Кіріспе

АҚШ федералдық авиация агенттігі, 1939-1985 жылдар.

Азаматтық авиация басқармасы (CAB) – 1938 жылы құрылып, 1985 жылы таратылған, АҚШ федералдық үкіметінің авиациялық қызметтерді (оның ішінде жоспарлы жолаушылар тасымалын) реттеумен және әуе апаттарын тергеумен айналысқан агенттігі. Агенттіктің бас кеңсесі Вашингтон қаласында орналасқан.

Функциялар

CAB-тің негізгі рөлі – АҚШ-та жоспарлы коммерциялық әуе тасымалдау қызметін реттеу болды. CAB АҚШ-та сертификатталған барлық әуе компанияларын ("жоспарлы тасымалдаушылар") қатаң бақылап, қайсысының қандай бағыттарда қызмет ететінін шешіп, жолаушылар бағаларына (Мемлекетаралық сауда комиссиясымен салыстырылатын) ең төменгі шектерді белгіледі, әуе компаниялары арасындағы бәсекелестікті тиімді басқарып, АҚШ-тың барлық аймақтарындағы қауымдастықтарға белгілі бір деңгейде қызмет көрсетуді қамтамасыз етті. CAB реттеуі еркін бәсекелестікті шектегенмен, қолданыстағы әуе компанияларына сенімділік берді, кейбір бағыттарда жолаушылардың артық немесе жетіспеушілігін болдырмады, сондай-ақ (әуе компанияларына әуе поштасын тасымалдауға мүмкіндік бергенінің арқасында) әуе тасымалы қызметіне басқа жағдайда жеткісіз қызмет көрсетілетін немесе мүлдем қызмет көрсетілмейтін (жолаушылар ағынының аздығы немесе басқа себептерге байланысты) аймақтарға қол жеткізді. 1940 жылы Агенттік Әуе қауіпсіздігі кеңесімен біріккеніне байланысты қайта аталды. 1940 жылғы 30 маусымда күшіне енген 1940 жылғы III және IV қайта ұйымдастыру жоспарларына сәйкес, ол тәуелсіз агенттікке айналды. Әуе қауіпсіздігі жөніндегі кеңес 1938 жылы құрылған. Алдыңғы агенттіктердің қатарында Аэронавтика бөлімі (1926–1934), Әуе сауда бюросы (1934–1938) және Мемлекетаралық сауда комиссиясының Әуе пошта бюросы (1934–1938) болды. CAB басқарған алғашқы әуе апатының тергелуі 1940 жылғы Ловеттсвиллдегі әуе апаты болды. 1958 жылы кейбір функциялар Федералдық авиациялық басқармаға берілді. 1970 жылдардың соңында президент Джимми Картердің басшылығымен және оның экономикалық кеңесшісі Альфред Канның (дерегуляциялау саласындағы зерттеулерге маманданған және CAB төрағасы болып тағайындалған) басшылығымен CAB ертедегі дерегуляциялау қозғалысының ортақ назарында болды, ал оның таратылуы – қозғалыстың ең маңызды бастамаларының бірі болды. 1978 жылғы Әуе тасымалын дерегуляциялау туралы заң CAB-тың ақырында таратылатынын белгіледі – 1930 жылдардан бері толығымен таратылған алғашқы федералдық реттеуші жүйе. Қалған міндеттер АҚШ пошта қызметіне жіберілген бірнешесін қоспағанда, Көлік министріне берілді. Бұл дерегуляциялауға дейін CAB әуе компанияларының сертификаттау жағдайының қандай болғанын көрсетеді.

Қосымша әуе тасымалдаушысы

Бірінші бөлініс жоспарлы және жоспардан тыс (чартерлік) тасымалдаушылар арасында болды. 1978 жылы CAB жоспарлы емес тасымалдаушыларды қосымша әуе тасымалдаушылары деп атады. 1955 жылға дейін CAB оларды кезеңсіз әуе тасымалдаушылары деп атаған. Жоспарлы тасымалдаушылар да чартерлік рейстерді ұсынуға құқылы болды. CAB тарихы бойы қосымша тасымалдаушылар тұрақты тасымалдаушы мәртебесіне ие болуға тырысып, CAB оларды үнемі қабылдамай келді. Сондай-ақ, жоспарлы тасымалдаушыларды қорғау мақсатында қосымша тасымалдаушыларға қатаң шектеулер қойылды. + 1978 жылғы CAB қосымша әуе тасымалдаушылары және кірістері Авиакомпанияның операциялық кірісі (млн долл.) Capitol International Airways 87.0 Evergreen International Airlines 40.9 McCulloch International Airlines 1.2 Modern Air Transport (1) Overseas National Airways 28.3 Rich International Airlines (2) 2.9 Trans International Airlines 231.2 World Airways 126.6 Zantop International Airlines 10.3 (1) Қызмет тоқтатылды (2) CAB авиакомпания ретінде тізімдеген, бірақ басқа барлық дереккөздер Airways деп көрсетеді.

Халықаралық әуе тасымалдаушысы

Кезекті тасымалдаушылар ішкі және халықаралық тасымалдаушылар болып бөлінді. Екі тасымалдаушы ғана халықаралықпен шектелді: Air Micronesia (Continental Airlines еншілес компаниясы) және жүк тасымалдаушы Seaboard. Бір тасымалдаушы дерлік толығымен халықаралық болды: Pan Am, оған дерегуляцияға дейін АҚШ-тың континенттік бөлігінде билет сатуға рұқсат берілмеген (мысалы, Нью-Йорктан Лос-Анджелеске ұша білгенмен, Нью-Йорк пен Лос-Анджелес арасында билет сата алмайтын, екі қалада да маңызды халықаралық операциялар жүргізгеніне қарамастан). Қалған барлық халықаралық тасымалдаушылар сонымен қатар ішкі тасымалдаушылар да болды. Халықаралық тасымалдаушылардың арасында жолаушылар тасымалдаушылары (олар әрқашан жүк тасымалдауға құқылы болған және кейде тек жүк тасымалдауға арналған ұшақтарды пайдаланған) мен жүк тасымалдаушылары арасында да бөлініс болды.

Басты жүк тасушы

Ішкі рейстердің көптеген кіші топтары болды. Алғашқы CAB жоспарланған тасымалдаушылары магистральдық тасымалдаушылар, магистральдық желілер, магистральдық әуежолдар немесе жай ғана магистральдар деп белгілі болды, мұндай тасымалдаушылардың көпшілігі (бірақ барлығы емес) 1938 жылғы Азаматтық әуе шаруашылығы басқармасы заңына дейінгі сертификаттарға ие болды, бұл заң CAB-ты құрды. Бұл, мысалы, United Air Lines, American, TWA сияқты әуекомпаниялар еді, олардың барлығы 1920-1930 жылдарға дейін тамыр тартады. Қорытынды үшін төмендегі кестеге қараңыз.

Жергілікті қызмет көрсетуші

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін CAB жергілікті қызмет көрсететін тасымалдаушыларды сертификаттады. Теория бойынша, жергілікті қызмет көрсететін авиакомпаниялар магистральдық бағыттарға қарағанда кішкентай бағыттарда қызмет көрсетті, бірақ көптеген магистральдық авиакомпаниялар өз желілерінде өте шағын мұражайлық пункттерге ие болды. Уақыт өте келе CAB жергілікті қызмет көрсететін тасымалдаушыларға кейбір бағыттарда магистральдық авиакомпаниялармен бәсекелесуге рұқсат берді, соның нәтижесінде кейбір жергілікті қызмет көрсететін тасымалдаушылар ірі авиакомпанияларға айналды. Дегенмен, 1978 жылы, дерегуляцияға дейін, ең ірі жергілікті қызмет көрсететін тасымалдаушы Allegheny (келесіде USAir деп аталатын) кішігірім магистральдық авиакомпания National-дан кіші болды. Жергілікті қызмет көрсететін тасымалдаушылар CAB-тан берілетін субсидиялардың ең ірі алушылары болды, төменде көрсетілгендей. 1978 жылы CAB авиакомпанияларға барлығы 66,3 миллион доллар субсидия төледі (2024 жылғы доллармен 275 миллион доллардан астам), оның 58,5 миллион доллары жергілікті қызмет көрсететін тасымалдаушыларға төленді, бұл сол жылы жергілікті қызмет көрсететін тасымалдаушылардың операциялық табысының 40% -ынан асты.

Басқа да ішкі сертификаттар санаттары

Басқа CAB ішкі санаттарына Аляска ішіндегі, Гавай, тікұшақ, аймақтық, әуе таксисі және жүк тасымалы кірді. Тарихи тұрғыдан, аумақтық санат болған, бірақ Гавай және Аляска штат мәртебесін алғаннан кейін ол Гавай және Аляска ішіндегі санаттармен алмастырылды. Кейбір тасымалдаушылар бірнеше ішкі мәртебеге ие болды. Мысалы, Alaska Airlines Аляска тасымалдаушысы және магистральдық тасымалдаушы ретінде тізілген, алайда 1978 жылғы CAB статистикасы мақсатында ол Аляска тасымалдаушысы ретінде есептелді.

1978 жылғы CAB жоспарлы тасымалдаушылары

Төмендегі кестедегі тасымалдаушылардың көптеген түрлері CAB реттеуінің бір ғана жағынан туындаған мәселелерге меңзеп тұр. Алясканың Munz Northern және Kodiak Western сияқты кішкентай әуе тасымалдаушылары, United және American сияқты үлкен әуе компанияларымен бірдей процедураларға түсті. 1975 жылғы Munz Northern компаниясының сертификаттау процесі 32 беттік CAB есептерінде қалдырылған, онда (әдетте бес, бірақ осы жағдайда төрт) мүше CAB кеңесінің талқылаулары, сондай-ақ әкімшілік судьяның алдында Munz және екі басқа мүдделі тараптан өкілдер келген алдыңғы талқылаулар да бар. Ол кезде Munz-дың алты ұшағы болған, олардың әрқайсысы 10 немесе одан аз адамды тасымалдаған. Сонымен қатар, Munz-дың есеп беру талаптары United сияқты тасымалдаушылармен бірдей болды, CAB-ға жіберуге тиіс барлық қалыпты деректер, бұл өте кішкентай тасымалдаушы үшін де осылай болды.

1978 CAB кестесі: Жолаушылар тасымалдаушылары, сертификат түрлері & күні, кірістер және субсидиялар

| Әуе компаниясы(1) | Сертификат түрі | Сертификация жылы(2) | Кіріс(3) | Субсидия(4) |
|---|---|---|---|---|
| American Airlines | trunk/intl | 1938 | 2,736.4 | - |
| Braniff Airways | trunk/intl | 1938 | 966.5 | - |
| Continental Airlines | trunk/intl | 1938 | 772.0 | - |
| Delta Air Lines | trunk/intl | 1938 | 2,241.6 | - |
| Eastern Air Lines | trunk/intl | 1938 | 2,379.6 | - |
| National Airlines | trunk/intl | 1938 | 636.4 | - |
| Northwest Airlines | trunk/intl | 1938 | 794.4 | - |
| Pan American World Airways | intl/trunk/Alaskan/Hawaiian | 1938 | 2,281.8 | - |
| Trans World Airlines | trunk/intl | 1938 | 2,474.7 | - |
| United Air Lines | trunk/intl | 1938 | 3,523.4 | - |
| Western Air Lines | trunk/intl | 1938 | 834.5 | - |
| Air Micronesia | intl | 1971(5) | - | - |
| Allegheny Airlines | local svc/intl | 1949 | 566.8 | - |
| Frontier Airlines | local svc/intl | 1946 | 287.2 | 12.2 |
| Hughes Air Corp dba Hughes Airwest | local svc/intl | 1968 | 313.2 | 7.6 |
| North Central Airlines | local svc/intl | 1947 | 298.5 | 12.0 |
| Ozark Air Lines | local svc | 1950 | 229.7 | 10.0 |
| Piedmont Airlines | local svc | 1947 | 205.6 | 9.3 |
| Southern Airways | local svc/intl | 1948 | 188.5 | 4.3 |
| Texas International Airlines | local svc/intl | 1946 | 181.7 | 3.1 |
| Alaska Airlines | Alaska/trunk | 1942 | 83.5 | 0.3 |
| Kodiak Western Alaska Airlines | Alaska | 1960 | 1.7 | 0.4 |
| Munz Northern Airlines | Alaska | 1976 | 2.9 | - |
| Reeve Aleutian Airways | Alaska | 1948 | 13.2 | - |
| Wien Air Alaska | Alaska | 1942 | 63.7 | 1.8 |
| Aloha Airlines | Hawaiian | 1949 | 60.7 | - |
| Hawaiian Airlines | Hawaiian | 1938 | 89.9 | - |
| Air Midwest | regional | 1976 | 5.3 | 1.5 |
| Air New England | regional | 1975 | 20.8 | 3.8 |
| Aspenair | taxi | 1967 | 7.8 | - |
| Wrightair | taxi | 1972 | 4.9 | - |
| New York Airways | helicopter | 1952 | 8.2 | - |
| Airlift International(6) | domestic cargo | 1956 | 84.3 | - |
| Flying Tiger | domestic & intl cargo | 1949 | 404.2 | - |
| Seaboard | intl cargo | 1955 | 118.6 | - |

(1) 1978 жылғы CAB дерегі бойынша әуе компаниясының атауы
(2) Алғашқы берілген сертификат. Әр атрибуттың жеке сертификаттау күні болды
(3) АҚШ доллары млн
(4) АҚШ доллары млн, операциялық кіріске кіреді
(5) Continental кірісіне кіреді
(6) CAB халықаралық сертификатты көрсетпейді, бірақ Airlift-тің 1978 жылғы халықаралық кірісі бар, ал атауында "халықаралық" деген сөз бар.

Кеңселер

Агенттіктің штаб-пәтері Вашингтон қаласының Дупонт-Сиркл аймағындағы Универсалды ғимаратта орналасқан. Агенттік 1959 жылдың мамыр айына дейін сол жерге көшіп келген. Бұрын агенттіктің штаб-пәтері Коммерциялық ғимаратта (сондай-ақ Херберт К. Гувер ғимараты деп те аталады) орналасқан, және оның кеңселері бірнеше ғимараттарда болған.