Кіріспе
Француз маршалы Бон Адриен Жанно де Монси (немесе Жанно де Монси), 1-ші Конгельяно герцогі (31 шілде 1754 – 20 сәуір 1842) – француз әскери шенеунігі және француз революциялық соғыстарының көрнекті қолбасшысы, кейін Наполеон соғыстары кезінде Империя маршалы болды. Кейін ол Инвалидтер үйінің губернаторы болды. Монси аты Триумф аркасының 33-бағанында жазылған есімдердің бірі.
Bon Adrien Jeannot de Moncey (or Jannot de Moncey), 1st duc de Conegliano (31 July 1754 – 20 April 1842) was a French military officer and a prominent commander in the French Revolutionary Wars and later a Marshal of the Empire during the Napoleonic Wars. He later became governor of the Hôtel des Invalides. Moncey is one of the names inscribed under the Arc de Triomphe, on Column 33.
Жас шағы мен отбасы
Монси 1754 жылғы 31 шілдеде Пализе немесе Монси, Дубс округінде дүниеге келген. Оның әкесі Бесансон қаласынан келген заңгер болған. Бала кезінде ол екі рет француз армиясына жазылды, бірақ әкесі екі рет те оны босатып алды. 1778 жылы ол офицерлік шен алып, әскерге қатысу арманы орындалды.
Революциялық және Наполеон соғыстары
Монси 1791 жылы француз төңкерісінің принциптерін қабылдағанда капитан болған. Ол Пиреней соғысы кезінде 1793 және 1794 жылдардағы науқандарда үлкен көзге түсіп, бірнеше айдың ішінде батальон командирінен Батыс Пиреней армиясының бас қолбасшысына дейін көтерілді. Оның табысты операциялары Испания үкіметін бейбіт келісімге келуге итермеледі. Осыдан кейін ол 1799 жылға дейін жоғары лауазымдарда қызмет етті, бірақ үкімет оны роялист деп күдіктенгендіктен қызметтен босатылды. 1799 жылғы 18 Брумер төңкерісі Монсиді қайтадан қатарға қойды, ал Наполеонның 1800 жылғы Италия науқаны кезінде ол Швейцариядан Италияға корпусты бастап, ат пен артиллерияны қатал Готтард тау жолы арқылы жеткізудің барлық қиындықтарын жеңіп өтті. 1801 жылы Наполеон оны француз жандармериясының бас инспекторы етіп тағайындады, ал императорлық атақ алғаннан кейін оны Империя маршалы етті. 1805 жылы Монси Құрмет легионының Ұлы кордонын иеленді. 1808 жылдың шілдесінде Монси Конegльяно герцогі атанды ("Конegльяно герцогы"; бұл үлкен герцогтік феод, сирек кездесетін мұрагерлік құрмет. Аталған атақ кейін Бурбон монархиясы қайта орнатылғанда расталды, және оның тірі ұлы болмағандықтан, Монсиге оны күйеуіне беруге рұқсат берілді (жаңадан берілген "Конegльяно бароны" және Франция пэрі ретінде).
Жарым арал соғысы
1807 жылдың соңында Монси Францияның бірінші Испания армиясының бөлігі – мұхит жағалауын бақылау корпусының басында Испанияға кірді, одан кейін Мадрид маңындағы аймақты басып алды. Дос-де-Майо көтерілісінен және Пиреней соғысының басталуынан кейін ол Валенсияға көтерілісті жаншу үшін жорық жасады, бірақ қаланы алуға қол жеткізе алмады. Монси содан кейін императордың Эбродағы науқанында және 1809 жылғы Сарагосаның екінші қоршауында белсенді роль атқарды.
Алтыншы коалиция соғысы (1813 жылдың наурызы - 1814 жылдың мамыр айы)
Ол Ресейге басып кіруде қызмет етуден бас тартты, сондықтан 1812 және 1813 жылдардағы Ұлы армияның жорықтарына қатыспады. Бірақ, 1814 жылы Францияға шабуыл жасалғанда, Монси қайтадан әскерге қайтып, Монмартр төбелерінде және Клиши қақпасында Париж үшін соңғы шайқасты өткізді. 1814 жылы ол Людовик XVIII-ді қолдады және "Конгельяно бароны" атағымен Францияның пэрі (теңдесі) болды (1825 жылы бекітілді). Наполеон билікке оралғанда ол бейтарап қалды, өйткені Францияның пэрі ретінде Людовик XVIII-ге берген уәдесімен байланысқан сезімде болды, бірақ Ватерлоо шайқасынан кейін маршал Мишель Нейдің әскери-сот ісіне қатысудан бас тартқаны үшін жазаланды; түрмеге қамау және маршалдық атағы мен пэрілік атағынан айырылды.
Бурбондық реставрация, шілделік монархия және соңғы жылдар
1816 жылы Монсиге король маршалдық атағын қайтаруға бұйрық берді, ал ол үш жылдан кейін Пирлер палатасына қайта оралды. Ол әскери қызметін жалғастырды, өйткені 1823 жылы Сент-Луидің жүз мың ұлының армия корпусының қолбасшысы болып соңғы белсенді қызметін атқарды. 1833 жылдан 1842 жылға дейін Монси Hôtel des Invalides (Париждегі ардагерлер үйі) губернаторы болды. 1830 жылдары Монси бірінші империяның соңғы маршалдарының қатарында болды, ал 15 желтоқсан 1840 жылы Наполеонның сүйегі Францияға қайтарылғаннан кейін оның жерлеу рәсімі өтеді деп жоспарланған. 86 жастағы маршал, ауыр сырқатқа шалдығып, жақсы қозғала алмай, императорға соңғы құрмет көрсеткісі келді. Табут келгенге дейін-ақ ол ауыр сырқатқа шалдыққан еді, дәрігерінен: "Дәрігер, мені сәл ұзартып өмір сүргізіңіз, мен императорды құрметтегім келеді" деп, императордың жерлеу рәсіміне қатыса алу үшін жеткілікті дәрі-дәрмек беруді өтінді. Наполеонның мәйітін күтіп, ол дөңгелек креслода құрбандық алтаріна жеткізілді. Император келгенде Монси тұруға тырысты, бірақ әлсіздіктен креслоға құлап кетті. Оны табынға жақынға алып келді, Наполеонның қылышының сабын сүйді. Рәсімнен кейін ол: "Енді үйге қайтып, өлейік" деді. Ол бір жылдан астам уақыттан кейін қайтыс болды.