Кіріспе

Видеоойын жанры

Қала салу ойыны немесе кент салу ойыны – ойыншылар қаланың немесе кенттің жалпы жоспарлаушысы және басшысы рөліндегі симуляциялық видеоойын жанры. Ойыншылар қалаға жоғарыдан қарап, оның өсуі мен басқару стратегиясына жауапты болады. Ойыншылар ғимараттарды орналастыруды, жалақы және жұмыс басымдықтары сияқты қала басқару мүмкіндіктерін таңдайды, соның нәтижесінде қала дамиды. SimCity, Cities XXL немесе Cities: Skylines сияқты қала салу ойындары құрылыс және басқару симуляциясының бір түрі саналады.

Тарих

Қала салуға арналған ең алғашқы ойын — The Sumerian Game (1964) болды, ол Мэйбл Аддис жазған, ежелгі Шумер қаласы Лагашқа негізделген, мәтіндік негіздегі мейнфрейм ойыны. Кейіннен ол The Sumer Game (1968) деп аталды, содан кейін Хамураби деп танылды. Қала құрылысы ойыны жанры 1989 жылы SimCity ойынымен қалыптасты, ол белгілі бір жеңіс шартына емес, үздіксіз құрылысқа баса назар аударды. 1993 жылы Stronghold компьютерлік ойыны да пайда болды, ол «SimCity 3D-де Dungeons & Dragons-пен кездеседі» деп жарнамаланды. Эльфтер, адамдар және карликтер ойыншының қаласындағы бірегей архитектурасы бар жеке аудандарды салды. Ойын, сонымен қатар, жаулар қалаға шабуыл жасаған кезде нақты уақыт стратегиялық ойындарының элементтерін де қамтыды, ал қала құрылысы мен RTS ойындары арасындағы шекара осы гибридтік ойын түрімен көбінесе нашарлайды. Шынайы 3D-графика сол кезде мүмкін болмағандықтан, жарнамаланған 3D математикалық түрде жасалған жер бедері мен оның үстіне жабыстырылған бит-карталар мен спрайттарды қолдану арқылы 2D-графиканың (изометриялық проекция) шебер пайдалануы болды. Anno сериясы 1998 жылы басталды және графикалық егжей-тегжейлілік, қарқынды экономикалық симуляция және ерекше геймплейді орнатты. 2003 жылы шыққан SimCity 4 қала салушылар арасында стандартты деңгейге жеткені үшін мақталды және Makeuseof.com сайтының Мэтт Смиті жанрдағы ең жақсы ойындардың бірі деп санайды, оның күрделілігі мен оқу қиындығына қарамастан. Сериядағы кейінгі ойындар, мысалы SimCity Societies (2007), бұл қиындықты азайтуға тырысты, бірақ қала симуляциясының желісі бойынша геймплейді тереңдетпеді, керісінше әлеуметтік басқару сияқты жаңа элементтерді қосты. 2011 жылы Anno 2070, 2015 жылы Anno 2205 және 2018 жылы Surviving Mars және Frostpunk ойындарымен жалғасқан футуристикалық орталар жанрдың аудиториясы арасында қайтадан танымал болды. 2010 жылдары әлеуметтік ойындар, мобильді ойындар, фримиум және микротөлемдер моделінің пайда болуымен, CityVille, SimCity Buildit және City Island сияқты уақытқа негізделген «өндіру және жаңарту» мүмкіндігі бар кездейсоқ қала құрылысы ойындарының саны арта түсті. Жанрдың дәстүрлі жанкүйерлері осы ойындарды олардың қарапайым механикасы мен микротранзакцияларына байланысты ұнатпаса да, олар бұрынғы қала құрылысы ойындарына қарағанда әлемде үлкен коммерциялық табысқа жетті. Тағы бір даму тенденциясы — тәуелсіз әзірлеушілер жасаған қала құрылысы ойындарының танымалдылығының артуы, мысалы 2019 жылғы Islanders немесе 2020 жылғы Townscaper, олардың қарапайым, интуитивті геймплейі бар. Сондай-ақ, Minecraft (2011 жылы жарияланған) сияқты құмдық ойындар да түрлі қала құрылысы ойындарына ұқсас мүмкіндіктер ұсынады.