Кіріспе

Босния және Герцеговинадағы өзен. Басқа аты Басанте болуы мүмкін. Филолог Антон Майердің пікірінше, Босния атауы иллирия тіліндегі Bass an as (ā) сөзінен туындаған болуы мүмкін, ол прото-үнді-еуропа тіліндегі bʰegʷ түбірінен шыққан, яғни "ағын су" деген мағынаны білдіреді.

География және секциялау

Босна өзені Босна өзені аңғарын жасады. Аңғар елдің өнеркәсіптік орталығы ретінде дамыған және негізінен бірнеше ірі қалаларда тұратын миллионға жуық адамға мекендейді.

Врело Босния және Мала Босния

Босниялық бұлақ – Босния және Герцеговинаның астанасы Сараевоның шетінде, Игман тауының етегінде орналасқан Vrelo Bosne бұлағы. Бұлақтан басталып, осы бөліктегі ең ірі саласы Железницаға дейінгі ағыс Мала Босна деп аталады, бірақ көбінесе бұл бөлік төрт километр төменде Милячкамен қосылғанға дейін созылады. Бұлақтан Железницаға дейінгі салалары алдымен Вечерика, содан кейін Букулаш, ал кеңейтілген Мала Босна ағысы аймағында ол алдымен Железницаны оң жақтан, содан кейін шамамен 600 метр төменде Зювевинаны (сол жақтан осы аймақтағы жалғыз сала), одан кейін Добриньяны (ә.к.а. Тилава) 1,5 км қашықтықта, ал тағы 2 км төменде Милячканы қабылдайды, екеуі де оң жақтан құяды.

Жоғарғы Босния

Жоғарғы Босна – бастауынан сол жақ саласы Лешваның сағасына дейінгі бөлік, Зеницадан ағысқа қарсы орналасқан. Бұл бөлік Сараевоның жанындағы Іліджадан Лашваға дейінгі барлық аймақты, соның ішінде Илияш пен Какань арасындағы кең даласын қамтиды. Ортағасырлық мұраға ие Високо аймағы осы аймақтың орталық тұсында жатыр.

Орта Босния

Орта Босна көбінесе Зеница мен Добой аралығында тік беткейлі және тар өткелдері бар шатқалдардан құралған. Осы аймақта Врандук, Маглаж және Добой сияқты бірнеше орта ғасырлық ескерткіштер орналасқан.

Төменгі Босния

Төменгі Босна – Босна өзенінің соңғы бөлігі. Добойдан бастап өзен солтүстікке қарай ағып, Боснияның орталық аймағы арқылы Саваға жақындап, Посавина жазығынан өтеді және Босански Шамақта Саваның оң саласы болып құяды. Ол теңіз деңгейінен шамамен биіктікте құяды.

Өзен ағысы мен салалары

Босна өзені бірнеше кантон арқылы ағады. Сараево кантонында басталып, Зеница-Добой кантоны және Посавина кантоны арқылы, осы ретпен ағып өтеді. Солтүстікке қарай ағысында Босна Високо, Зеница, Маглай, Добой, Модрича және Босански-Шамац қалаларынан өтеді. Басты оң салалары: Железница, Миляцка, Любина, Мисоча, Ставня, Трстионица, Згошћа, Гостович (өзен), Кривая және Спреча. Сол жақтан құятын басты салалары: Зуевина, Фойница, Лашва және Усора.