Кіріспе

Американдық педагог, тарихшы және профессор Ричард Уолл Лайман (18 қазан 1923 – 27 мамыр 2012), Стэнфорд университетінің жетінші президенті, американдық педагог, тарихшы және профессор болған.

Өмірбаян

Британдық лейбористік партиясының тарихшысы Лайман 1951 және 1952 жылдары Лондон экономика мектебінде екі жыл зерттеу жұмыстарын жүргізді, алғашқы Лейбористік үкімет туралы докторлық диссертациясын дайындады. 1954-1958 жылдары ол Сент-Луистегі Вашингтон университетінде оқытумен айналысты. 1957 жылы оның докторлық диссертациясы "The First Labour Government, 1924" деген атпен кітап ретінде жарық көрді. 1958 жылы ол Стэнфорд университетіне қосылды. 1967-1970 жылдары Стэнфорд университетінің проректоры қызметін атқарды. 1970-1980 жылдары университет президенті болды. Проректор және президент болған кезеңінде ол Вьетнам соғысына қарсы және 1960-шы жылдардың басқа да әлеуметтік мәселелеріне қатысты наразылықтарға қатысқан студенттермен күресті. 1969 жылдың көктемінде ол құқық қорғау органдарын шақырып, университет ғимараттарын басып алып, әкімшілік құжаттарын алып жатқан студенттерді шығарып, қамауға алды. Президенттік лауазымындағы басшылығын бағалай келе, оның екі тікелей ізбасары "Дик Лайман Стэнфордты құтқарды" деді. Лайман 1971 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1983 жылы ол Стэнфорд халықаралық зерттеулер институтын құрып, оның алғашқы директоры болды. 1980-1988 жылдары Рокфеллер қорының президенті болды. 1998 жылы Лайман Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Лайман Свартмор колледжінен бакалавр, ал Гарвард университетінен магистр және доктор дәрежелерін алды. 1951-1952 жылдары ол Лондон экономика мектебінде Фулбрайт стипендиаты болды. 1958 жылы ол тарих профессоры болып Стэнфордқа келді. Ричард У. Лайман атындағы сыйлық 2002 жылы Лайманның құрметіне Ұлттық гуманитарлық орталық тарапынан тағайындалды. Ол қайтыс болғаннан кейін 2011 жылы Хамден Холл ауылдық күндізгі мектебінің түлектерінің жетістіктері сыйлығына ие болды. Ол "әділ тұрғын үйді, қоғамдық дамуды және әйелдердің экономикалық мүмкіндіктерін арттыруға бағытталған бастамалардың жетекші ұлттық тұлғасы" болды. Оның немересі – радио продюсері Тина Антолини. 1997 жылы кампустың батыс жағында салынған Лайман түлектер резиденциясы Ричард Лайманның есімімен аталады, ал оның ішіндегі Жинг Лайман ортақ үйі оның әйелінің құрметіне берілген. Ол 2012 жылы 88 жасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.