Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Миляцка – Босния және Герцеговинадағы өзен. Ол Сараево қаласынан өтеді. Оны кесіп өту үшін көптеген қалалық көпірлер салынған.
River in Bosnia and Herzegovina
The Miljacka is a river in Bosnia and Herzegovina that passes through Sarajevo. Numerous city bridges have been built to cross it.
Сипаттамалары
Миляцка өзені Пальянска Миляцка және Мокранска Миляцка өзендерінің қосылуынан басталады. Миляцка – құйылысынан бастап немесе көзіне байланысты (Пале немесе Мокро) шамамен ұзындығы бар өте кішкентай өзен. Сараеводағы Босна өзеніне құятын кезде оның орташа су ағыны 5,7 м³/с құрайды. Миляцка өзені қала арқылы жалпы бағытта шығыстан батысқа қарай ағады. Босна – Сава өзенінің оң саласы, сағасы Босански-Шамацта орналасқан. Бұл өзен өз кезегінде Дунай өзеніне құяды, ол оңтүстік-шығысқа қарай ағып, негізінен Румыния аумағында Қара теңізге құяды.
The Miljacka river originates from the confluence of the Paljanska Miljacka and Mokranjska Miljacka rivers. The Miljacka is a rather small river, only long from the confluence, or and depending on source (Pale or Mokro). By the time this tributary flows into the Bosna river in Sarajevo, it has an average discharge of 5.7 m3/s. The Miljacka river flows from east to west in a general direction through the city. The Bosna is a right tributary of the Sava River, with its mouth in Bosanski Šamac. That river in turn flows into the Danube River, which goes southeast and enters the Black Sea chiefly in Romania.
Пальянска Милячка
Пальянская Милячка, ұзындығы бойынша, Горне Паледе басталады, шығысқа қарай Пале қаласында, Жахорина тауының етегінде, Беговинаның жанында), теңіз деңгейінен . биіктікте орналасқан.
The Paljanska Miljacka, in length, begins at Gornje Pale, eastward in the town of Pale, under the slopes of Jahorina, near Begovina), at an elevation of .
Мокранская Милячка
Мокранская Милячка – Кадино Село ауылына жақын, Романия тауының етегінде, толық зерттелмеген үлкен үңгірден бастау алады.
The Mokranjska Miljacka, in length, springs from a large cave, yet to be fully explored, near the village of Kadino Selo at an elevation of near the base of Romanija mountain.
Мокранская Миляцкая үңгірі
Мокранская Милячка бұлағындағы үңгір, Пале қаласына жақын Мокро ауылынан шамамен қашықтықта орналасқан. Бұл үңгір Босния және Герцеговинадағы ең ұзын үңгір болып табылады. 2015 жылдың тамызына дейін картаға түсірілген үңгірлердің ұзындығы құрады. Милячка өзені үңгірден жер асты ағысы түрінде, жер асты өзені ретінде шығады, онда судың температурасы 5 градусқа, ал ауа температурасы 8 градус Цельсийге дейін төмендейді. Үңгірдің нақты орны әлі күнге дейін жалпыға жарияланбаған, бірақ жергілікті билік оны табуға көмектесетін картаны және үңгірдегі жаңалықтардың галереясын жариялады. Мұнда Сараево қаласындағы Генетикалық технология институтының докторы Лада Лукич Билела ашқан жаңа өрмекші түрі, "Ладаның кішкентай монстры" деп аталатын Неманела Ладе табылды. Сонымен қатар, кем дегенде бес түрлі өрмекші және кейбір түрлі жартастар да кездеседі. Бұл жерде үңгір аюының қаңқасының бір бөлігі де табылған. Палеонтологиялық жарықтар, адамдардың қоныстанған іздері, сталактиттер мен сталагмиттер, сондай-ақ пизолит тау жыныстары және Милячка өзенінің бастауы – барлығы бұл үңгірді Босния және Герцеговинадағы ең құнды спелеологиялық нысандардың біріне айналдырады.
The cave at the spring of Mokranjska Miljacka, located about from the village of Mokro, near Pale, is officially the longest cave in Bosnia and Herzegovina. As of August 2015, the length of mapped caverns was The Miljacka runs out of the cave practically as an underground flow, a subterranean river, where its temperature is measured as low as 5 degrees and temperature of air as low as 8 degrees Celsius. The exact location of the cave is not yet mapped for the public, but local authorities have released a map which can be used to find its location, as well as a gallery of discoveries within the cave. A new species of spiders, named Nemanela Lade ("Lada's Little Monster" for its discoverer, Dr. Lada Lukić Bilela from the Institute for Genetic Technology, Sarajevo), has been found here. Also found are at least five more species of spider, as well as certain species of bats. A skeleton head of a cave bear has also been found at the location. Paleontological finds, traces of human habitation, stalactites and stalagmites, as well as pisolite rocks, the river Miljacka wellspring, all makes this cave among most valuable speleological objects in Bosnia and Herzegovina.
Қоршаған орта
Нашар ағынының салдарынан Милячка өзені ерекше иісімен және қоңыр суымен белгілі. Милячка өзенінің арнасын реттейтін және суды оттегімен байытатын сарқырамалар пластик сынықтарын, суға батып қалған доптарды, автомобиль дөңгелектерін және түрлі басқа да қоқыстарды тоқтатады. Қалдық суды ағызатын басқа коллектор өзен ағысымен қатар Босна өзеніне құя салатын жерге дейін созылады. Кәріз жүйесі басқа коллектормен байланыспағандықтан, бірнеше жерде қалдық су тікелей Милячка суына құйылады. Босния соғысы кезінде су тазалау тоқтатылып, зауыт жабдықтары тоналды, бұл жергілікті биліктің мәселені шешуіне кедергі келтірді. Қалдық суды тазартатын зауытты жөндеуге 50-60 миллион еуроға дейін қаражат қажет деп есептеледі. 2015 жылдың сәуір айында «Čista rijeka Miljacka» (Таза Милячка өзені) жобасы ұсынылды. Жобаның мақсаты – өзеннің сапасын А санатына жеткізу, яғни суды жүзуге қолайлы деңгейге дейін тазалау. 2015 жылдың тамызында Сараево қаласы ER Project d. o. o компаниясымен Шегер Шехаха көпірінен Долак Мальта маңындағы көпірге дейінгі 48 сарқыраманы тазалау жөнінде келісімге келді.
Because of its poor discharge, the Miljacka is known for its peculiar smell and brown waters. Miljacka river cascades, which regulate the waterbed and enrich the water with oxygen, trap plastic scraps, stranded balls, car tires, and various other waste. The main collector that drains fecal matter is parallel to the flow of the river up to its mouth at the river Bosna. The sewer system is not connected to the main collector, causing leakage of fecal matter directly into the waters of the Miljacka in several places. During the Bosnian War, water treatment was stopped and plant equipment was looted, preventing the local government from dealing with the issue. Estimates of the cost to repair the wastewater plant range from 50 to 60 million euros. In April 2015, a project called Čista rijeka Miljacka (Clean river Miljacka) was presented. The aim of the project was to bring the river status to category A, which would make the water clean enough for swimming. In August 2015, the city of Sarajevo signed a contract with ER Project d. o. o. company to clean up 48 river cascades from Šeher Ćehaja bridge to Dolac Malta suburb bridge.
2014 жылғы су тасқыны
2014 жылы Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы су тасқынында өзен қаладағы көпірлерге дейін көтеріліп, Босния және Герцеговинада ауқымды су тасқынына себеп болды.
The river swelled almost to the level of city bridges during the 2014 Southeast Europe floods, which brought significant flooding to Bosnia and Herzegovina.
2021 жылғы су тасқыны
2021 жылы Босния және Герцеговинадағы су тасқыны кезінде Милячка өзені Сараеводағы кейбір көпірлерді басуға жақындады.
The Miljacka was close to submerging some bridges in Sarajevo during the 2021 Bosnia and Herzegovina floods.
Танымал мәдениет
Милячка өзені туралы көптеген танымал жергілікті әндер орындалды, оның ішінде "Халид Бешлић – Милячка" және "Химзо Половина – Кад жа пођох на Бембашу".
A number of popular local songs were sung about Miljacka river, including "Halid Bešlić Miljacka" and "Himzo Polovina Kad ja pođoh na Bembašu".