Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының саясаткері және дипломаты (1846–1922)
ағылшын крикетшісі

Люк Эдвард Райт (29 тамыз 1846 – 17 қараша 1922) – Америка Құрама Штаттарының саяси қайраткері. 1904–1905 жылдары Филиппиннің генерал-губернаторы, ал 1908–1909 жылдары соғыс министрі қызметін атқарды.

Өмірбаян

Люк Эдвард Райт Теннесси штатының Джайлс округінде дүниеге келді және 1850 жылы отбасымен Мемфиске көшіп келді. Ол мемлекеттік мектептерде оқыды және он бес жасында Америка Азаматтық соғысы кезінде Конфедерация армиясының 154-ші Теннесси жаяу әскер полкінің G ротасына қатысты. 1863 жылы Мёрфрисборо шайқасында көрсеткен батылдығы үшін Райт марапатталды және екінші лейтенант атағына көтерілді. Азамат соғысынан кейін Райт 1867-1868 жылдары Миссисипи университетінде оқыды, бірақ бітірген жоқ. Ол «Дельта Пси» студенттік қауымдастығының мүшесі болды, ол «Сент-Энтони Холл» деп те белгілі. Әкесінің кеңсесінде құқық тануды оқығаннан кейін Райт адвокаттық коллегияға қабылданды және Мемфисте жеке практикамен айналысты. Ол сегіз жыл Теннесси штатының бас прокуроры қызметін атқарды және 1878 жылы сары қызылша эпидемиясы кезінде көмек комитетін құруға белсенді түрде атсалысты. Уильям Дженнингс Брайанға дейін Райт демократ болды. 1900 жылы Райт екінші Филиппин комиссиясының құрамына кірді және 1901 жылы Филиппиннің вице-губернаторы болып тағайындалды. 1904 жылы Райт Филиппиннің толық құқықты генерал-губернаторы болды және 1905 жылға дейін осы лауазымда қалды. 1906-1907 жылдары Райт Жапониядағы АҚШ-тың толық құқықты алғашқы елшісі болды. 1908 жылдың 1 шілдесінен 1909 жылдың 11 наурызына дейін Райт президент Теодор Рузвельт басшылығымен АҚШ-тың соғыс министрі қызметін атқарды. Ол лайықсыз офицерлерді жоюға бағытталған шаралардың маңыздылығын атап өтті және авиациялық технологияны пайдалануға ұмтылды. Ол отставкаға шыққанға дейін бір жылға жетпей қызмет етті. Ол жеке өміріне оралып, 1922 жылдың 17 қарашасында Мемфистегі үйінде қайтыс болды. Ол Мемфис қаласындағы Форест Хилл зиратында жерленген.

Мұра

Багио қаласындағы "Шыған тоғайы" (Wright Park), көбінесе Филиппиннің губернаторы Люк Э. Райттің құрметіне аталған, осы ұзын, беті көрінетін саяз тоғанның авторы ол болған. Негрос-Ориентал провинциясындағы Думагете қаласындағы бір көше де оның атымен аталады.