Кіріспе
Автоматты Taxobox
| аты = Bulla
| суреті = Bulla quoyii, төменгі жағы. JPG
| сурет сипаттамасы = Bulla quoyii қабығы
| авторлық құқығы = (Rafinesque, 1815)
| таксон = Bulla
| өкілеттілігі = Linnaeus, 1758
| ата-аналар көрсетілуі = 2
| бөлімдер деңгейі = Түрлер
| бөлімдер = Мәтінді қараңыз
| синонимдер сілтемесі =
Automatic Taxobox
| name = Bulla
| image = Bulla quoyii, underside. JPG
| image caption = A shell of Bulla quoyii
| parent authority = (Rafinesque, 1815)
| taxon = Bulla
| authority = Linnaeus, 1758
| display parents = 2
| subdivision ranks = Species
| subdivision = See text
| synonyms ref =
These snails are popularly known as "bubble snails", and their shells as "bubble shells", because the shell of some of the species is very inflated indeed, almost spherical in shape, and is also very thin and light. According to some experts, Bulla is currently the only recent genus in the family Bullidae, which in turn is the only member of the superfamily Bulloidea. The family also includes the extinct genus †Acrocolpus Cossmann, 1895.
Бұл жұмсақ денелілер "көпіршік шаяндары" деп кеңінен танымал, ал олардың қабықтары "көпіршік қабықтар" деп аталады, себебі кейбір түрлерінің қабығы тым дөңгелек, тіпті шар тәрізді, сонымен қатар өте жұқа және жеңіл болады. Кейбір мамандардың пікірінше, Bulla қазіргі уақытта Bullidae тұқымдасының жалғыз туысы, ал ол өз кезегінде Bulloidea суперотбасының жалғыз мүшесі. Бұл тұқымдасқа жойылған †Acrocolpus Cossmann, 1895 туысы да кіреді.
Automatic Taxobox
| name = Bulla
| image = Bulla quoyii, underside. JPG
| image caption = A shell of Bulla quoyii
| parent authority = (Rafinesque, 1815)
| taxon = Bulla
| authority = Linnaeus, 1758
| display parents = 2
| subdivision ranks = Species
| subdivision = See text
| synonyms ref =
These snails are popularly known as "bubble snails", and their shells as "bubble shells", because the shell of some of the species is very inflated indeed, almost spherical in shape, and is also very thin and light. According to some experts, Bulla is currently the only recent genus in the family Bullidae, which in turn is the only member of the superfamily Bulloidea. The family also includes the extinct genus †Acrocolpus Cossmann, 1895.
Қабықтың сипаттамасы
Барлық булла түрлерінің ірі, жұмыртқа тәрізді сыртқы қабықтары бар, олар шаянды қысқанда толығымен сыйып алады. Барлық түрлердің қабықшалары біршама ұқсас, олардың жоғарғы бөлігінде терең, тар кіріңкі (umbilicus) орналасқан. Оперкулум байқалмайды. Булла түрлерінің тегіс қабығы жұмыртқа тәрізді және кеңейген, терең, ішке қарай батып кеткен спираль тәрізді жоғарғы бөлігімен ерекшеленеді. Қабықтар арасында және радуляр тістердің морфологиясында айырмашылықтар шамалы болғандықтан, Булла түрлерінің нақты таксономиясы туралы белгісіздіктер сақталып қалды.
Жұмсақ бөліктердің анатомиясы
Бұланың қарыншасы басқа шөп жейтін жануарлардың қарыншаларынан өзгеше. Онда тек ұнтақтайтын тақталардың орнына үш үлкен, мүйізді ұнтақтау тақталары мен қосалқы мүйізді тікендер бар. Бұл иесіз қозғалатын жұмсақ денелілерде айқын, қырлы немесе жапырақты параподиялар кездеседі. Бұла түрлерінің жұмсақ тілшесі болады.
Өмір салты
Бұл шаяндар көбінесе түнгі уақытта белсенді болады және оларды жасыл балдырлардың арасында жайылып жүргенде, негізінен жасыл балдырлармен қоректенгенде, аязды, құмды жағалауларда кездестіруге болады. Су шегілген кезде олар лайға көміледі.
Жыртқыш жануарлар
Калифорнияның жағалау лагуналары мен шығанақтарында түрлі-түсті Navanax inermis теңіз шырыштардың, әсіресе Bulla gouldiana-ның белгілі бір жыртқышы, оны толығымен қаптап жейді.
Таксономия
Бұл тұқым опстобрахтар эволюциясының ерте кезеңінде жеке дамыған сияқты көрінеді. Толық сипаттама үшін Cephalaspidea қараңыз. Паула М. Миккелсеннің 1996 жылғы филогенетикалық талдауы бойынша, Булла, Хаминоэа және Смарагдинелла жақсы анықталған монофилетикалық топты құрайды. Алайда, доктор Билл Рудман және басқалардың пікірінше, асқазан-ішек трактісі мен репродуктивтік жүйедегі айырмашылықтар Хаминоэа мен Смарагдинелланы жеке Haminoeidea суперсемьясына жатқызады. Тарихи тұрғыдан алғанда, 18-шы ғасырдан бастап, тіпті 20-шы ғасырда да, Булла тұқымдасы атауы Cephalapsidea орденіне жататын көптеген көпіршік қабықты түрлерге қолданылған. 20-шы ғасырдың ортасынан бастап авторлар түрлерді қазіргі мағынадағы Булла тұқымдасына шектеуді бастады. Қабық, радиула және еркек жыныс жүйесіндегі түр ішіндегі жоғары өзгергіштік салдарынан қате анықтамалар жиі кездесетін. Малакиас пен Ридтің (2008) монографиясы осы тұқымның жүйелі қайта қаралуын ұсынды және осы тұқымға рет пен тәртіп енгізді.
Басқа түрлер
Жоғарыда айтылғандардан басқа, Bulla түлігіне Akera bullata түріне қатысты бірнеше атау қолданылады, оның ішінде Bulla akera (Gmelin, J. F., 1791), Bulla norwegica (Bruguière, J. G., 1789), Bulla canaliculata (Olivi, 1792), Bulla resiliens (Donovan, E., 1801), Bulla fragilis (Lamarck, J. B. P. A. de, 1822), Bulla hanleyi (Adams A. in Sowerby G. B. II, 1850/1855), Bulla elastica (Sandri & Danilo, 1856), Bulla farrani (Norman, 1890), Bulla globosa (Cantraine, F. J., 1840)