Кіріспе

Ағылшын мүсіншісі (1722–1803)

Джозеф Уилтон (16 шілде 1722 – 25 қараша 1803) – ағылшын мүсіншісі. Ол 1768 жылы Корольдік академияның негіздеуші мүшелерінің бірі және академияның үшінші сақтаушысы болды. Оның көптеген туындылары Вестминстер аббаттығындағы белгілі британдықтарды еске түсіреді.

Өмір

Ол Лондонның Чарлинг-Кросс ауданында әшекейлі гипстеушінің ұлы ретінде дүниеге келді, онда оның әкесі Табылған балалар ауруханасы төбелерін оюлап жасаған еді. Әкесі Жозефтің инженер болғанын тіледі, бірақ оның орнына ол мүсінші болуды қатты қалады. Уилтон бастапқыда Лоран Дельвоның басшылығымен Нивельде, қазіргі Бельгияда оқыды. 1744 жылы Нивельді тастап, Париждегі Академияға Жан Батист Пигальдің оқуымен барды. 1752 жылы ол мүсінші досы Луи Франсуа Рубилякпен бірге мәрмәрдан мүсін жасауды үйрену үшін Италияға сапар шекті және жеті жыл бойы алдымен Римде, содан кейін Флоренцияда тұрды. Римде ол Норберидің Уильям Локкімен танысып, дос болды, ол кейін Уилтонмен Италияға саяхатқа бірге шықты. Осы кездегі көптеген суретшілер сияқты ол ежелгі ескерткіштерді зерттеді және көптеген гипстен жасалған қалыптар мен классикалық туындылардың мәрмәр көшірмелерін жасады – олардың көпшілігі кейін батыс Лондондағы Ричмонд Хаустағы 3-ші Ричмонд герцогы Чарльз Леннокстың коллекциясын құрады. Уилтон 1755 жылы, Италиядағы соңғы жылы, дәрігер және ғалым Антонио Коччидің мәрмәр бюстін ойып жасады. Уилтонның ежелгі бюсттерді зерттеуінің нәтижесінде Маргарет Уинни оны Уилтонның ең көрнекті туындыларының бірі деп санады. Флоренцияда ол флоренциялық суретші Джованни Баттиста Чиприанимен танысты. 1755 жылдың тамызында Уилтон мен сәулетші Уильям Чемберс Англияға оралғанда, Чиприани олармен бірге келді. Лондонға оралғаннан кейін Уилтон Леннокстың Ричмонд Хаус галереясының тең директоры болып тағайындалды және шеберхана ашты. Ол үлкен тәжірибе жинақтады, бюсттер мен ескерткіштер жасады, соның ішінде Вестминстер аббаттығындағы Джеймс Вулфқа арналған ескерткіш. 1761 жылы оған алғаш рет король Георг III-нің мүсінін жасау тапсырылды. Осыған ұқсас тапсырыстар 1766 жылы Нью-Йорк қаласынан келіп түсті. Бұл алып мүсін римдік киім киген корольді бейнелейді, ол қорғасыннан құйылып, Америкаға жіберілгенге дейін алтынмен қапталды және 1770 жылдың тамызында Манхэттеннің төменгі бөлігіндегі Боулинг Гринде орнатылды. Ол ұзаққа созылмады, 1776 жылдың шілдесінде патриоттар тарапынан қиратылды. Уилтонның басқа да туындыларына көптеген танымал бюсттер, ескерткіштер (мысалы, Лондонның Вестминстер аббаттығындағы Стивен Хейлстің ескерткіші) және басқа да ою-өрнектер, соның ішінде камин мен үстелдер кіреді. 1768 жылы, Уилтон өзінің шығармашылық жолының шарықталу нүктесінде болғанда, ол Корольдік академияның негіздеуші мүшесі болып сайланды. Алайда сол жылы ол әкесінен мүлік мұраға алды, ал жаңа байлық оны мүсін жасаудан алшақтатты, оның орнына ол босқындыққа берілді. 1786 жылы ол өзінің мүлкінің көп бөлігін сатуға мәжбүр болды, ал 1793 жылы ол ресми түрде банкрот деп жарияланды. 1790 жылы ол Корольдік академияның сақтаушысы болып тағайындалды, ол 1803 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті.

Қызықты деректер

Кейбір мәліметтерге сәйкес, Нью-Гэмпшир штатындағы Уилтон қаласы 1762 жылы сэр Джозефтің құрметіне аталған.