Кіріспе

USS Shark (SSN 591) – Америка Құрама Штаттарының теңіз күштерінің акула атымен аталатын жетінші кемесі, Skipjack класындағы суасты қайығы.

Құрылыс және іске қосу

Shark кемесінің қадасы 1958 жылдың 24 ақпанында Вирджиния штаты, Ньюпорт Ньюс қаласындағы Newport News Shipbuilding and Dry Dock Company компаниясымен салынды. Ол 1960 жылдың 16 наурызында Луис Шейн, кіші әйелінің демеушілігімен суға түсірілді және 1961 жылдың 9 ақпанында капитан Джон Ф. Фаган, кіші басқаруымен қолданысқа берілді.

1960 жылдар

Алдын ала сынақтан өтіп, жабдықталғаннан кейін, "Акула" 1961 жылғы мамыр айында Кариб теңізіне жаттығу сапарында шықты. Су асты кемесі жөндеуден кейін және Әскери-теңіз күштерімен соңғы қабылдау рәсімінен өткен соң, құрылыс орнына оралды. "Акула" 1961 жылғы 12 тамызда Жерорта теңізіне, Алтыншы флоттың құрамында қызметке жіберілді. Бұл ядролық су асты кемесі үшін аймақтағы алғашқы орналасу болды және "Акула" 1961 жылғы 14 қарашаға дейін онда қалды. Сапардың қыркүйек-қазан айларында "Акула" Грекияның Афина қаласына (Пирей) сапар шекті және грек патшалық отбасының барлық мүшелерін су үстінде де, су астында да круизге шақырды. 1962 жылғы 29 қаңтарда су асты кемесі екі апталық типтік оқу үшін Британдық Батыс Үнді аралдарындағы Бермудаға аттанды. Содан кейін 15 наурыздан 23 мамырға дейін Солтүстік Атлантикаға жіберілді. Осы кезеңде "Акула" бір апталық сапармен Англияның Портсмут қаласына барды. 25 тамызда ол тағы екі айға Солтүстік Атлантикаға жөнелді. Вирджиния штатының Норфолк қаласына қайтып келгеннен кейін, 1963 жылғы 7 қаңтарға дейін техникалық қызмет көрсету жұмыстары жүргізілді. "Акула" 7 тамыздан 24 қазанға дейін Солтүстік Атлантикадағы SUBFALLEX жаттығуына қатысты, соның ішінде бір аптасын Шотландияның Фаслейн қаласында өткізді. 1963 жылдың қалған бөлігін портта, жергілікті операцияларда немесе Кариб теңізіндегі су астына қарсы жаттығуларда өткізді. 1964 жылғы 22 наурызда "Акула" Норфолктан SUBSPRINGEX-ке қатысу үшін кетіп, 21 мамырда оралды. 1964 жылғы 25 маусымда ол Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына, алғашқы кеме жөндеуіне жіберілді, ол 1965 жылғы 7 маусымға дейін жалғасты. 1965 жылғы 7 сәуірде кеме жөндеу орнында "Акула" 1964 жылғы 5 сәуірден 9 мамырға дейінгі еңбектері үшін Әскери-теңіз күштерінің бірлестік мақтауын алды, ол кезеңде ол "Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштері үшін су астына қарсы күрес қабілеті саласында зор құндылық пен маңызға ие нәтижелерге қол жеткізді". Су асты кемесі 7 маусымда теңіз сынақтарына шықты. Бір айдан кейін ол алдыңғы оттегі жүйесіне зақым келтірді, бұл Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында қосымша жөндеуді қажет етті. 9 қазанда ол теңіз сынақтарын сәтті аяқтады және Флорида штатының Ки-Уэст қаласына екі апталық торпедалық түтіктерді сынауға және сыммен басқарылатын торпеданы әзірлеу жобасына барды. "Акула" 1965 жылғы 25 қазанда Норфолкке оралды және 1966 жылғы 8 қаңтарға дейін типтік оқу, жеке кеме жаттығулары мен су астына қарсы жаттығулар жүргізді. Содан кейін кеме 7 ақпанға дейін Кариб теңізінде жұмыс істеді. Ол шілде және қазан айларында қосымша сынақтар үшін қайтадан жіберілді. 1967 жылғы 7 қаңтарда "Акула" Норфолктан Солтүстік Атлантикаға аттанды және 24 наурызға дейін арнайы операциялар жүргізді. Осы кезеңнің екі аптасы Шотландиядағы Холи-Лохта өтті. 12 сәуірде ол екінші рет Әскери-теңіз күштерінің бірлестік мақтауын алды, ол 1966 жылғы операцияларында "Акула АҚШ Әскери-теңіз күштерінің су астына қарсы күрес саласындағы біліміне маңызды үлес қосты". "Акула" 1967 жылғы 16 мамырда Норфолктан Новая Шотландияның Галифакс қаласына аттанды, бұл ядролық кеме Канада портына алғаш рет келгені болды. Су асты кемесі үй портына қайту алдында Канада Корольдік Әскери-теңіз күштерінің су астына қарсы күрес бөлімшелерімен жұмыс істеді. 1967 жылы "Акула" Әскери-теңіз департаментінің оқу және қоғамдық қатынастар үшін түсірілген білім беру фильмінде пайдаланылды. 1967 жылғы 11 маусымда "Акула" Норфолк теңіз кеме жөндеу орнында алғашқы жанармай құю кезеңіне дайындалды және 1968 жылғы наурызға дейін теңізге шықпады. 1968 және 1969 жылдардың қалған бөлігі жергілікті немесе арнайы операцияларды орындаумен өтті.

1970 жылдар

Shark 1970 жылдың 1 қаңтарынан 1971 жылдың 9 тамызына дейін Норфолк құрғақ догында болды. Жылдың қалған бөлігі және 1972 жыл Шығыс жағалауында жаңарту оқуларымен және түрлі сынақтардан өтумен өтті, 1972 жылдың 31 мамырынан 19 қарашасына дейінгі Алтыншы флотқа орналасудан басқа. 1981 жылдың қыркүйегінен 1983 жылдың мамырына дейін күрделі жөндеу үшін Mare Island Naval Shipyard-қа жіберілді. Жаңа Лондон, Коннектикут штатына қайта оралды. 1972 жылдан 1986 жылға дейінгі тарихы туралы мәліметтер қажет. 1974 жылы Атлантика флотымен тағы бір рейске қатысып, тамыз айында реакторға отын құю үшін Паскагулаға оралды. Бұл отын құю және жөндеу жұмыстары екі жылдан астам уақыт алды. Shark теңізге қайтып келгеннен кейін, оның үй порты Нью-Лондон, Коннектикут штатына өзгертілді. 1978 жылы Shark-тың кестесі тығыз болды, ол Оңтүстік Америка елдерінің бірнеше теңіз күштерімен UNITAS оқуларына қатысып, Жерорта теңізіне Алтыншы флот құрамында жіберілді. 1980 жылы Shark Атлантика флоты және Канада Корольдік теңіз күштерімен бірлескен оқуларда қатысты.

Пайдаланудан шығару

Shark 1990 жылғы 15 қыркүйекте қызметтен шығарылды, комиссиядан босатылды, ресми түрде қолданыстан алынып, Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен өшірілді. Shark – Skipjack класындағы соңғы қолданыстан шығарылған субмарина болды. 1995 жылғы 1 қазанда Вашингтон штатының Бремертон қаласындағы Ядролық қуатпен жүретін кемелер мен субмариналарды қайта өңдеу бағдарламасына қатысты, ал 1996 жылғы 28 маусымда толығымен жойылды.