Кіріспе
1889-1893 жылдар аралығында Америка Құрама Штаттарының вице-президенті Леви Парсонс Мортон (16 мамыр 1824 – 16 мамыр 1920) – АҚШ-тың 22-ші вице-президенті. Ол сонымен қатар Франциядағы АҚШ елшісі, Нью-Йорк штатының АҚШ өкілі және Нью-Йорктің 31-ші губернаторы қызметтерін атқарды. Діни қызметкердің ұлы Мортон Вермонт штатында дүниеге келді және Вермонт және Массачусетс штаттарының мемлекеттік мектептерінде білім алды. Ол саудагерлік мансабына дайындалу үшін Массачусетс және Нью-Гэмпшир штаттарындағы дүкендерде және сауда орындарында жұмыс істеді. Нью-Йорк қаласына көшкеннен кейін Мортон табысты саудагер, мақта брокері және инвестициялық банкир болды. Республикалық саясаткер Мортон Роско Конклингтің жақтасы болды. Ол АҚШ Өкілдер палатасына екі рет сайланды, бір толық және бір жартылай мерзімге (1879 жылдың 4 наурызы – 1881 жылдың 21 наурызы) қызмет етті. 1880 жылы республикалық президенттік үміткер Джеймс Гарфилд Конклингтің тарапынан көңілі қалған жақтастарын өз жағына тарту үшін Мортонға вице-президенттік лауазымын ұсынды, себебі олардың президенттікке таңдаған Улисс С. Грант Гарфилдке жеңіліп қалған еді. Конклинг Мортонға ұсыныстан бас тартуға кеңес берді, ол да бас тартты. Содан кейін Гарфилд вице-президенттік лауазымын тағы бір Конклингтің жақтасы Честер А. Артурға ұсынды, ол оны қабылдады. Гарфилд пен Артур сайланғаннан кейін Гарфилд Мортонды Франциядағы толық өкілетті министр етіп тағайындады, ол 1885 жылға дейін Парижде қызмет етті. 1888 жылы Мортон президенттікке үміткер Бенджамин Харрисонмен бірге республикалық партиядан вице-президенттікке ұсынылды; олар сайланды және Мортон 1889 жылдан 1893 жылға дейін вице-президент болып қызмет етті. 1894 жылы Мортон Нью-Йорк губернаторы лауазымына республикалық партияның сәтті үміткері болды және 1895 жылдан 1896 жылға дейін бір мерзім қызмет етті. Қызметтен кеткеннен кейін Мортон Нью-Йорк қаласында және Нью-Йорк штатының Райнбек қаласында тұрды. 1920 жылы 96 жасқа толған күні пневмониядан қайтыс болды және Райнбек зиратында жерленді.
Levi Parsons Morton (May 16, 1824 – May 16, 1920) was the 22nd vice president of the United States from 1889 to 1893. He also served as United States ambassador to France, as a U. S. representative from New York, and as the 31st governor of New York. The son of a Congregational minister, Morton was born in Vermont and educated at public schools in Vermont and Massachusetts. He trained for a business career by clerking in stores and working in mercantile establishments in Massachusetts and New Hampshire. After relocating to New York City, Morton became a successful merchant, cotton broker, and investment banker. Active in politics as a Republican, Morton was an ally of Roscoe Conkling. He was twice elected to the United States House of Representatives, and he served one full term, and one partial one (March 4, 1879 – March 21, 1881). In 1880, Republican presidential nominee James A. Garfield offered Morton the vice presidential nomination in an effort to win over Conkling loyalists who were disappointed that their choice for president, Ulysses S. Grant, had lost the Republican nomination to Garfield. Conkling advised Morton to decline, which he did. Garfield then offered the vice presidential nomination to another Conkling ally, Chester A. Arthur, who accepted. After Garfield and Arthur were elected, Garfield nominated Morton to be Minister Plenipotentiary to France, and Morton served in Paris until 1885. In 1888, Morton was nominated for vice president on the Republican ticket with presidential nominee Benjamin Harrison; they were elected, and Morton served as vice president from 1889 to 1893. In 1894, Morton was the successful Republican nominee for governor of New York, and he served one term, 1895 to 1896. In retirement, Morton resided in New York City and Rhinebeck, New York. He died from pneumonia on his 96th birthday in 1920, and was buried at Rhinebeck Cemetery.
Ерте өмір
Мортон 1824 жылғы 16 мамырда Вермонт штатының Шорэм қаласында дүниеге келді. Ол, Конгрегациялық дін қызметкері Дэниел Оливер Мортон мен Люкреция Парсонстың алты баласының бірі еді. Мортонның түбірі толығымен ағылшын тегінен шыққан, оның барлық иммигрант ата-бабалары Пуритан көші-қоны кезінде Англиядан Солтүстік Америкаға Жаңа Англияға келген. Оның әкесінің әулетінен Плимут колониясының капитаны Натаниел Мортон да бар. Мортон анасының ағасы, рухани Леви Парсонс (1792–1822) есімімен аталды, ол Палестинада жұмыс істеген алғашқы АҚШ миссионері болған. Оның үлкен ағасы Дэниел Оливер Мортон 1849 жылдан 1850 жылға дейін Огайо штатының Толедо қаласының мэрі қызметін атқарды. Оның кіші қарындасы Мэри Мортон Уильям Ф. Гриннеллге үйленді және Мортон вице-президент болған кезде Мемлекеттік хатшының үшінші көмекшісі қызметін атқарған Уильям Мортон Гриннеллдің анасы болды. Мортонның отбасы 1832 жылы оның әкесі конгрегациялық шіркеудің діни қызметкері болған кезде Вермонт штатының Спрингфилд қаласына көшті. Касиетті Мортон қауымды басқарды және ол қазірге дейін қолданылып келе жатқан, Main Street көшесіндегі кірпіштен салынған колониалды стильдегі шіркеудің құрылысын жетекке алды. Спрингфилдтегі достары Леви Мортонды "мектеп оқушыларының қатысатын барлық істердегі жетекші" деп есептеді.
Іскер адам
Мортон бизнес карьерасын таңдады және 1838 жылы Массачусетс штатының Энфилд қаласында жалпы мақсаттағы дүкеннің кеңсе қызметкері болып жұмыс істей бастады. «Гарантиялық сенім» компаниясы, «Вашингтон өмірді сақтандыру» компаниясы, «Үйді сақтандыру» компаниясы және «Теңгерімді өмірді сақтандыру» қоғамы. Одан бөлек, ол көптеген кәсіпорындарға инвестиция салды, оның ішінде «Рио-Гранде, Сьерра-Мадре және Тынық мұхиты темір жолы», «Вирджиния темір, көмір және кокс» компаниясы және «Континенттік-аралық каучук» компаниясы. Мортон сонымен қатар өз иелігіндегі фермада жүлделі аттар мен мал өсірді. 1909 жылы Мортон J. P. Morgan-нан «Мортон» компаниясын «Morgan Guaranty Trust Company» компаниясымен біріктіру туралы ұсыныс алды. Ол келісіп, көптеген бизнес істерінен қол үзді.
Азаматтық көшбасшы
Мортон көптеген қоғамдық және қайырымдылық жобаларына қатысты. 1883 жылы ол Метрополитен операсының құрылуына бастама көтергендердің бірі болды. 1886 жылы Хобарт колледжінің сенімділер кеңесіне тағайындалды. Ол бірнеше жыл бойы қызмет етті, соның ішінде кеңес төрағасы қызметін де атқарды.
Конгресс мүшесі
Роско Конклинг бастаған республикашылардың Сталварт фракциясымен байланысты болған Мортон 1878 жылы 46-шы Конгрессте Манхэттенді өкілдік ету үшін сайланды. АҚШ экономикалық саясатының бірнеше онжылдықтар бойы талқыланған валюта мәселесінде Мортон алтын стандартының жақтаушысы болды. Блейннің досы болған, бірақ екі фракцияның бірімен де байланысы жоқ Джеймс А. Гарфилд номинацияны жеңіп алды.
АҚШ Сенатына кандидат
Құрама Штаттарға оралғаннан кейін Мортон 1885 жылы АҚШ сенаторына үміткер болды. Үшінші үміткер Фрэнк Хискок екі топтың біріне де жатпады және бастапқыда аз қолдауға ие болды. Бұрын Сталварттарға қарсы болғанмен, Нью-Йорк делегациясының мүшесі, бұрынғы сенатор Уорнер Миллер Мортонды ұсынды. Харрисон мен Мортон 1889 жылдың 4 наурызында қызметке кірісіп, 1893 жылдың 4 наурызына дейін қызмет етті. Харрисон мен Рид 1892 жылғы сайлауда демократтардан Гровер Кливленд пен Адлай Э. Стивенсонға жеңіліске ұшырады.
Нью-Йорк губернаторы (1895-1896)
1894 жылы Мортон демократтық үміткер Дэвид Б. Хиллді және бірнеше шағын партиялық кандидаттарды жеңіп, Нью-Йорк штатының губернаторы болып сайланды. Губернаторлық қызметін аяқтағаннан кейін Мортон бизнеспен айналысып, инвестицияларын басқарды. Ол сондай-ақ Колониялық соғыстар қоғамының мүшесі болды. Осы лауазымда одан бұрын J. Pierpont Morgan, ал кейін Frank Knight Sturgis болды.
Мортон 1919-1920 жылдардың қысында ауырып қалды; суық тию бронхитке ұласты, содан кейін пневмонияға шалдықты, ол өлімге алып келді. Ол 1920 жылдың 16 мамырында, 96 жасқа толып, Нью-Йорк штатының Райнбек қаласында қайтыс болды. Әйін соборында өткен қоштасу рәсімінен кейін ол Райнбек зиратына жерленді. 96 жасында Мортон АҚШ вице-президенттерінің арасында ең ұзақ өмір сүргені болды, бірақ 1964 жылы 98 жасында қайтыс болған Джон Нэнс Гарнер одан асып түсті.
Құрметтер
1881 жылы Мортон Дартмут колледжінен құрметті заң ғылымы докторы (LL. D.) дәрежесін алды. Құрметті түлек ретінде Мортон Нью-Йоркте Дартмут колледжінің түлектерімен жиі кездесетін.
Мұра
Мортондар Нью-Йорк штатының Райнклифф қаласына жақын жердегі Эллерслиде тұрды. Маныз енді жоқ, бірақ бірнеше шаруашылық ғимараттар жергілікті тарихи ескерткіш ретінде сақталған. Анна Л. және Леви Мортон қыздары Ленаның естелігі үшін Райнклифте Мортон есімді кітапхана салды. Ол 1908 жылы ашылды және Ұлттық және Штаттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Ол 1870 жылдардан бастап темір жолдың Мичиган және Висконсин штаттарына қарай кеңеюіне қажетті қаржыны ұсынғандығы үшін осы құрметке ие болды. Қазіргі уақытта үй Сальве Регина университетіне тиесілі және Халықаралық қатынастар мен қоғамдық саясат жөніндегі Пелл орталығына орналасқан. Колледж бұл үйді 1900 жылға дейін пайдаланды, содан кейін мектептің Уэбстер залының құрылысы үшін бұзылды. Бұдан өзге, ол Миддлбери колледжінде стипендиялар тағайындады, біреуі Дэниел Мортонның құрметіне, ал екіншісі Леви Парсонстың құрметіне. Мортон Адирондак паркіндегі Жоғарғы Саранак көліндегі Бүркіт аралындағы жазғы үйге де ие болды. Архитектор Уильям Л. Коултер жасаған үйдің дизайны Ұлы лагерь стилінде салынған. Мортонның бюстін Франсис Эдвин Элвелл мүсіндеп, 1891 жылы көрмеге қойды. Суретті 1896 жылы Нью-Йорк штатының Олбани қаласындағы суретші Джордж Хьюз (1863–1932) салған, ал ол 1900 жылы штатқа сыйға тартылды.