Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1794 жылы революциялық Францияда Ұлы террор туралы заң
1794 law of the Great Terror in revolutionary France
22 Прариаль заңы, сондай-ақ «Ұлы террор заңы» (loi de la Grande Terreur) деп белгілі, 1794 жылдың 10 маусымында (Франция революциялық күнтізбесі бойынша Year II-нің 22 Прариалы) қабылданды. Оны Жорж Огюст Кутон ұсынған, бірақ Лоран Леконтрдың пікірінше, Максимилиан Робеспьер жазған болуы мүмкін. Осы заңның арқасында Қоғамдық қауіпсіздік комитеті сот процесін қарапайымдап, тек айыптау мен қудалауға дейін жеткізді.
The Law of 22 Prairial, also known as the loi de la Grande Terreur, the law of the Great Terror, was enacted on 10 June 1794 (22 Prairial of the Year II under the French Revolutionary Calendar). It was proposed by Georges Auguste Couthon but seems to have been written by Maximilien Robespierre according to Laurent Lecointre. Using this law, the Committee of Public Safety simplified the judicial process to one of indictment and prosecution.
Өмірбаян
Прериал заңын енгізудің тікелей себебі 23 мамырда Жан-Мари Колло д’Эрбуаға, ал 25 мамырда Максимилиан Робеспьерге жасалған қастандық әрекеттері болды. Конвенцияда бұл жарлықты таныстырған және оны жазған Жорж Кутон саяси қылмыстардың қарапайым қылмыстардан гөрі әлдеқайда қауіпті екенін айтты, себебі соңғысында "тек жеке адамдар зардап шегеді", ал алғашқысында "еркін қоғамның өмір сүруіне қауіп төнеді". Осы жағдайда "кешірімділік көрсету – қасірет, инабаттылық – ата-ана өлтірумен тең". Бұл заң 16 сәуірдегі және 8 мамырдағы жарлықтарды жалғастырып, Террордың орталықтандырылуы мен ұйымдастырылуын күшейтті, олар провинциялардағы революциялық соттарды тоқтатты және барлық саяси істерді астанаға әкеліп соттауды жүктеді. Осы заңдардың нәтижесінде 1794 жылдың маусым айында Париж сотталуын күтіп тұрған күдіктілерге толы болды. 29 сәуірде Париждің қырық түрмесінде 6921 тұтқын бар екені хабарланды; 11 маусымға қарай бұл көрсеткіш 7321-ге, ал 28 шілдеде 7800-ге жетті. "Ешбір революциялық сот осындай қылмыстың теңізінде мемлекеттік кеменің батып кетуіне қарсы тұру үшін жеткілікті жылдамдықпен жұмыс істей алмады. Не істеу керек еді? Прецеденттер Лионда, Марсельде және басқа да жерлерде жасалды, әсіресе Оранжда Конвенция жарлығымен Бес комиссардан тұратын комиссия құрылды, ол адвокаттар мен куәгерлердің қалыпты рәсімдерінсіз екі ай ішінде олардың алдына келген 591 адамның 332-сін өлім жазасына кесті".
The immediate background to the introduction of the Prairial Law was the attempted assassinations of Jean Marie Collot d'Herbois on 23 May and of Maximilien Robespierre on 25 May. Introducing the decree at the Convention, Georges Couthon, who had drafted it, argued that political crimes were far worse than common crimes because in the latter 'only individuals are wounded' whereas in the former 'the existence of free society is threatened'. Under these circumstances, 'indulgence is an atrocity clemency is parricide.'. The law was an extension of the centralisation and organisation of the Terror, following the decrees of 16 April and 8 May which had suspended the revolutionary court in the provinces and brought all political cases for trial in the capital. The result of these laws was that by June 1794 Paris was full of suspects awaiting trial. On 29 April it was reported that the forty prisons of Paris contained 6,921 prisoners; by 11 June this number had increased to 7,321 and by 28 July to 7,800. 'No Revolutionary Tribunal could work fast enough to prevent the ship of state sinking under such a sea of crime. What was to be done? Precedents had been created at Lyon, Marseille and elsewhere at Orange in particular, there had been set up, by decree of the Convention, a Commission of Five, which, by dispensing with the usual formalities of counsel and witness, had succeeded in condemning to death, within two months, 332 out of the 591 persons brought before it'.
Мақсаты
I. Заң революциялық трибуналдың өкілетін кеңейтті, осыған орай ол "отаншылдықты қаралау", "жігерсіздік тудыруға тырысу", "жалған ақпарат тарату" және "адамгершілікті құлдырату, қоғамдық сананы бұзу және революциялық үкіметтің тазалығы мен күшін жоғалту" сияқты істерді қарауға құқылы болды. II. Ол барлық азаматтарға күдіктілерді жария ету және әділетке беру бойынша белсенді міндет жүктеді. "Әрбір азаматқа қастандық жасаушылар мен контрреволюционерлерді ұстап, сотқа жеткізуге құқық берілген. Олар туралы білген кезде дереу хабарлауға міндетті". Котон Конвенцияға түсіндіргендей, "бір азаматты күдікті деп санау үшін оның үстінен қарулы күш тарапынан айыптау жеткілікті". III. Революциялық трибуналдағы сот процестерін үш күнмен шектеді. IV. Бұл Революциялық трибуналға куә шақыруға немесе айыпталушыға қорғаушы адвокат ұсынуға тыйым салды. Төрешілер қарулы күш тарапынан келген айыптау мен айыпталушының өзінің қорғанысына сүйене отырып ғана үкім шығаруға тиіс болды. VII. Заң революциялық трибуналдарды Конвенттің бақылауынан босатып, күдіктілердің өзін қорғау мүмкіндігін шектеу арқылы айыптаушының беделін күшейтті. Бұдан әрі, заң үкіметке қарсы кез келген сынды қылмыстық құрамға ие деп қарастырды.
i. The law extended the reach of the Revolutionary Tribunal, which henceforth could hear cases for 'slandering patriotism', 'seeking to inspire discouragement', 'spreading false news' and 'depraving morals, corrupting the public conscience and impairing the purity and energy of the revolutionary government'. ii. It placed an active obligation on all citizens to denounce and bring to justice those suspected 'Every citizen is empowered to seize conspirators and counterrevolutionaries, and to bring them before the magistrates. He is required to denounce them as soon as he knows of them.' As Couthon explained to the Convention, 'For a citizen to become suspect it is sufficient that rumour accuses him'. iii. It limited trials in the Revolutionary Tribunal to three days. iv. It prevented the Revolutionary Tribunal both from calling witnesses, or from allowing defence counsel to the accused. Juries were to come to judgement entirely on the basis of the accusation and the accused's own defence. vii. The law would free the Revolutionary Tribunals from control by the Convention and would greatly strengthen the position of the accusateur public by limiting the ability of suspects to defend themselves. Furthermore, the law broadened the sorts of charges that could be brought so that virtually any criticism of the government became criminal.
Салдарлар
Конвенцияға ұсынылған ұсыныстар үлкен қайғымен қарсы алынды. Қоғамдық қауіпсіздік комитеті мәтінді қарауды жүргізбеген, бірақ ол комитеттің атынан ұсынылған болатын. Жалпы қауіпсіздік комитеті заң жобасы дайындалып жатқаны туралы хабардар болмаған. Кейбір депутаттар, әсіресе, олардың иммунитетінен айырылуына алаңдады және баптарды қарастыру үшін мәжілісті кейінге шегеруді сұрады. Робеспьер бас тартты және дереу талқылауды талап етті. Оның талабымен бүкіл жарлық баптар бойынша дауысқа салынды. Ол қабылданды. Конвент Робеспьердің тілегін орындап, Кутон дайындаған жарлықтың бастапқы мәтінін қалпына келтірді.
The proposals were met with dismay when they were presented to the Convention. The Committee of Public Safety had not reviewed the text before it was presented, although it was presented in the name of the Committee itself. The Committee of General Security had not even been informed that the law was being drafted. Some of the deputies were uneasy, in particular, about the removal of their immunity and asked for the debate to be adjourned so the clauses could be examined. Robespierre refused and demanded immediate discussion. At his insistence the entire decree was voted on, clause by clause. It passed. The Convention acceded to Robespierre's wishes and restored the original text of the decree Couthon had drafted.