Кіріспе
Кен Фоллетттің Екінші дүниежүзілік соғыс шпиондық триллері "Ине көзі" – Уэльс жазушысы Кен Фоллетт жазған шпиондық триллер романы. Алғаш рет 1978 жылы "Storm Island" деген атпен Penguin Group баспасынан жарық көрген. Бұл роман Фоллетттің романист ретіндегі алғашқы, табысты және көп сатылған туындысы болды, сондай-ақ ол 1979 жылы Америка құпия жазушыларының "Ең жақсы роман" үшін Эдгар сыйлығына ие болды. Атаудың қайта қаралуы "ине көзінен өткізу" деген мақалға сілтеме жасайды. 1981 жылы кітап Стэнли Маннның сценарийі негізінде және Ричард Маркуандтың режиссерлігімен Дональд Сазерлендтің басты рөлде ойнаған сол аттас фильмге айналды.
Eye of the Needle is a spy thriller novel written by Welsh author Ken Follett. It was originally published in 1978 by the Penguin Group under the title Storm Island. This novel was Follett's first successful, best selling effort as a novelist, and it earned him the 1979 Edgar Award for Best Novel from the Mystery Writers of America. The revised title is an allusion to the "eye of a needle" aphorism. The book was made into a motion picture of the same title in 1981, starring Donald Sutherland, with a screenplay adapted by Stanley Mann and directed by Richard Marquand.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
1940 жылы Генри Фабер, өзінің сауда белгісі - шкифер болғандықтан, "Die Nadel" ("Игла") деген лақап атпен танымал неміс тыңшысы Лондонның теміржол қоймасында жұмыс істеп, одақтас әскерлердің қозғалысы туралы ақпарат жинайды. Фабер бұл ақпаратты Берлинде радио арқылы жеткізгенде, жесір үй иесі оның бөлмесіне кіріп, жақындыққа үміттеніп қалады. Фейбер миссис Гардэн оның хабар таратушы екенін және оның шымшы екенін білетінін сезінеді, сондықтан оны шпагамен өлтіреді, содан кейін хабар беруді жалғастырады. Дэвид, Корольдік әуе күштері ұшқышы, және оның қалыңдығы Люси үйлену тойында көлік апатына ұшырады. Дэвид екі аяғын да пайдалана алмай қалады. Британия шайқасы кезінде ұша алмайтын Дэвид ашуланып, Люси екеуі Шотландияның шығыс жағалауындағы оқшауланған (қазақша) Storm Island аралына кетеді. Кейін Люси олардың ұлы Джонатанды ('Джо') туып, үйлену тойына дейін жүкті болды, бірақ олардың кейінгі қарым-қатынасы бойдақ болып қала береді. Төрт жылдан кейін МИ5 Фаберден басқа, Британиядағы барлық неміс тыңшыларын өлтірді немесе жалдады. Фабермен бұрын танысқан тарих профессоры Годлиман және жесір қалған бұрынғы полиция қызметкері Блоггс оны ұстауға МИ5 қызметкерлері болып тағайындалады. Олар үзілген хабар таратудан басталады және оның кодтық аты Die Nadel. Олар үй иесінің өлтірілуін Фабермен байланыстырады, өйткені ол хабар тарату кезінде "инегін" қолданған. Содан кейін олар Фабердің 1940 жылғы басқа жалға алушыларымен сұхбат жасайды. Олардың бірі Фаберді жас офицер фотосуреті арқылы анықтады. Фаберге Берлин бірінші АҚШ армиясы тобының (FUSAG) әскери базасын тексеруді тапсырады. Ол суретке түсіп, оның тек қана әуеден қарағандай болып көрінуі үшін жасалып, жасалып жасалғанын біледі. Бірнеше сарбаз оны тұтқындауға тырысады, бірақ ол оларды шынайы атумен өлтіреді. FUSAG-тің жалған екенін түсінген Фабер Кале айналасында емес, Нормандияда Д Дэй десанттары болатынын білдіреді, Фабер Шотландияның Абердин қаласына барады, онда оны және оның ақпаратын Германияға алып кетеді. Годлиман мен Блогс Фабердің не нәрсеге қол жеткізуге тырысатынын түсінеді және оны Солтүстік Англия мен Шотландияда қуып жүреді. Фабер бірнеше рет қашып кетеді, бірақ оның қайта-қайта жасайтын кісі өлтіруі (адамдардың оның сыртқы түрін тануына жол бермеу үшін) МИ5-ке оны Абердинге дейін іздеуге мүмкіндік береді. Гитлер де, Черчилль де Фаберде маңызды ақпарат бар екені туралы хабардар. Неміс фельдмаршалдары Роммель мен фон Рундштедт, екеуі де Нормандияның мақсат екеніне сенімді, Гитлерге бірнеше резервтік танк дивизиясын тартуға уәде береді, бірақ Гитлер Фабердің ақпаратын алғанға дейін шешім қабылдауды кешіктіреді. Абердинде Фабер шағын траулерлік кемені ұрлап, U қайығын қарсы алуға шығады. Қатты дауылға ұшырап, ол дауыл аралында кеме апатына ұшырап, Дэвид, Люси және Джо тұратын оқшауланған үйдің жанында құлады. Люси оны емдеп, сауықтырады. Жарақатты Дэвидпен махаббатсыз некеде тұрып, Фабермен физикалық қарым-қатынас жасайды. Дэвид көп ұзамай Люсидің опасыздығын және Фабердің FUSAG суреттерін табады. Дэвид Фабермен бетпе-бет келеді, бірақ күрес болғаннан кейін Фабер Дэвидті жардан құлатып өлтіреді және Люсиге бұл тағы бір жазатайым оқиға екенін айтады. Алайда күйеуінің денесін тауып, шындықты біледі. Фабер аралдан кетер алдында тұтқындалуы мүмкін екенін түсінеді және FUSAG туралы ақпаратты тікелей Германияға хабарлауға тырысады. Люси оны тоқтатады, үйдегі электр тоғын қысқа тұйықтап, өзін жаралайды. Карьерасы бойы іс-әрекетіне басшылық еткен суық логика бойынша Фабер Люсиді өлтіру керек, бірақ ол мұны істей алмайтынын, оны қатты жақсы көретінін, өз миссиясына және қарапайым өзін-өзі сақтауына зиян келтіретінін біледі. Радио хабарларын жіберуге мүмкіндігі болмағандықтан, Фабер жардан төмен түсіп, күтіп тұрған подводная қайыққа жүзуге тырысады. Люси оған тас лақтырып, оны ұрып, тепе-теңдігін жоғалтып, құлап қалады. Сол кезде Корольдік Әуе күштері ұшағы пайда болып, подводный қайықты қуып шығады. Фабердің қоңырау кодымен жасалма радио хабар жіберіледі, бұл немістерді жоспарланған шабуыл әлі де Калеге бағытталған және Гитлер Роммель мен Рундштедтке резервтегі танк дивизияларын беруден бас тартуға мәжбүр етеді. Блогс жесір Люсиді жұбатады, эпилог кейінірек олар үйленетінін білдіреді.
Шабыт
Фортитуд операциясы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтастар жүргізген қарсы барлау операциясы. Оның мақсаты – неміс әскерилерін Нормандия емес, Каледе Д-күні десанты жоспарлап отырғанына көндіру еді. Фортитудтың бір бөлігі ретінде, АҚШ-тың бірінші армия тобы (FUSAG) құрылды. FUSAG жалған танкілер, ұшақтар, ғимараттар мен радиохабарламаларды пайдаланып, Каледе қонуға дайындалып жатқан әскердің иллюзиясын жасады. Осы «армияны» басқару американдық генерал Джордж С. Паттонға тапсырылды, ол неміс әскерилеріне де әсер етті. Фоллет романның алғы сөзінде айтқандай, егер бұл алдау ашылғанда, нацистік оккупациядағы Еуропаға басып кіру қиынырақ болар еді.
Фильмге сілтеме
"Темір ханым" фильмінде зейнеткер Маргарет Тэтчер "Игланың көзін" оқып отырған эпизод бар. Болливудтағы "Фана" фильмі кітап негізінде жасалған, оқиғасы қазіргі Үндістанға көшірілген. Неміс тыңшысы Фабер рөлін ядролық қаруға қол жеткізуді көздеген кашмирлік сепаратист-жауынгер сомдайды, ал Люси рөлі кашмирлік қызға беріледі, ол жауынгерге ғашық болады, бірақ соңында оны өлтіреді. Тағы бір болливудтық "Дұрыс па, бұрыс па" фильмі де кітап негізінде еркін түсірілген.
Сыни қабылдау
2019 жылдың 5 қарашасында BBC News телеарнасы "Игланың көзі" романын ең шабыттандыратын 100 романның тізіміне қосты.