Кіріспе
1947 жылға дейін Үлкен және Кіші лига бейсболындағы нәсілдік шектеу саясаты. Американдық бейсболдағы «Түс сызығы», сондай-ақ «Түс кедергісі» деп аталатын бұл саясат, 1947 жылға дейін (19 ғасырда сызық қатаң орнатылғанға дейін бірнеше ерекше жағдайлар болғанмен) қара африкалық текті ойыншыларды Үлкен лига бейсболынан және оған қатысты Кіші лигалардан шеттетуге алып келді. Кәсіби бейсболдағы нәсілдік сегрегация кейде «джентльмендік келісім» деп аталды, яғни жазбаша саясат болмағандықтан, бейсболдың жоғары деңгейіндегі Үлкен лигалардағы жасырын түсіністік. 1887 жылы жоғары деңгейдегі Кіші лиганың өз лигасындағы қара ойыншылармен жаңа келісімдер жасауға қарсы дауыс бергені күшті сигнал берді, нәтижесінде сол ғасырдың соңында спорттың басқа Кіші лигаларынан қара ойыншылардың жоғалуына әкелді, оның ішінде жасөсперімдер лигасы да болды. 20 ғасырдың басында «Түс сызығы» толыққанды күшіне енгеннен кейін, көптеген қара бейсбол клубтары құрылды, әсіресе 1920-1940 жылдары бірнеше «Негр лигалары» пайда болды. Осы кезеңде американдық үндістер мен гавайиліктер, мысалы, Принс Оана Үлкен лигада ойнау мүмкіндігіне ие болды. Джеки Робинсон 1946 жылғы маусымда «Бруклин Доджерс» ұйымына қол қойғанда «Түс сызығы» толығымен бұзылды. 1947 жылы Ұлттық лигада Робинсон, ал Америка лигасында «Кливленд Индианс» командасының ойыншысы Ларри Доби өз командаларының ойындарында қатысты.
The color line, also known as the color barrier, in American baseball excluded players of black African descent from Major League Baseball and its affiliated Minor Leagues until 1947 (with a few notable exceptions in the 19th century before the line was firmly established). Racial segregation in professional baseball was sometimes called a gentlemen's agreement, meaning a tacit understanding, as there was no written policy at the highest level of organized baseball, the major leagues. A high minor league's vote in 1887 against allowing new contracts with black players within its league sent a powerful signal that eventually led to the disappearance of blacks from the sport's other minor leagues later that century, including the low minors. After the line was in virtually full effect in the early 20th century, many black baseball clubs were established, especially during the 1920s to 1940s when there were several Negro leagues. During this period, American Indians and native Hawaiians, e. g. Prince Oana, were able to play in the Major Leagues. The color line was broken for good when Jackie Robinson signed with the Brooklyn Dodgers organization for the 1946 season. In 1947, both Robinson in the National League and Larry Doby with the American League's Cleveland Indians appeared in games for their teams.
Шығу тегі
Сегрегацияның ресми басталуы 1867 жылғы бейсбол маусымынан кейін болды. 16 қазанда Харрисбургтегі Пенсильвания штатының бейсбол конвенциясы «түсті» Пифиан бейсбол клубын қабылдаудан бас тартты. 1876 жылы құрылған Ұлттық лиганың 19 ғасырда қара терілі ойыншылары болған жоқ, тек 1879 жылы бір ойын ойнаған және ақ адам ретінде танылған Уильям Эдвард Уайттан басқасы анықталды. Ұлттық лига мен сол кездегі тағы бір маңызды лига, Америка Ассоциациясы, қара терілі ойыншыларға қарсы жазбаша ережелері болған жоқ. 1884 жылы Америка Ассоциациясында екі қара терілі ойыншы болды: Мұса Флитвуд Уокер және бірнеше ай бойы оның інісі Уэлди Уокер, екеуі де Толедо Блю Стокингс командасы үшін ойнады. Алдыңғы жылы, 1883 жылы, Ұлттық лиганың көрнекті ойыншысы Кап Ансон өзінің Чикаго командасы Толедоның Флитвуд Уокері ойнаса, көрмелік ойынға қатыспауға мәжбүрлейтінін айтқан. Ансон бас тартып, бірақ алаңдағы «негр» деген сөзді айтқаннан кейін және оның командасы мұндай ойынға ешқашан қатыспайтынын уәделеген. 1884 жылы Чикаго клубы Толедодағы тағы бір көрмелік ойынға бірнеше ай бұрын Флит Уокердің ойнауына жол бермеу үшін сәтті шарт қойды. 1887 жылы Ансон Халықаралық лиганың Ньюарк Литл Гиантс командасына қарсы көрмелік ойын алдында телеграмма арқылы екі қара терілі ойыншы – Флит Уокер мен питчер Джордж Стоувиді ойнатуға тыйым салды. Ансон сияқты ойыншылардың ықпалы және қоғамдағы жалпы нәсілшілдік кәсіби бейсболдағы сегрегацияға алып келді. 1887 жылдың 14 шілдесінде жоғары кіші Халықаралық лига қара терілі ойыншылармен жаңа келісімшарттарға қол қоймау туралы шешім қабылдады. Лиганың толығымен ақ командалары 6-4 дауыспен жақтады, ал кем дегенде бір қара терілі ойыншысы бар командалар қарсы дауыс берді. Бінгэмтон (Нью-Йорк) командасы екі қара терілі ойыншысын босатқаннан кейін көпшілікпен бірге дауыс берді. Дауыс беруден кейін спорт апталығы Sporting Life былай деп мәлімдеді: «Бірнеше өкілдер лигадағы көптеген үздік ойыншылардың «түсті» элементтердің болуына байланысты кеткісі келетінін мәлімдеді, ал кеңес хатшы [С.Д.] Уайтқа түсті адамдармен келісімшарттарды бекітпеуді бұйырды». Ансонның танымалдығының бір бөлігі 1907 жылы бейсболдағы алғашқы қара терілі ойыншылар туралы жазылған кітаптан туындайды. Бұл кітапты 2006 жылы Даңқ залына енгізілген кіші лиганың қара терілі ойыншысы және кейін жартылай кәсіби команданың менеджері Сол Уайт жазған. Уайт: «Егер Ансон болмағанда, 1887 жылы Ұлттық лигада қара терілі ойыншы болар еді» деді. 1889 жылдан кейін қара терілі ойыншылар жоғары кіші лигадан кетіп, олардың бір бөлігі он жыл ішінде кіші лигада қалды. 1879 жылы Уайттың бір ойынынан басқа, 75 жыл бойы үлкен лигадағы жалғыз қара терілі ойыншылар Флит Уокер мен оның інісі Уэлди болды, екеуі де 1884 жылы Толедо үшін ойнады. 1946 жылы Жекки Робинсон Халықаралық лигада Монреаль Роялс үшін ойнағаннан бастап үлкен өзгерістер болды.
Интеграцияға бағытталған жасырын әрекеттер
Кәсіби бейсбол ресми түрде тек ақ нәсілді ерлерге арналған деп есептелсе де, нәсілдік дискриминация тек қара нәсілді ойыншыларға қатысты болды. Басқа нәсілдерге кәсіби ақ бейсболда ойнауға рұқсат берілді. Мысалы, 1910 жылы Филадельфия Атлетикс командасының жұлдызы Чарльз Альберт Бендер еді. Бендердің анасы чиппева, әкесі неміс болған, ал ақ ойыншылар оны "Басты" деп атаған. Қара ойыншыларға қатысты осындай ерекше қарау салдарынан, менеджерлер оларды қолға алу үшін түрлі алдамшылық тактикаларды қолданды. Оларға ойыншының келісімімен, қара ойыншыларды тыйым салынғанмен, американдық үндістер сияқты көрсетуге тырысу да кірді. 1901 жылы Балтимор Ориолс командасының менеджері Джон МакГроу Чарли Грантты екінші базашы ретінде құрамға қосуға тырысты. Ол "джентльмендік келісімді" айналып өту үшін оны Чарли Токохама деген шероке есімді жігіт ретінде көрсетуге тырысты. Грант бұл ойынға келісті. Алайда, оның Чикагодағы сынағына қара достары келгендіктен, ол танылып қалды және үлкен лигада ойнау мүмкіндігіне ие болмады. 1916 жылдың 28 мамырында канадалық-американдық Джимми Клэкстон Тынық мұхиты жағалау лигасының Окленд Окс командасы сапында екі ойын өткізіп, кәсіби бейсболдағы нәсілдік кедергіні уақытша бұзды. Клэкстонды команда иесіне жартылай американдық үнді досы Оклахома тайпасының мүшесі ретінде таныстырды. Zee Nut компаниясы Клэкстонға бейсбол карточкасын шығарды. Тағы бір қара нәсілді адам, кем дегенде оның қара екені белгілі, ұйымдасқан ақ бейсболда ойнағанға дейін тағы отыз жылдай уақыт өтті. Африка тегіндегі адамдарды испандар ретінде көрсетуге талпыныстар болған болуы мүмкін. Мүмкін, 1911 жылы Цинциннати Редс Кубадан екі ашық терілі ойыншы, Армандо Марсанс және Рафаэль Алмейдамен келісімшартқа отырғанда осындай әрекет жасалды. Екеуі де "Негр бейсболында" ойнаған, "Барлық кубалықтар" құрамында гастрольдік сапарлар жасаған. Ақ нәсілділердің ойынына қатысты сұрақтар туындағанда, Цинциннати менеджерлері жұртшылыққа "олар Кастилия сабынындай таза ақ" екенін жеткізді. Ол және Ұлттық лига президенті Форд Фрик оны Уильям Д. Кокстың басқа ұсынысына қарсы қойды. 1962 жылы жарық көрген өзінің автобиографиясында, "Veeck, as in Wreck" атты кітабында, ол Филис клубын сатып алуға жасаған сәтсіз әрекеті туралы айта келіп, қара ойыншыларды жалдағысы келгенін, себебі оның пікірінше, ең жақсы қара спортшылар "ең жақсы ақ спортшылардан гөрі жылдам жүгіріп, биік секіре алады" деді. 1998 жылы SABR журналының "The National Pastime" басылымында жарық көрген бір мақала авторлары Филадельфияның қара баспасөздері Викке Филис клубын сатып алу туралы ешқандай мәлімдеме жасамағанын айта отырып, Вик бұл оқиғаны өзі ойлап тапқан деді. Бұл мақалаға тарихшы Жюль Тайгиел қарсы шықты және 2006 жылы жарық көрген SABR журналының "The Baseball Research Journal" басылымында және Пол Диксонның 2012 жылы жарық көрген "Bill Veeck: Baseball's Greatest Maverick" атты кітабындағы қосымшада оны тұжырымдамалық тұрғыдан жоққа шығарды. Джозеф Томас Мур 1988 жылы Добидің өмірбаянында "Билл Вик түстер сызығын бұзу ниетімен, әлі жарияланбаған Филадельфия Филис клубын сатып алуды жоспарлады" деп жазды. Филис Ұлттық лигадағы соңғы және үлкен лигадағы үшінші соңғы команда болып интеграцияланды, Джон Кеннеди 1957 жылы Филис сапында дебют жасады, Викке жасаған сатып алу әрекетінен 15 жыл өткен соң.
Бранш Рики
1945 жылы Бруклин Доджерс клубының бас директоры Бранч Рики, негр ойыншыларды Үлкен Лига бейсболына қабылдауды күтіп отырды. Рики, бастапқы Питтсбург Кроуфордс командасының иесі болған Гас Гринлимен бірге, түс айырмашылығын жою мақсатында негр ойыншыларын іздеу үшін АҚШ лигасының (USL) құрылуын ұйымдастырды. Лиганың 1945 жылғы маусымды өткізгені немесе оның интеграцияға қана қолданылғаны әлі анық емес.
Джеки Робинсон мен Ларри Доби
Түс сызығы Рикидің жаңа комиссар Хэппи Чандлердің қолдауымен Джеки Робинсонды «Доджерс» үшін ойнауға ниеттенген кезде бұзылды. Кейін Чандлер өзінің өмірбаяннда, комиссар лауазымын жоғалту қаупіне қарамастан, қара ойыншыларға екінші дүниежүзілік соғыста олармен бірге соғысқанда ақ ойыншылармен ойнауға болмайды деп айта алмағанын жазды. «Доджерс» командасының кіші лигадағы филиалы – Халықаралық лиганың «Монреаль Роялз» командасында бір жыл ойнағаннан кейін Робинсон «Доджерс» құрамына шақырылды. Ол тікелей қарсылықтар мен өлім жалдауларына тап болды және бастапқыда жақсы ойнамады. Алайда, оның атлетикалық қабілеті мен шеберлігі оған ең алғашқы «Жыл жаңашылы» сыйлығын әкелді, ол қазір оның құрметіне аталды. 1947 жылы Ларри Доби Билл Виктің «Кливленд Индианс» командасымен келісімшарт жасады, ол Америка лигасының алғашқы қара терілі ойыншысы болды. Робинсонға қарағанда бейтарап болған Доби, Робинсон сияқты көптеген кемсітулерге ұшырады, бірақ бұл жайлы ақпарат азырақ жарияланды. Бейсбол тарихшысы Дэниел Окрент жазғандай, «Робинсонның екі жылдық дауылы болды, ал Доби жай ғана пайда болды». Екеуі де өздерінің ойын шеберлігінің арқасында Бейсбол Даңқы залына сайланды. Уиллард Браун 1947 жылы «Сент-Луис Браунс» командасы үшін қысқа уақыт ойнады және Америка лигасының тарихындағы алғашқы хоум-ран соққан қара терілі ойыншы атанды. Ол да негр лигасынан мансабының арқасында Даңқ залына енді. Олардың табысының нәтижесінде командалар өздерінің құрамына қара терілі ойыншыларды біртіндеп қабылдай бастады. Бас лигалар бірігуге дейін «Бруклин Доджерс» кіші лигалардың бірігуіне жетекшілік етті. Джеки Робинсон мен Джонни Райт Монреальге жіберілді, сонымен қатар сол маусымда Дон Ньюкомб пен Рой Кампанелла «Нэшуа Доджерс» командасының мүшелері болды. «Нэшуа» – АҚШ-та орналасқан алғашқы кіші лига командасы, ол құрамын біріктірді. Содан кейін сол маусымда «Бостон Брэйвз» командасының «Жаңа Англия лигасы» франшизасы «Покет Слейтерс» та құрамын біріктірді, сондай-ақ Бруклиннің «C» класындағы франшизасы Квебек провинциясының «Труа-Ривьер» қаласында да бірікті. Бір ерекшеліктен басқа, кіші лигалардың қалған бөлігі, соның ішінде АҚШ-тың оңтүстігіндегі лигалар да біртіндеп бірікті. Мысалы, «Каролина лигасы» Денвилл Лифс Перси Миллер кішіге қол қойған кезде бірікті. «Оңтүстік лигасы» «AA» класындағы ерекшелік болды. 1901 жылы құрылған және Оңтүстік штатында орналасқан бұл лигада тек бір қара терілі ойыншыға, 1954 жылғы «Атланта Крекерс» командасының Нат Пиплске, қатысуға рұқсат берілді. Пиплс 1954 жылдың 9-10 сәуірінде өткен екі ойында және төрт соққыда ешқандай ұпай жинамады, «Салли лигасының» «Джексонвилл Брэйвз» командасына бір сынып төмендетілді, ал «Оңтүстік лигасы» қайтадан тек ақ ойыншылардан құралды. Нәтижесінде, оның бас лигадағы аналық клубтары 1950 жылдары тек ақ командаларды алаңға шығаруға мәжбүр болды. 1950 жылдардың соңында «Оңтүстік лигасы» азаматтық құқық қозғалысының жетекшілері тарапынан бойкотталды. Лига 1961 жылғы маусымнан кейін жұмысын тоқтатты, ол әлі де сегрегацияның бекінісі болып қала берді. Оның мүше командалары «Халықаралық», «Салли» және «Техас» лигаларына қосылды, олардың барлығы нәсілдік біріктірілген.
Бостон Ред Сокс командасының қарсылығы
Бостон Ред Сокс командасы ірі лигалардың арасында соңғы болып интеграцияланды, 1959 жылға дейін, Детройт Тайгерс командасынан кейін бірнеше ай өткен соң. Бұл команда иесі Том Яукидің тұрақты қарсылығына байланысты болды. 1945 жылдың сәуір айында Ред Сокс Джеки Робинсонға (және болашақта Бостон Брейвз командасының ойыншысы Сэм Джетроеге) Фенуэй Паркте қысқаша сынақтан өткізгеннен кейін келісімшарт жасаудан бас тартты. Тіпті трибуналар тек басшылыққа ғана шектелген болса да, Робинсон нәсілдік ұяттауларға ұшырады. Кейін Робинсон Яукиді "бейсболдағы ең нәсілшіл адамдардың бірі" деп атады. 1959 жылдың 7 сәуірінде жаттығу кезінде Яуки мен бас менеджер Бэки Харрис дискриминация жасады және қара терілі ойыншыларды Ред Сокс командасына қасақана жібермеді деген айыппен сотқа тартылды. NAACP "негрге қарсы саясатты ұстанды" деген айып тақты, ал Массачусетс штатының Дискриминацияға қарсы комиссиясы Ред Сокс командасына қарсы нәсілдік бейімділік туралы қоғамдық тыңдау ұйымдастырды. Осылайша, Ред Сокс командасы интеграциялануға мәжбүр болды, Харрис Бостонның AAA лигасындағы Пумпси Грин ойыншысын негізгі құрамға көшірген кезде, кеңейтуден бұрынғы соңғы ірі лига командасы болды. 21 шілдеде Грин команда сапында резервтік ойыншы ретінде дебют жасады, ал сол маусымда оған Эрл Уилсон қосылды, ол Ред Сокс командасы үшін ойнаған екінші қара терілі ойыншы болды. 1960 жылдардың басында команда құрамына Джо Фой, Хосе Тартабулл, Джордж Скотт, Джордж Смит, Джон Уайатт, Элстон Ховард және Реджи Смит сияқты басқа да түрлі терілі ойыншылар қосылды. 1967 жылғы Ред Сокс командасы "Мүмкін емес арман" байрағын жеңіп алды, бірақ сол жылғы әлем чемпионатына жеті ойыннан кейін Сент-Луис Кардиналс командасына ұтылып қалды. Том Яуки 1976 жылы қайтыс болды, ал оның әйелі Жан Яуки команданы Хейвуд Салливан мен Эдвард "Буди" ЛеРуға сатты. Бас атқарушы ретінде Хейвуд Салливан тағы бір нәсілшілдік дауға қатысты, ол сотта аяқталды. Флорида штатының Винтер-Хейвен қаласындағы Элкс клубы, Ред Сокс командасының жаттығу орталығы, қара терілі мүшелерге немесе қонақтарға рұқсат бермеді. Бірақ Ред Сокс клубы Элкс клубына өз үйіне кіруге рұқсат берді, олар команданың ақ терілі ойыншыларына, жаттықтырушыларына және басшылық құрамына кешкі асқа шақыру қағаздарын таратты. Томи Харпер, Бостон командасының бұрынғы танымал қара терілі ойыншысы және жаттықтырушысы, кейіннен жасөсперімдермен жұмыс істеді, бұл саясатқа наразылық білдірді және The Boston Globe газетінде осы оқиға жарияланды, ол дереу жұмыстан босатылды. Харпер Ред Сокс командасын нәсілдік дискриминация жасады деп сотқа берді және оның шағымы 1986 жылдың 1 шілдесінде қабылданды.