Кіріспе

Fiat Dino (Type 135) – Fiat компаниясы 1966 жылдан 1973 жылға дейін шығарған алдыңғы қозғалтқышты, артқы жетектегі спорттық автомобиль. Dino деген ат Ferrari Dino V6 қозғалтқышын білдіреді, оны Fiat өндірді және Ferrari-ге Формула 2 жарыстары үшін қозғалтқышты тіркеуге қажетті көлемде өндіріс санын қамтамасыз ету үшін автомобильдерге орнатты.

Өмірбаян

Дино жол көліктері Энцо Ферраридің Формула 2 жарыс машиналарын үшін V6 қозғалтқышын гомологациялау қажеттілігінен туындады. 1965 жылы FIA Халықаралық Спорт Комиссиясы 1967 жылғы маусым үшін жаңа ережелерді жасады. F2 қозғалтқыштарында алты цилиндрден аспауы және GT класына гомологацияланған, сондай-ақ 12 ай ішінде кемінде 500 данасы өндірілген жол көлігінен алынуы тиіс болды. Ұзын дөңгелек базасы бар 2+2 купе нұсқасы 1967 жылғы наурыз айында Женева автосалонында бірнеше айдан кейін таныстырылды. Екі кузовтың пішіндері мүлдем әртүрлі болды, себебі оларды Fiat үшін екі бөлек кузов жасаушылар жасаған: Spider – Pininfarina, ал Coupé – Bertone, оны 1963 жылы Джорджетто Джуджаро эскизденген, ал ол Ghia-ға кеткеннен кейін Марчелло Гандини аяқтаған. Қызығы, Spider-дің типтік мақұлдамасы оны 2+1 орындық деп көрсетті. V6 енді қуаттырақ болды және бұрынғы жеңіл қорытпалы қозғалтқыш блогының орнына шойын блок қолданылды; дәл осы қозғалтқыш Dino 246 GT-ге орнатылды, Ferrari-дің 206-ның жаңартылған нұсқасы. Алғашқы Dino-да жапырақты серіппелермен және 4 амортизатормен жабдықталған қатты ось болса, 2.4 литрлік машиналар Fiat 130-нан алынған 2 амортизатормен тәуелсіз артқы серіппелерді пайдаланды. Қозғалтқыш қуаты мен абсолютті жылдамдықтан гөрі, үлкен көлемнің ең маңызды салдары – төменгі айналымдарда қол жетімді айналым моментінің айтарлықтай артуы болды; Dino 2400 әлдеқайда жақсы динамикалық сипаттамаларға ие болды және тіпті қалалық қозғалыста да ыңғайлырақ болды. Автокөліктің басқару қабілетін және қауіпсіздігін жақсарту үшін тағы да өзгерістер енгізілді: үлкен диаметрлі әрі қарайтын муфта, жаңа ZF қоробкасы, өзгертілген беріліс қатынастары, кеңірек Pirelli Cinturato шиналары, сондай-ақ үлкен тежегіш дискілер мен калиперлер. Косметикалық өзгерістер салыстырмалы түрде шағын болды. Екі модель де енді "Dino 2400" деген атаумен белгіленді. Купеде ортасында Fiat логотипі бар бұрынғы күміс ұялы тордың орнына жаңа қара тор және капоттың безендірілген белгісі орнатылды. Дөңгелектердің бөлігі, алдыңғы қанаттардағы желдеткіштер және кабинаның желдеткіш тежегіштері сияқты көптеген бөлшектер хромнан матовый қараға өзгертілді – соңғылары бүйірлік терезелерден артқы терезеге көшірілді. Артқы жарықтар да өзгертілді. Spider-де де екі көлденең хромды жолағы бар жаңа тор, дөңгелектерді бұрап алудың орнына бес бұрандалы дөңгелектер, сондай-ақ резеңке жалаты бар жаңа бамперлер болды. Ішкі жағынан тек купеде ғана толыққанды жаңа панель және жаңа матадан жасалған орындықтар, опция ретінде былғарыдан жасалған орындықтар орнатылды; купеде алдыңғы орындықтардың бассүйектері стандартты, ал Spider-де опция ретінде ұсынылды.

Сипаттамалар

Fiat Dino купесі толық болаттан жасалған бір корпусты құрылымды қолданды. Спайдердің багаж қақпағы алюминийден жасалған. Вакуумдық күштендіргішпен жұмыс істейтін екі контурлы тежегіш жүйесі төрт дөңгелекті дискілік тежегіштермен жабдықталған. Dino 2400-дің жаңартылған Girling тежегіштері De Tomaso Pantera және Lamborghini Miura сияқты спорттық автомобильдермен ортақ болды. Рульдік басқару француздық Gemmer компаниясының құрт және ролик типті механизмімен жүзеге асырылды.

Күші жойылды

Алдыңғы аспа екі тіректі сүйек түрінде болды. Жоғарғы тіректі сүйек – штампталған болаттан жасалған басқару қолшабынан, ал төменгісі – штампталған болаттан жасалған иілімнен және реттелетін алдыңғы радиустық таяқтан тұрды. Коаксиалды серіппелі пружиналар мен гидравликалық амортизаторлар жоғарғы тіректі сүйекке бекітілді; роллге қарсы құбыр орнатылды. 2.0 литрлік автомобильдерде артқы аспа жартылай эллипстік серіппелерден (торшонға бір жапырақ, купеге екі жапырақ) және әр жағында екі гидравликалық амортизатордан тұрды. Ол әр жағындағы бойлық реакциялық тіреумен орналастырылды, алдыңғы жағы оське, ал артқы жағы серіппе жапырағының бекіту нүктесіне жалғастырылды. 2.4 литрлік автомобильдерде тәуелсіз артқы аспа әр жағынан ұзын көлбеу штампталған болаттан жасалған иілімнен (серіппе орны бар) және дифференциалды қолдайтын көлденең иілімге бекітілген; серіппелі пружиналар, бір гидравликалық амортизатор және роллге қарсы құбыр болды.

Қозғалтқыштар

Дино V6 қозғалтқыштарының ерекшелігі – цилиндрлер арасындағы 65° бұрыш, әдеттегі 60° емес. Газ алмасу механизмі екі тізбекті жетекпен басқарылатын жоғары орналасқан екі құлақшалы вал және 12 клапаннан тұрды. Екі қозғалтқыш үшін де сығымдалу қатынасы 9:1 болды. Отын жеткізілуі үш екі камералы төмен орналасқан Вебер карбюраторлары арқылы жүзеге асырылды, әдетте 2.0 литрлік автомобильдерде 40 DCN 14, ал 2.4 литрлік автомобильдерде 40 DCNF 12. 2.0 литрлік V6 қозғалтқышының диаметрі және поршеньнің жылжуы сәйкесінше 1,986.6 см³ көлемді құрады. Қозғалтқыш блогы қорытпадан жасалған, ал ішкі беттері арнайы құйма темірден жасалған ылғал цилиндр қаптамаларымен жабдықталған; цилиндрлердің бас жағы да алюминийден жасалған, құйма темірден жасалған клапан ұяларымен және жарты шарлы жану камераларымен. 1968 жылы 2.0 литрлік Fiat Dino стандартты жабдық ретінде электрондық тұтануды алған алғашқы автомобиль болды. Magneti Marelli компаниясы жоғары айналымды Dino V6 қозғалтқышы үшін арнайы Dinoplex C электронды сыйымдылықты разрядтау тұтану жүйесін әзірледі. Көрсеткіштері әсерлі болды, 0-60 миль/сағ жылдамдыққа 8 секундтан кем уақытта жететін. Алғашқы Dino модельдері кейіннен Dinoplex C тұтану жүйесімен жабдықталды. Оның басты міндеті – қалалық режимде тұтандыру шамдарының тозуын болдырмау. 2.4 литрлік V6 қозғалтқышының диаметрі және поршеньнің жылжуы сәйкесінше 2,418 см³ көлемді құрады. Жаңадан құрылған қозғалтқыш блогы құйма темірден жасалды. Модель Түрі Конфигурация Көлемі Қуаты Моменті Ең жоғары жылдамдық Dino 135 B.000 DOHC 12v 65° V6 алюминий блогы 7,200 айналымда 6,000 айналымда Купе: Spider: Dino 2400 135 G.000 DOHC 12v 65° V6 құйма темір блогы 6,600 айналымда 4,600 айналымда Купе: Spider:

Беріліс

Екі сериядағы автомобильдердің екеуі де толық синхронизацияланған 5 жылдамдықты қолмен беріліс қорабын, гидравликалық бір дискілі құрғақ муфтаны (2400 модельінде үлкендетілген) және шектеулі сырғанау дифференциалын пайдаланды. Екі литрлік "Дино" Fiat компаниясының өзі жасаған беріліс қорабын қолданды. 2400 модельінде бұл ZF компаниясынан алынған S5 18/3 тісті беріліс қорабына ауыстырылды, осындай беріліс қорабы Fiat 130 және басқа да өндірушілердің автомобильдерінде де қолданылды.

Автоспорт

Fiat Dino ешқашан ресми түрде жарысқа қатыспады, және жеке жүргізушілермен сирек кездесті. Бір маңызды қатысу 1968 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында болды, онда француздық Fiat Abarth импорттаушысы спорттық прототиптер класында екі литрлік Spider көлігін ұсынды. Марсель Мартин, Жан Андре Месанж және Хубер Рош басқарған бұл көлік жарысты жалпы есеп бойынша 18-орында аяқтады. Бір жыл өткен соң, 1968 жылғы Женева автосалонында Pininfarina Dino Spider шассиіне негізделген, арнайы кузовты Fiat Dino Ginevra berlinetta-сын таныстырды. Екі концепт те Паоло Мартиннің жобасы бойынша жасалған.