Вазген I – Католикос Всех Армян (1955-1994). Биография, Румыния, Советская Армения, независимость Армении. Армянская Апостольская Церковь, история и лидерство.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Армян Апостолдық шіркеуінің Патриархы (1955–1994)
Patriarch of the Armenian Apostolic Church (1955 1994)
Вазген I, сондай-ақ Бухаресттік Вазкен I, туған Левон Гарабед Балджиян (Լեւոն Կարապետ Աբրահամի Պալճյան; 20 қыркүйек 1908 – 18 тамыз 1994) 1955 жылдан 1994 жылға дейін барлық армянның Католикосы болды, барлығы 39 жыл, Армян Апостолдық шіркеуі тарихындағы ең ұзақ билік еткен төртінші Католикос. Румынияда туған ол философ ретінде мансап бастады, кейін теология ғылымдарының докторы және жергілікті армян дін қызметкері болды. Румыниядағы Армян Апостолдық шіркеуінің иерархиясының басшысы болған ол 1955 жылы Католикос болып, Кеңес Армениясына көшті. Вазген I Кеңес Одағының тарауы кезінде Армян шіркеуін басқарды және жаңадан тәуелсіз Армениядағы алғашқы Католикос атанды.
Vazgen I also Vazken I of Bucharest, , born Levon Garabed Baljian (Լևոն Կարապետ Աբրահամի Պալճյան; September 20, 1908 – August 18, 1994) was the Catholicos of All Armenians between 1955 and 1994, for a total of 39 years, the 4th longest reign in the history of the Armenian Apostolic Church. A native of Romania, he began his career as a philosopher, before becoming a Doctor of Theology and a member of the local Armenian clergy. The leader of the Armenian Apostolic Church hierarchy in Romania, he became Catholicos in 1955, moving to Soviet Armenia. Vazgen I led the Armenian Church during the dissolution of the Soviet Union, and was the first Catholicos in newly independent Armenia.
Өмірбаян
Вазген Бухарест қаласында армян-румын қауымына жататын отбасында дүниеге келді. Оның әкесі аяқ киім жасаушы, ал анасы мектеп мұғалімі болған. Жас Левон Балджиан бастапқыда дін қызметін таңдаған жоқ, Бухарест университетінің философия және әдебиет факультетін бітірді. Бітірген соң философ болып, бірқатар ғылыми мақалалар жариялады. Философиядан теологияға қызығушылығы артып, Балджиан Афинада (Грекия) Армян апостолдық теологиясы мен дінтануды оқыды. Соңында ол Армян апостол шіркеуінде уағыздаушылар мен ұстаздарға берілетін, теология ғылымының докторы дәрежесімен тең келетін вардапет атағын алды. 1940 жылдары ол епископ, содан кейін Румыниядағы Армян апостолдық шіркеуінің арайнордысы (жетекшісі) болды. Шіркеу иерархиясындағы өсуі 1955 жылы қыркүйектің 30-ы күні Арменияның барлық армяндарының католикосы болып сайлануымен аяқталды, ол Армян апостол шіркеуі тарихындағы ең жас католикостардың бірі болды. 1994 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Католикос болған ұзақ жылдарында Армения КСР-індегі кеңес үкіметіне қарсы шіркеуінің тәуелсіздігін қамтамасыз етуге қол жеткізді және 1991 жылы Арменияның ұлттық үкіметімен діни бостандықтың қайта орнатылуын көрді. Одан кейін ежелгі армян шіркеулерін жаңартумен және шіркеу институттарын қайта жандандырумен айналысты. "Ана шіркеуінің" Алекс Маногиан мұражайын құру арқылы шіркеу қазыналарын сақтап қалды. Вазген армян католик шіркеуімен байланысты күшейтіп, армян христиандығының екі тармағын біріктіруді мақсат етті. 1994 жылдың 18 тамызында Еревандағы үйінде ұзаққа соққан қатерлі ісіктен кейін қайтыс болды.
Vazgen was born in Bucharest to a family belonging to the Armenian Romanian community. His father was a shoemaker and his mother was a schoolteacher. The young Levon Baljian did not initially pursue the Church as a profession, instead graduating from the University of Bucharest's Faculty of Philosophy and Letters. After graduation, he became a philosopher and published a series of scholarly articles. As his interests began to shift from philosophy to theology, Baljian studied Armenian Apostolic Theology and Divinity in Athens, Greece. He eventually gained the title of vardapet, an ecclesiastical rank for learned preachers and teachers in the Armenian Apostolic Church roughly equivalent to receiving a doctorate in theology. In the 1940s, he became a bishop, and then the arajnord (leader) of the Armenian Apostolic Church in Romania. His rise through the hierarchy of the Church culminated in 1955 when, on September 30, 1955, he was elected Catholicos of All Armenians, becoming one of the youngest Catholicoi in the history of the Armenian Apostolic Church. He reigned until his death in 1994. During his long time as Catholicos, he managed to assert some independence for his church in face of the Soviet rule in the Armenian SSR, and lived to see religious freedom restored under Armenia's national government in 1991. From then on, he was busy renewing ancient Armenian churches and reviving institutions of the church. He saved a number of church treasures by establishing the Alex Manoogian Museum of the Mother Church. Vazgen intensified contacts with the Armenian Catholic Church, with the aim of reuniting both wings of Armenian Christianity. He died at his residence in Yerevan on August 18, 1994, after a long illness from cancer.