Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық заңгер және Гарвард заң мектебінің профессоры Лоуренс Генри Триб (10 қазан 1941 жылы туған) – Гарвард университетінің зейнеткер профессор-эмиритусы. Бұрын Гарвард заң мектебінде Карл М. Лоеб университетінің профессоры қызметін атқарған. Конституциялық құқық ғалымы Триб Америка Конституциялық қоғамын құрдас негізін қалаушы. Ол сондай-ақ «Американдық конституциялық заң» (1978) кітабының авторы, бұл сала бойынша маңызды еңбек, және АҚШ Жоғарғы сотында 36 рет сөз сөйлеген.
American lawyer and Harvard Law School professor
Laurence Henry Tribe (born October 10, 1941) is an American legal scholar who is a University Professor Emeritus at Harvard University. He previously served as the Carl M. Loeb University Professor at Harvard Law School. A constitutional law scholar, Tribe is co founder of the American Constitution Society. He is also the author of American Constitutional Law (1978), a major treatise in that field, and has argued before the United States Supreme Court 36 times.
Жеке өмір және білім
Триб 1941 жылы Шанхайда дүниеге келді, ол кезде ол Қытай Республикасының бір бөлігі болған, бірақ 1937 жылы Шанхай шайқасынан кейін Жапон империясы басып алған еді. Ол Паулинаның (құрметті аты – Диатловицкий) және Джордж Израиль Трибтің ұлы. Оның отбасы еврей. Оның әкесі Польшадан, ал анасы Шығыс Еуропадан келген иммигранттардың отбасында Харбин қаласында туған. Триб өзінің алғашқы жылдарын Шанхайдың француз концессиясында өткізді, ал отбасы ол алты жасында АҚШ-қа көшіп кетті. Оның отбасы Сан-Францискода қоныстанды, және ол Абрахам Линкольн орта мектебінде оқыды. 1958 жылы 16 жасында орта мектепті бітіргеннен кейін Триб Гарвард университетіне түсті, онда математика мамандығын таңдады және 1961 жылы жеңімпаз атанған Гарвардтың дебат командасының мүшесі болды. Ол 1962 жылы Гарвардты үздік дипломмен (A.B., summa cum laude) бітірді. Содан кейін Триб Гарвардта математика бойынша докторантураны жалғастыру үшін Ұлттық ғылым қорынан стипендия алды, бірақ бір жылдан кейін оқуын тоқтатты. 2013 жылдың 22 мамырында Колумбия университетінің 2013 жылғы бітірушілер жиынында оған құрметті әдебиет докторы дәрежесі табысталды.
Tribe was born in 1941 in Shanghai, which was then part of the Republic of China but had been taken over by the Empire of Japan in 1937 following the Battle of Shanghai. He was the son of Paulina (née Diatlovitsky) and George Israel Tribe. His family is Jewish. His father was from Poland and his mother was born in Harbin to immigrants from Eastern Europe. Tribe spent his early years in the French Concession of Shanghai before his family immigrated to the United States when he was six years old. His family settled in San Francisco, and he attended Abraham Lincoln High School. After graduating from high school in 1958 at age 16, Tribe went to Harvard University, where he majored in mathematics and was a member of the Harvard Debate Team that won the intercollegiate National Debate Tournament in 1961. He graduated from Harvard in 1962 with an A. B., summa cum laude. Tribe then received a National Science Foundation fellowship to pursue doctoral studies in mathematics at Harvard, but dropped out after one year. On May 22, 2013, he was presented with an honorary Doctor of Letters degree from Columbia University during its Class of 2013 commencement.
Мансап
Заң факультетін бітіргеннен кейін Триб 1966 жылдан 1967 жылға дейін Калифорния Жоғарғы Сотының судьясы Мэтью Тобринердің, ал 1967 жылдан 1968 жылға дейін АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Поттер Стюарттың кеңсесінде стажировка өтеді. Кейін ол Гарвард заң мектебінің профессоры болып жұмысқа орналасып, 1972 жылы тұрақты профессор атағын алды. Гарвардта оқыту кезеңіндегі заң студенттері мен ғылыми көмекшілерінің арасында бұрынғы президент Барак Обама (екі жылдан астам ғылыми көмекші), Бас судья Джон Робертс және АҚШ сенаторы Тед Круз болды. 1978 жылы Триб өзінің саласындағы маңызды оқулықтардың біріне айналған «Америка Конституциялық құқығы» еңбегінің алғашқы нұсқасын жариялады. Одан бері ол бірнеше рет жаңартылып, толықтырылды. 1983 жылы Триб Біріккен шіркеудің жетекшісі Сун Мён Мунның табыс салығы бойынша айыпталу ісіндегі шағымына қатысты. «The Lawyer's Guide to Writing Well» журналы оның шағымының кіріспе бөлігін «шатастыратын сілтемелер мен қажетсіз анықтамалар жиынтығы» деп сынға алды, егер ол құжаттың кейінірек аяқ жағында қолданған «көбірек көркем тілді» пайдаланғанда, шағым «көрінетін түрде күшейтілгенін» айтты. 1985 жылы «Ұлттық гейлер тобына қарсы Білім беру кеңесінің Жоғарғы соты» ісінде Триб Ұлттық гейлер тобының мүддесін қорғайды, олар Оклахома штатының бір жынысты адамдарға тартылған немесе гомосексуалдардың құқықтарын қолдаған мұғалімдерді жұмыстан шығаруға рұқсат беретін заңына қарсы апелляциялық сотта жеңіске жетті. Жоғарғы сот шешім қабылдамады, нәтижесінде апелляциялық соттың оң шешімі күшінде қалды, заң Бірінші түзетуді бұзады деп жарияланды. 1986 жылы «Боуэрсқа қарсы Хардвик» ісінде Жоғарғы сот Трибтің клиентіне қарсы шешім шығарды және Джорджия штатының бір жынысты адамдар арасындағы келісіммен жасалған жыныстық қатынасты қылмыстық қылған заңы, процестік құқықтар қағидасы бойынша негізгі бостандықтарды бұзбайды деп тапты. Алайда 2003 жылы Жоғарғы сот «Лоуренсқа қарсы Техас» ісінде «Боуэрс» шешімін жоққа шығарды, бұл істе Триб Лоуренстің мүддесін қорғайтын ACLU-нің amicus curiae брифін жазды, оны Lambda Legal өкілдік етті. Оның сот отырыстарына қатысуы оның беделін заңдық саладан тыс кеңейтті және оңшыл сыншылардың назарына ілікті. Триб 2000 жылғы АҚШ президенттік сайлауының нәтижесіне қатысты Аль Гордың заңгерлер тобының құрамында болды. Дауыс санауының тығыздығына байланысты Флорида штатында қайта санау басталды және қайта санау сотқа шағымданылды. Триб Майамидегі федералды соттағы алғашқы істі қарады, онда олар соттың кейбір округтерде жүргізіліп жатқан және жоспарланған дауыс санауын тоқтатуға рұқсат бермеуі керек деп мәлімдеді. Дэвид Бойс Флорида штатының мемлекеттік хатшысы Кэтрин Харрис қайта санауды қабылдайтын күндерге қатысты Флорида штатының соттарында Гор командасы үшін басқа да іс жүргізді. Триб General Electric компаниясының «Қоршаған ортаны қорғау, өтемалдау және жауапкершілік туралы кешенді заң» («Superfund») бойынша жауапкершілігін қорғады, онда GE және Триб бұл заң General Electric компаниясының конституциялық құқықтарын бұзады деп мәлімдеді. 2014 жылы Триб Пибоди Энергия компаниясын Қоршаған ортаны қорғау агенттігіне қарсы сот ісінде қорғау үшін шақырылды. Триб EPA-ның «Таза ауа» заңын «Таза қуат жоспары» іске асыру үшін пайдалануы конституцияға қайшы екенін дәлелдеді. Трибтің заңдық талдауы Гарвард заң мектебінің профессорлары Ричард Дж. Лазарус және Джоди Фримен сияқты басқа заңгерлер тарапынан сынға алынды, олар оның қорытындысын «толыққанды негізсіз» деп сипаттады. Оның Пибоди сияқты корпорацияларды қорғауын қолдауы кейбір заңгерлер тарапынан сынға алынды.
After graduating from law school, Tribe clerked for justice Mathew Tobriner of the Supreme Court of California from 1966 to 1967, then for justice Potter Stewart of the U. S. Supreme Court from 1967 to 1968. He then joined the Harvard Law School faculty as an assistant professor, receiving tenure in 1972. Among his law students and research assistants while on the faculty at Harvard have been former President Barack Obama (a research assistant for over two years), Chief Justice John Roberts, US Senator Ted Cruz, Other notable students of Tribe were U. S. Representative Adam Schiff, Chair of the House Intelligence Committee and lead manager for the first Impeachment of Donald Trump, and Jamie Raskin, lead manager for the second Donald Trump impeachment. In 1978, Tribe published the first version of what has become one of the core texts on its subject, American Constitutional Law. It has since been updated and expanded a number of times. In 1983, Tribe represented Unification Church leader Sun Myung Moon in the appeal of his federal conviction on income tax charges. The Lawyer's Guide to Writing Well criticizes the opening of his brief as a "thicket of confusing citations and unnecessary definitions" stating that it would have been "measurably strengthened" if he had used the "more lively imagery" that he had used in a footnote later in the document. In the 1985 National Gay Task Force v. Board of Education Supreme Court case, Tribe represented the National Gay Task Force who had won an Appeals Court ruling against an Oklahoma law that would have allowed schools to fire teachers who were attracted to people of the same sex or spoke in favor of civil rights for gay people. The Supreme Court deadlocked, which left the Appeals Court's favorable ruling in place, declaring the law would have violated the First Amendment. The Supreme Court ruled against Tribe's client in Bowers v. Hardwick in 1986 and held that a Georgia state law criminalizing sodomy, as applied to consensual acts between persons of the same sex, did not violate fundamental liberties under the principle of substantive due process. However, in 2003 the Supreme Court overruled Bowers in Lawrence v. Texas, a case for which Tribe wrote the ACLU's amicus curiae brief supporting Lawrence, who was represented by Lambda Legal. His participation in the hearings raised his profile outside of the legal realm and he became a target of right wing critics. Tribe was part of Al Gore's legal team regarding the results of the 2000 United States presidential election. Due to the close nature of the vote count, recounts had been initiated in Florida, and the recounts had been challenged in court. Tribe argued the initial case in Federal Court in Miami in which they successfully argued that the court should not stop the recount of the votes which was taking place and scheduled to take place in certain counties. David Boies argued for the Gore team in a related matter in the Florida State Courts regarding the dates that Secretary of State of Florida Katherine Harris would accept recounts. Tribe represented General Electric in its defense against its liability under the Comprehensive Environmental Response, Compensation and Liability Act ("Superfund"), in which GE and Tribe unsuccessfully argued that the act unconstitutionally violated General Electric's due process rights. In 2014, Tribe was retained to represent Peabody Energy in a suit against the Environmental Protection Agency. Tribe argued that EPA's use of the Clean Air Act to implement its Clean Power Plan was unconstitutional. Tribe's legal analysis has been criticized by other legal commentators, including fellow Harvard Law School professors Richard J. Lazarus and Jody Freeman, who described his conclusion as "wholly without merit". His advocacy for corporations like Peabody has been criticized by some legal experts.
Саяси қатысу
Триб – консервативті Федералистік қоғамға қарсы құрылған либералды Америка Конституциялық қоғамының негізін қалаушылардың бірі, сондай-ақ Гарвард заң мектебінде жануарлар құқықтарын қолдауын білдірген ғалымдардың бірі. Триб 2008 жылы Барак Обаманың президенттік науқанында сот кеңесшісі қызметін атқарды. 2010 жылдың ақпан айында ол Әділет министрлігінде «Әділетке қол жеткізу жөніндегі аға кеңесші» болып тағайындалды. Денсаулығына байланысты сегіз айдан кейін ол қызметінен кетті. 2016 жылдың желтоқсанында Триб пен танымал заңгерлер Лоренс Лессиг және Эндрю Дуи «Тең азаматтар» ұйымының аясында «Шайлаушылар трестін» құрды. Бұл трест АҚШ сайлаушылар алқасының 538 мүшесіне тегін заң кеңесін беру және президенттік сайлауда Дональд Трампқа қарсы саналы дауыс беруді қарастырып отырғандар үшін қауіпсіз байланыс платформасын ұсыну мақсатында құрылды. 2017 жылдың мамыр айында Джеймс Коми қызметтен босатылғаннан кейін Триб: «Конгресс президент Трампқа әділетке кедергі келтіргені үшін импичмент тергеуін бастауға уақыт келді» деп жазды. Триб Трамптың әрекеттері Конституция бойынша импичментке алып келуі мүмкін «ауыр қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар» деңгейіне жеткенін айтты. Ол былай деді: «Президенттің өзінің партиясының Конгресі импичмент тергеуін бастауы үшін конституциялық принциптерге адал болу және ұлттық мүдделерді жеке мүдде мен партиялық адалдықтан жоғары қоюға батыл қадам жасауы керек». 2004 жылы Триб 1985 жылғы «God Save this Honorable Court» кітабындағы бірнеше сөз тіркестері мен сөйлемдерін Генри Абрахамның 1974 жылғы кітабынан плагиаттағанын мойындады. Жүргізілген тергеуден кейін Триб Гарвардтан «академиялық тәжірибеде елеулі кемшілік жібергені үшін» сөгіс алды, бірақ тергеу Трибтің плагиаттау ниеті болмағанын көрсетті. Триб Дональд Трамптың президенттік лауазымға лайықтылығы туралы қастандық теорияларын таратуынан кейін дау тудырды. Дартмут университетінің саясаттанушысы Брендан Ньян Трибті «Twitter желісінде дезинформация мен қастандық теорияларын таратудың маңызды көзіне айналды» деп сынады. Триб Palmer Report жариялағаннан кейін твиттерді жойды және оқиғаның дұрыстығына күмән білдірді. 2023 жылдың 19 тамызында консервативті заңгер Дж. Майкл Латтиг және либералды заңгер Лоренс Триб сияқты бірнеше заңгер-конституционалистер АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамптың 14-ші түзетудің 3-тарауына сәйкес президенттік лауазымға қайтадан сайлануына тыйым салынуы керек екенін мәлімдеді, себебі ол 6 қаңтарда АҚШ Капитолийіне жасалған шабуылды қолдаған болуы мүмкін.
Tribe is one of the co founders of the liberal American Constitution Society, the law and policy organization formed to counter the conservative Federalist Society, and is one of a number of scholars at Harvard Law School who have expressed their support for animal rights. Tribe served as a judicial adviser to Barack Obama's 2008 presidential campaign. In February 2010, he was named "Senior Counselor for Access to Justice" in the Department of Justice. He resigned eight months later, citing health reasons. In December 2016, Tribe and notable lawyers Lawrence Lessig and Andrew Dhuey established The Electors Trust under the aegis of Equal Citizens to provide pro bono legal counsel as well as a secure communications platform for those of the 538 members of the United States Electoral College who were considering a vote of conscience against Donald Trump in the presidential election. After the dismissal of James Comey in May 2017, Tribe wrote: "The time has come for Congress to launch an impeachment investigation of President Trump for obstruction of justice." Tribe argued that Trump's conduct rose to the level of "high crimes and misdemeanors" that are impeachable offenses under the Constitution. He added: "It will require serious commitment to constitutional principle, and courageous willingness to put devotion to the national interest above self interest and party loyalty, for a Congress of the president's own party to initiate an impeachment inquiry." In 2004, Tribe acknowledged having plagiarized several phrases and a sentence in his 1985 book, God Save this Honorable Court, from a 1974 book by Henry Abraham. After an investigation, Tribe was reprimanded by Harvard for "a significant lapse in proper academic practice," but the investigation concluded that Tribe did not intend to plagiarize. Tribe has stirred controversy due to his promotion of conspiracy theories about Donald Trump's fitness for the presidency. Dartmouth political scientist Brendan Nyhan harshly criticized Tribe, saying that he "has become an important vector of misinformation and conspiracy theories on Twitter." Tribe removed the posted tweets following the Palmer Report and contests the accuracy of the story of controversy. On August 19, 2023, several legal constitutional scholars, including conservative legal scholar J. Michael Luttig and liberal legal scholar Laurence Tribe, have argued that the former U. S. President Donald Trump is now barred from presidential office under section 3 of the 14th Amendment because of his apparent support for the January 6 United States Capitol attack.