Бұдан өзге, 2003 жылы Касьяновтың Кабинеті мұнай секторының салық салуын реформалады және арнайы Тұрақтандыру қорын құрды. Нәтижесінде, осы сектордан бюджетке түсетін түсімдер көбейді, ал Тұрақтандыру қоры едәуір көлемде шетел валютасын жинақтап, ел үшін қаржылық резерв құрды. Бұл – жалпы қаржылық либерализация кезеңі болды. Касьянов Кабинетінің маңызды жетістігі – шағын бизнесті қолдау саясатын табысты іске асыру. Бұл шаралардың ішінде жеңілдетілген салық жүйесін енгізу, бизнесті мемлекеттік тіркеуді оңайлату және мемлекеттік органдардың жиі тексерулерін тыйым салу болды. Михаил Касьянов Ресей Премьер-министрі қызметін атқарып тұрған кезеңде ауыл шаруашылығы жерлерін жеке меншікке беру басталды. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы өндірісіне несиелік қолдау механизмі енгізілді және Ресей ондаған жылдар бойы бидайды көп мөлшерде импорттағаннан кейін, тез арада астық экспортының жетекші елдерінің біріне айналды. Касьянов 2004 жылдың 24 ақпанында, үш жылдан астам қызмет еткеннен кейін, Президент Владимир Путин тарапынан қызметтен босатылды, бұл 2004 жылдың 14 наурызындағы Ресей Президенттік сайлауына екі апта қалғанда болды. Касьянов пен Путин арасында саяси мәселелер бойынша келіспеушіліктер болды. Президент ұлттық телеарнада: "Бұл шешім үкіметтің бұрынғы құрамының жұмысын бағалаумен байланысты емес. 2004 жылдың 14 наурызынан кейін елдің қандай даму бағытын ұстанатыны туралы өз ұстанымымды тағы да нақтылау ниетіммен тудырылды" деді.

On 17 May 2000, Russian State Duma approved Mikhail Kasyanov's Prime Minister candidacy. The Chairman of the Cabinet started pursuing the policy of active collaboration with business community and civil society. During its four year term Kasyanov's Cabinet launched a number of structural reforms – tax and budget reform, liberalization of capital control and external trade, customs reform, reorganization of national infrastructure, pension reform, creation of land market and others. Successful implementation of systemic transformation measures led Russia to a trajectory of sustainable economic growth. Inflation was reduced significantly, the economy and people's income grew by one third while oil prices were at the level of $20–25 per barrel. Experts think that the tax reform of 2000 2002 was one of the most successful reforms of Kasyanov's Cabinet. A flat income tax rate (13%) was introduced. All turnover taxes were eliminated. VAT was reduced to 18% and social taxes — to 26%. These measures together with the policy of strong fiscal discipline significantly increased budget revenue. In addition to this in 2003 Kasyanov's Cabinet reformed the taxation of petroleum sector and established a special Stabilization fund. As a result, the budget revenue stream from this sector has increased and the Stabilization Fund has started accumulating significant amounts of foreign exchange, creating a financial airbag for the country. It was a time of an overall financial liberalization. An important achievement of Kasyanov's Cabinet was the successful implementation of the small business encouragement policy. Introduction of simplified taxation system, easy state registration of businesses and ban on frequent inspections by state agencies were among those measures. It was during Mikhail Kasyanov's time as Russian Prime Minister that the transfer of agricultural lands to private property began. Additionally to that credit support mechanism for agricultural production was introduced and Russia very rapidly again became one of the leading exporters of grain after decades of huge annual import of wheat. Kasyanov was dismissed, along with the entire Russian cabinet, by President Vladimir Putin on 24 February 2004 after more than three years in office, two weeks before the 2004 Russian presidential election on 14 March. There were disagreements between Kasyanov and Putin on matters of policy. The President stated on national television "This decision bears no relation to any assessment of the performance of the former composition of the government. It was dictated by my desire to once again delineate my position on the issue of what development course the country will take after March 14, 2004."

Үкіметтен кеткеннен кейін (2004-2008)

Орынсыздыққа ұшырағаннан кейін алғашқы мерейтойында (2005 жылғы 24 ақпанда) Касьянов баспасөз конференциясында 2008 жылғы президент сайлауына қатысу мүмкіндігін айтты. Оның үмітін Леонид Невзлин, Борис Березовский және Гарри Каспаров қолдады. 2006 жылдың сәуірінде Михаил Касьянов жаңадан құрылған үкіметтік емес ұйым – Халықтық демократиялық одақтың (ХДО) төрағасы болып сайланды. ХДО 2006 жылдың шілдесінде өткен "Басқа Ресей" атты алғашқы конференцияның және осы конференцияда құрылған "Басқа Ресей" коалициясының негізін қалаушылардың бірі болды. Касьянов пен ХДО коалицияның жұмысына белсенді түрде қатысып, көп жылдық үнсіздікті бұзған Мәскеу мен Санкт-Петербургтегі наразылық марштарына – Диссиденттер марштарына қатысты. 2007 жылдың 3 наурызында Каспаров пен Касьянов Санкт-Петербургтегі Диссиденттер науқанында мыңдаған жақтастарының алдында Путин үкіметін сынап сөйледі. 2006 жылғы 26 маусымда Халықаралық стратегиялық зерттеулер институтында өткен презентацияда Касьянов Путин әкімшілігін сынады. Ол: "Биліктің бөлінуі іс жүзінде жойылды және оның орнына барлық маңызды әлеуметтік және саяси процестерді мемлекет бақылауында ұстау керек деген жалған идеяға негізделген, "Билік тігінен" деп аталатын жүйе енгізілді. Үкімет пен парламент күнделікті нұсқауларсыз жұмыс істей алмайды. Сот жүйесі күннен-күнге тәуелді болып барады. Федералдық деңгейде тәуелсіз телеарналар жоқ, ал аймақтарда олар тез арада таратылуда. Сонымен қатар, мемлекеттік компаниялар мен мемлекеттің электронды және баспа баспасөздерге ықпалы артып келеді. Губернаторларды тікелей сайлауды жою арқылы өңірлік биліктің жауапкершілігі толығымен жойылды". ХДО-ның Ресейдің 75 өңірінде өңірлік бөлімшелері болды. 2007 жылдың маусым айында ХДО Касьяновты президенттік сайлауға кандидат ретінде ұсынды. 2007 жылдың қыркүйегінде ХДО негізінде "Демократия және әділет үшін халық" (Народ за демократию и справедливость) жаңа саяси партиясы құрылды, ал Касьянов оның төрағасы болып сайланды.

On the first anniversary of his dismissal (24 February 2005) Kasyanov gave a press conference at which he said that he might run for president in the 2008 elections. His bid was supported by Leonid Nevzlin, Boris Berezovsky and Garry Kasparov. In April 2006, Mikhail Kasyanov was elected Chairman of the People's Democratic Union (PDU), a newly launched NGO. PDU was one of the co founders of the first "The Other Russia" conference in July 2006 and of "The Other Russia" coalition that was set up at the conference. Kasyanov and the PDU were actively involved in the coalition's work and took part in the Dissenters' Marches in Moscow and St. Petersburg – the first protest manifestations in many years. On 3 March 2007, Kasparov and Kasyanov spoke against Putin's government to thousands of supporters at the Saint Petersburg Dissenters' March. At a presentation in International Institute for Strategic Studies 26 June 2006, Kasyanov criticized Putin's administration. He said:
"Separation of powers has been effectively demolished and replaced by the so called ‘Vertical of Power' which is based on the false idea that all the meaningful social and political processes must be kept under control by the state. The government and parliament cannot function any longer without daily instructions. The judiciary is increasingly servile. Independent TV does not exist any more at the federal level and is being quickly uprooted in the regions. Moreover, the state owned companies and the state itself increase their grip over the electronic and printed media. Responsibility of the regional level of power is totally destroyed by the abolishment of direct elections for the governors." PDU had regional branches in 75 regions of Russia. In June 2007 Kasyanov was nominated by the PDU as a candidate for the presidential elections. In September 2007 the new political party People for Democracy and Justice (:ru:Народ за демократию и справедливость) was established on the basis of the PDU, and Kasyanov was elected its chairman.

Алаяқтыққа қатысты айыптаулар және сот ісі (2005-2007)

1993-1999 жылдар аралығында Қаржы министрлігінде жұмыс істеген кезінде Қасыяновтың пара алуды және заңсыз бизнес жүргізуді елемегені үшін екі пайыз комиссия алғаны туралы айыптаулар мемлекеттік бақылаудағы ресейлік БАҚ-та жарияланып, оны "Миша 2 пайыз" деп атады. Питер Ставракистің "Ресейдің жыртқыш мемлекет ретінде дамуы" (АҚШ Конгресінің бірлескен экономикалық комитеті үшін жазылған "Ресейдің белгісіз экономикалық болашағы" атты жинақтың бір бөлігі) атты мақаласында бұл айыптаулар негізді деп сипатталды. 2005 жылдың шілдесінде Мемлекеттік Думаның "Біріккен Ресей" фракциясының депутаты Александр Хинштейн Михаил Касьяновқа қарсы айыптаулар тақты; Хинштейннің сөзіне сүйенсек, Касьянов премьер-министр болған кезде 2003 жылы Совет Одағы Коммунистік партиясының политбюросының бұрынғы мүшесі Михаил Сусловқа тиесілі болған бұрынғы мемлекеттік дача – Сосновка 1-ді арзан бағамен жекешелендірген. Бұл материалдардың жариялануы және Бас прокуратураның қылмыстық іс қозғағаны туралы хабарламасы Касьяновның шетелде демалыста болған кезімен сәйкес келді: мен маған жасалған қауіп-қорқытуларға қарамастан Мәскеуге оралдым. Күдіксіз, өтірік пен фактілерді бұрмалауға негізделген, мені жамандау мақсатындағы жүйелі жамандау науқаны биліктің саяси кеңістікті толығымен тазарту стратегиясының бір бөлігі болып табылады. Мұндай стратегияны іске асырудың салдары – азаматтардың әлеуметтік бөлінуі мен болашаққа қатысты белгісіздік, рекордтық экспорттық бағаларға қарамастан экономикалық өсімнің баяулауы және Ресейдің халықаралық беделінің төмендеуі. Елдегі жағдайды ашық талқылауға және әртүрлі пікірлерді таңдау мүмкіндігіне мүмкіндік беретін нақты, жалған емес саяси процесті құру – мен жұмысымды жалғастыратын міндет. 2005 жылдың 11 шілдесінде Ресейдің Бас прокуратурасы бұрын үкіметке тиесілі екі үйдің жекешелендірілуін тергеуді бастады. 2007 жылдың 16 наурызындағы сот шешімі бойынша Касьянов үйді мемлекетке қайтарып беруге және мүлікті заңсыз пайдаланғаны үшін 108 135 000 рубль (шамамен 4 150 000 АҚШ доллары немесе 3 130 000 евро) мемлекетке өтеу төлеуге міндеттелді. 2007 жылы Касьянов әлі де апелляциялық шағымдануды жоспарлап отырды. Хинштейннің болжамдары расталмады. Сосновка 1 кешені Касьянов мемлекеттік қызметтен кеткеннен кейін заңды түрде сатып алған. 1996 жылы "Евихон" компаниясы мемлекеттік мүлік комитетінен 49 жылға кешенді жалға алды, содан кейін Сосновка 1 "ВПК Инвест" компаниясының басқаруына берілді, ол 2003 жылы дачаларды сату құқығын алды. Бірінші кезекте Сосновка 1 "Амелия" компаниясына сатылды, ал 2004 жылы Михаил Касьяновқа қайта сатылды. 2006 жылы Мәскеудің төрелік соты Касьяновты адал сатып алушы деп танып, мүлікті мемлекетке қайтарудан бас тартты. Алайда, Мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі федералды агенттік жаңа талаптар қойды, және 2007 жылы сот шешімімен дача мемлекеттік меншікке қайтарылды. 2007 жылғы Der Spiegel мақаласында Касьянов мемлекеттік қызметкер ретінде тек мемлекеттік жалақысын алғанын және премьер-министр лауазымынан кеткеннен кейін "бір жыл" ғана жеке бизнеспен айналысқанын айтты. Сол мақалада Хинштейннің Сосновка 1 туралы мәлімдемесі де қолдау тапты. Касьянов 2007 жылдың шілдесінде "Басқа Ресей" оппозициялық тобынан шығып кетті, себебі топ президенттік кандидатты анықтауға келісе алмады. Касьянов "Русский народный демократический союз" партиясын құрды. Алайда, Федералдық тіркеу қызметі партияның 2007 жылғы заң шығарушы сайлауға қатысуына кедергі келтірді. Сол күні "Русский народный демократический союз" партиясы Касьяновты өз президенттік кандидаты деп атады. 2008 жылдың 16 қаңтарында ол кандидат болу үшін қажетті 2 миллион қол жинағанын мәлімдеді. Бірақ сол айдың соңында Орталық сайлау комиссиясы оның кандидатурасын 13,36% қолдар жарамсыз деп танып қабылдамады, және ол сайлауға қатысудан шеттетілді. Касьянов бұл шешімге Жоғарғы Сотқа шағымданып, бірақ 2008 жылдың 6 ақпанында шағымы қабылданбады. Касьянов бұл шешімді Путиннің өзі қабылдағанын, оның айтуынша, Путин Дмитрий Медведевтің әділ сайлауда жеңіліп қалуынан қорқып отырды. Касьянов сайлауды "фарс" деп атап, оны бойкоттауға шақырды.

Allegations that Kasyanov took a two percent commission in exchange for ignoring bribes and illegal business ventures whilst he was working at the Ministry of Finance between 1993 and 1999 were made in the state controlled Russian media which branded him as "Misha 2 percent". In an article by Peter J. Stavrakis entitled "Russia's evolution as a predatory state" (part of a compilation entitled "Russia's uncertain economic future", written for the United States Congressional Joint Economic Committee), the allegations were unsurprisingly described as credible. In July 2005, State Duma deputy from the United Russia faction Alexander Khinshtein made accusations against Mikhail Kasyanov; according to Khinshtein, Kasyanov, when he was prime minister, privatized Sosnovka 1, the former state dacha of Mikhail Suslov, a former member of the Politburo of the Communist Party of the Soviet Union, in 2003 at a reduced price. The Prosecutor General's Office used the published materials as a reason to initiate a criminal case on 1 July 2005 against the general director of FSUE VPK Invest Ramil Gaisin under Article 165 Part 3 of the Criminal Code of the Russian Federation ("causing property damage on an especially large scale by deception or abuse of trust"). The publication of the materials and the message from the Prosecutor General's Office about the initiation of a criminal case coincided with Kasyanov's stay on vacation abroad:
I returned to Moscow despite the threats made against me. I have no doubt that the systematically launched slanderous campaign to discredit me, based on lies and distortion of facts, is part of the general strategy of the authorities to completely cleanse the political field. The results of the implementation of such a strategy are obvious growing social alienation and uncertainty among citizens about their future, a slowdown in economic growth against the backdrop of record export prices, and a steady decline in Russia's international authority. Creating conditions for a real, non sham political process involving public discussion of different points of view about the situation in the country and freedom to choose between them is a task that I will continue to work on. On 11 July 2005, the Russian Office of Public Prosecutor started investigating the privatization of two houses formerly owned by the government. According to the court verdict of 16 March 2007, Kasyanov was to return a house and pay 108,135,000 rubles in damages to the government for using the property illegally (approx. USD 4,150,000 or €3,130,000). In 2007, Kasyanov was still planning to appeal. Khinshtein's assumptions were not confirmed. The Sosnovka 1 facility was acquired by Kasyanov legally after he left government service. In 1996, the Evikhon company leased the facility for 49 years from the State Property Committee, then Sosnovka 1 was transferred to the management of the VPK Invest company, which in 2003 received the right to sell dachas. First, Sosnovka 1 was acquired by the Amelia company, and in 2004, it was resold to Mikhail Kasyanov. In 2006, the Moscow Arbitration Court recognized Kasyanov as a bona fide purchaser and refused to return the property to the state. However, the Federal Agency for State Property Management filed new claims, and in 2007, by a court decision, the dacha was returned to state ownership. A Der Spiegel article from 2007 notes that Kasyanov insists that his only earnings as a public servant were his government salary, and he has only been involved in private business ventures for "one year" since leaving the post of prime minister. The same article also supported Khinshtein's claim about Sosnovka 1. Kasyanov left the opposition group The Other Russia in July 2007 due to the group's failure to agree on a single presidential candidate. Kasyanov established the Russian Popular Democratic Union party. However, the Federal Registration Service blocked the party from participating in the 2007 legislative election. That day Russian Popular Democratic Union Party nominated Kasyanov as their presidential candidate. On 16 January 2008, he announced that he had finished collecting the 2 million signatures necessary to run as a candidate. Later that month, however, the Central Election Commission rejected his candidacy on the grounds that 13.36% of the signatures were invalid. and he was disqualified. Kasyanov appealed the decision to the Supreme Court, which rejected the appeal on 6 February 2008. Kasyanov claimed that the decision to prevent his candidacy was taken by Putin himself, who he claimed was afraid that, in a fair election, Dmitry Medvedev might lose. Kasyanov described the elections as a farce and called for a boycott.

Авторы: "Путинсіз" (2009)

2009 жылдың 18 желтоқсанында Украина астанасы Киевте Касьяновтың "Путинсіз" кітабының тұсаукесері жоспарланған уақытынан бірнеше минут бұрын күйретілді.

Қадыровтың Касьяновқа қарсы қоқан-лоқысы (2016)

2016 жылдың ақпан айында Касьяновтың суретін чечен көшбасшысы Рамзан Кадыров өзінің әлеуметтік желідегі парақшасына жариялады, суретте Касьяновтың басына снайперлік мылтықтың көзқарасы бағытталған. Бұл Касьяновқа жасалған қауіп ретінде қарастырылды. 10 ақпанда Касьяновқа Мәскеудегі бір мейрамханада онға жуық адам шабуыл жасап, оған өлім жазалау туралы айқайлады.

Украина үшін абыройдан бас тарту (2022)

Ол Украинаға Ресейдің басып кіруіне қарсы шықты. 2022 жылдың маусым айында Касьянов Agence France Presse агенттігіне қосымша мәлімет бермей, Ресейден уақытша шығып кеткенін хабарлады. 2023 жылдың маусым айына дейін ол Латвия астанасы Ригада болды. 2023 жылдың қараша айында Ресей Әділет министрлігі оны "шет мемлекеттік агенттер" тізіміне енгізді деп мәлімдеді.

Уақыт шкаласы

1981–1990 жж.: инженер; жетекші экономист; аға маман; РСФСР Мемлекеттік жоспарлау комитетінің Сыртқы экономикалық қатынастар департаменті бөлім меңгерушісі. 1990 ж. РСФСР Мемлекеттік жоспарлау комитетінің Сыртқы экономикалық байланыстар бөлімшесінің бөлім меңгерушісі болып тағайындалды. 1991 ж. Ресей Федерациясы Экономика министрлігінің Сыртқы экономикалық байланыстар бөлімшесінің бөлім меңгерушісінің орынбасары, кейіннен бөлім меңгерушісі. 1992–1993 жж.: Ресей Федерациясы Экономика министрлігінің Біріктіру департаментінің бастығы. 1993–1995 жж. Ресей Федерациясы Қаржы министрлігінің Сыртқы несиелер және сыртқы борыш департаментінің бастығы және Қаржы министрлігінің алқа мүшесі. 1995 ж. Қаржы министрінің орынбасары болып тағайындалды. 1999 ж. Қаржы министрінің бірінші орынбасары болып тағайындалды. 1999 жылдың мамыр айында Ресей Федерациясының Қаржы министрі болып тағайындалды. 2000 жылғы қаңтарда Ресей Федерациясының Бірінші вице-премьері болып тағайындалды. 2000 жылдың мамырында Ресей Федерациясының Премьер-министрі болды. 2004 жылдың ақпанында Президент Путин оны бүкіл үкіметпен бірге қызметтен босатты. 2005 жылдың наурызында Михаил Касьянов өзінің кеңес беру фирмасы MK Analytica-ны құрды. Ол Ресей билігін демократияға қарсы бетбұрылысы үшін айқын сынап, елдің жалпы саяси бағытын өзгерту үшін 2008 жылғы президенттік сайлауға қатысу ниетін білдірді. 2006 жылдың сәуірінде жаңа құрылған Үкіметтік емес ұйым – Халықтық демократиялық одақтың (ХДО) төрағасы болды. 2007 жылдың маусымында ХДО оны президенттік сайлауға кандидат ретінде ұсынды. 2007 жылдың шілдесінде топтың президенттікке бірегей кандидатқа келісе алмауына байланысты Касьянов «Басқа Ресейден» шықты. 2007 жылғы қыркүйекте ХДО негізінде құрылған «Демократия және әділет үшін халық» жаңа саяси партиясының төрағасы болды. 2007 жылдың желтоқсанында қолдаушылардың съезінде президенттік сайлауға кандидат ретінде бекітілді. 2008 жылдың қаңтарында Ресейдің Орталық сайлау комиссиясы қажетті екі миллион қолтаңбадағы жасалмалықтарды анықтағандықтан оның президенттік сайлауға қатысуын тоқтатты. 2014 жылдың қарашасында Лондон Парламенті палатасындағы Лордтар палатасының ЕО сыртқы істер жөніндегі кіші комитетіне Ресейдің Украинаға әскери араласуына Еуропалық Одақ қалай жауап беру керек деген пікірін білу үшін шақырылды.

1981–90: Engineer; leading economist; Senior Specialist; Head of Section, Department of Foreign Economic Relations of the State Planning Committee of the RSFSR. 1990: appointed Head of Section, Sub department of Foreign Economic Relations of the State Planning Committee of the RSFSR. 1991: Deputy Head, Sub department, then Head, Sub department of Foreign Economic Relations of the Ministry of Economy of the Russian Federation. 1992–93: Head, Consolidation Department of the Ministry of Economy of the Russian Federation. 1993–95: Head, Department of Foreign Credits and External Debt of the Ministry of Finance of the Russian Federation and member of the board of the Ministry of Finance. 1995: appointed Deputy Minister of Finance. 1999: appointed First Deputy Minister of Finance. May 1999: appointed Minister of Finance of the Russian Federation. January 2000: appointed First Deputy Prime Minister of the Russian Federation. May 2000: Prime Minister of the Russian Federation. February 2004: Sacked by President Putin along with the entire cabinet. March 2005: Mikhail Kasyanov launched his advisory firm MK Analytica. He started to vocally criticize Russian authorities for their anti democratic drift and declared his intention to take part in the presidential elections in 2008 to change the general political course of the country. April 2006: Chairman of the People's Democratic Union (PDU), a newly launched NGO. June 2007: Nominated by the PDU as a candidate for the presidential elections. July 2007: due to the group's failure to agree on a single presidential candidate Kasyanov leaves The Other Russia. September 2007: Chairman of the new political party "People for Democracy and Justice" established on the basis of PDU. December 2007: approved by a congress of supporters as a candidate for the presidential elections. January 2008: The Central Election Commission of Russia barred his candidacy for the presidential elections, citing an excess of forgeries within his required two million signatures. November 2014: Appeared before the House of Lords EU External Affairs Sub Committee in London Houses of Parliament to be questioned regarding his opinion as to how the European Union should best respond to Russian military intervention in Ukraine.