Вильгельм Рёпке: Немец экономисі және әлеуметтік нарық экономикасының негізін қалаушысы
Wilhelm Röpke
Вильгельм Рёпке – неміс экономисі, әлеуметтік нарық экономикасының негізін қалаушы. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германия экономикасын жаңғыртудағы рөлі, ордолиберализм туралы ойлары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс экономисі (1899–1966)
German economist (1899–1966)
Вильгельм Рёпке (10 қазан 1899 – 12 ақпан 1966) – неміс экономисі және әлеуметтік сыншы, әлеуметтік нарықтық экономиканың рухани әкелерінің бірі ретінде белгілі. Экономика профессоры, алдымен Йенада, содан кейін Грацта, Марбургта, Стамбулда және соңында Женевада қызмет еткен Рёпке, Германия либерализмінің консервативті түрі – ордолиберализм деп аталатын бағдарламаны қолдана отырып, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германия экономикасының қайта жандануын теориялық тұрғыдан зерттеді және ұйымдастыруға атсалысты. Альфред Мюллер Армак пен Александр Рустоу (әлеуметтік неолиберализм), сондай-ақ Вальтер Эукен мен Франц Бём (ордолиберализм) идеяларын дамытты, олар кейін Германияның Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі экономика министрі Людвиг Эрхард тарапынан ресми түрде ұсынылды, ол Конрад Аденауэрдің канцлерлігі тұсында қызмет етті.
Wilhelm Röpke (10 October 1899 – 12 February 1966) was a German economist and social critic, best known as one of the spiritual fathers of the social market economy. A Professor of Economics, first in Jena, then in Graz, Marburg, Istanbul, and finally Geneva, Röpke theorised and collaborated to organise the post World War II economic re awakening of the war wrecked German economy, deploying a program referred to as ordoliberalism, a more conservative variant of German liberalism. With Alfred Müller Armack and Alexander Rüstow (sociological neoliberalism) and Walter Eucken and Franz Böhm (ordoliberalism) he elucidated the ideas, which then were introduced formally by Germany's post World War II Minister for Economics Ludwig Erhard, operating under Konrad Adenauer's Chancellorship.
Өмір
Ропке шалғайдағы дәрігердің отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы шын ниетті протестанттар және саяси либералды болған. 1917 жылдан бастап Геттинген, Тюбинген және Марбург университеттерінде құқық және экономиканы оқыды. 1921 жылы докторлық диссертациясын қорғады, ал 1922 жылы Марбург университетінде докторлық диссертациясы үшін абилитация рәсімін сәтті аяқтады. 1922 жылы Йена университетінде профессорлық қызметке тағайындалды, Германиядағы ең жас профессор атанды. Одан кейін АҚШ-та Рокфеллер қорының шақырылған профессоры ретінде, 1928 жылы Грац университетінде, 1929 жылы Марбургтағы Филипп университетінде саяси экономикадан профессор болып жұмыс істеді. Ропке неміс ұлттық-социалистік режиміне қарсы болғандықтан 1933 жылы (отбасымен бірге) Түркияның Стамбулына эмиграция жасады, онда ол 1937 жылға дейін оқытумен айналысты, содан кейін Женевадағы Халықаралық және даму зерттеулері институтында қызмет етті, және 1966 жылы қайтыс болғанға дейін онда тұрды.
Röpke was born in to the family of a rural doctor. His parents were devout Protestants and politically liberal. From 1917 he studied law and economics at the universities of Göttingen, Tübingen and Marburg. In 1921 he defended his doctoral thesis, and in 1922 he successfully completed the habilitation procedure for his doctoral degree at the University of Marburg. In 1922 he received a professorship at the University of Jena, becoming the youngest professor in Germany. This was followed by a stay in the USA as a visiting professor for the Rockefeller Foundation, in 1928 an appointment at the University of Graz and in 1929 an appointment at the Philipps University in Marburg, where he worked until 1933 as a professor of political economy. Röpke's opposition to the German National Socialist regime led him (with his family) in 1933 to emigrate to Istanbul, Turkey, where he taught until 1937, before accepting a position at the Graduate Institute of International and Development Studies in Geneva, where he lived until his death, in 1966.
Жұмыс
Жас кезінде Рөпке алдымен социализмге, кейін Австрия мектебінің экономисі Людвиг фон Мизеске шабыттанды. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі экономикалық бостандық Германияға Еуропаны қайтадан басқаруға мүмкіндік берді, бұл Рөпке мен оның одақтастары (Вальтер Эукен, Франц Бём, Альфред Мюллер Армак және Александр Рюстов) жүзеге асырған, алайда Лудвиг фон Мизес ұсынған саясаттан өзгеше болды. Екеуі де кейбір салаларда ортақ сенімдерге ие болғанымен, Рөпке және оның әріптестері ордолиберализм мектебін құрып, еркін сауданы қолдады, бірақ Австрия мектебінің экономистері қажет деп санайтынан гөрі орталық банк пен мемлекеттің ықпалы күштірек болды. Көптеген Австрия мектебінің экономистерінен ерекшелене отырып, Рөпке мен ордолибералдар араласуға рұқсат етілмесе, нарықтық экономиканың бұзылып, адамгершіліксіз болуы мүмкін екенін мойындады. Александр Рюстовты ұстанған Рөпке, еркін нарықтың мақтан тұтатын тиімділігі мен өркендеуі әлеуметтік және рухани құрбандылықтарға алып келуі мүмкін деген қорытындыға келді. Осының салдарынан ол мемлекеттің ереже жасаушы, бәсекелестікті күшейтуші және негізгі әлеуметтік кепілдіктерді қамтамасыз етуші ретінде белсенді және кең ауқымды рөл атқаруын көздерінде көрді. Бұған қарамастан, Рөпке саяси орталықтандыруға қарсы болды және Кейнстік экономиканы "интегралды есептеудің артындағы әлеуметтік шындықты ұмытып кеткен, әдеттегі интеллектуалдық құрылым" деп сынай отырып, қабылдамады. Рөпке үшін құқықтар мен моральдық салт-дәстүрлер (Sitte) – Орталық банк пен мемлекеттің (нарықтық экономикаға қарсы) иерархиялық тәртіпке келтіруге көмектесуі керек болған маңызды элементтері еді. «Нарықтан тыс» әлсіздерді қорғау, мүдделерді теңестіру, ойын ережелерін белгілеу және нарықтық билікті шектеу мақсатындағы «сәйкес» әлеуметтік, экономикалық және қаржылық саясат арқылы Рөпке «экономикалық гуманизмнің» экономикалық тәртібіне ұмтылды, ол «Үшінші жол» деп те атады. Рөпке адам құқықтарына ең жоғары мән берілген қоғам мен әлеуметтік саясатты жақтады. Оның пікірінше, жекелеушілік әлеуметтік және адамгершілік принциптерімен теңестірілуі керек. Маңыздысы, Рөпкенің экономикалық ой-пікірі католиктік әлеуметтік іліммен үлкен үйлесімде. Жасы ұлғайған сайын Рөпке руханилықты қабылдайтын қоғамның жалпы, балама пайдасын, әсіресе руханилықты маргиналдандыратын немесе қаралайтын қоғамдардан айқын айырмашылығын көбірек бағалай бастады. Көптеген батыс үкіметтеріне қарсы позиция алған Рөпке 1965 жылы британ империясынан біржақты түрде тәуелсіздік алған, нәсілдік бөлінген Оңтүстік Африка аумағы Родезияның тәуелсіздігін жариялауын қолдады.
In his youth, Röpke was first inspired by socialism and afterwards by the Austrian School economist Ludwig von Mises. Despite this, the post World War II economic liberation enabling Germany to once again lead Europe, which Röpke and his allies (Walter Eucken, Franz Böhm, Alfred Müller Armack and Alexander Rüstow) were the intellectual muscle behind, occurred by implementing policy divergent to that advocated by Ludwig von Mises. Though the two men shared some beliefs in certain areas, Röpke and his colleagues instead formed the school of ordoliberalism and advocated free trade but with more central bank and state influence than what Austrian School economists suggest is required. Unlike many mainstream Austrian School economists, Röpke and the ordoliberals conceded that the market economy can be more disruptive and inhumane unless intervention is permitted a role to play. Following Alexander Rüstow, Röpke concluded that free markets' vaunted efficiency and affluence can exact social and spiritual forfeits. In consequence, he envisioned a positive and more extensive role for the state, as rulemaker, enforcer of competition, and provider of basic social security. In spite of this, however, Röpke remained a political decentralist and rejected Keynesian economics, deriding it as "a typically intellectual construction that forgets the social reality behind the integral calculus". For Röpke, rights and moral habits (Sitte) were key elements which the Central Bank and State (opposed to the Market Economy) needed to subtly help organise. With a "conforming" social, economic, and financial policy, the task of which is to protect the weak "beyond the market," to equalize interests, set rules of the game, and limit market power, Röpke strove for an economic order of "economic humanism," something which he also referred to as the "Third Way." Röpke stood for a society and social policy in which human rights are given the highest importance. He believed that individualism must be balanced by a well thought out principle of sociality and humanity. Significantly, Röpke's economic thought is highly congruent with Catholic social teaching. As he grew older, Röpke increasingly appreciated the overall, general benefits of a society that embraces spirituality, particularly in contrast to societies where spirituality is marginalized or demonized. Taking a position opposed to many Western governments, Röpke also supported the 1965 unilateral declaration of independence of Rhodesia, the racially segregated southern African territory, from the British Empire.
Ықпал
Атап айтқанда, 1930-1931 жылдары Рёпке жұмыссыздық мәселесін қарастырған үкіметтік комиссияда қызмет етті, ал 1947-1948 жылдары Германияның Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі валюта реформасы кеңесінде жұмыс істеді.
In particular, from 1930 to 1931, Röpke served on a government commission examining unemployment and, from 1947 to 1948, he served on Germany's post World War II currency reform council.