Индиялық-американ экономисі Джагдиш Бхагвати өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Үндістанда туған, америкалық азаматтық алған экономист

Джагдиш Натварлал Бхагавати (26 шілде 1934 жылы туған) – Үндістанда туған, америкалық азаматтық алған экономист және өзінің буынының ең ықпалды сауда теорияшыларының бірі. Ол Колумбия университетінде экономика және құқық профессоры, сондай-ақ Сыртқы қатынастар кеңесінде халықаралық экономика бойынша аға ғылыми қызметкер. Ол халықаралық сауда теориясы мен экономикалық дамуға маңызды үлес қосты. 1991 жылғы Үндістан экономикалық реформаларының рухани әкесі ретінде кеңінен танылады. Ол американдық академияда университетте оқытып жүрген кезінде оның атымен аталатын кафедраға ие болған жалғыз профессор. Колумбия университетінде «Университет профессоры» атағын алған он ғалымның бірі. Бхагавати көптеген беделді сыйлықтардың иегері, оның ішінде «Көтерілетін күн ордені», «Падма Вибхушан», «Фрэнк Сейдман» саяси экономика саласындағы сыйлығы және Швейцарияның «Азаттық сыйлығы». 2014 жылы Financial Times оны «Нобель сыйлығын ешқашан алмаған буынының ең көрнекті экономистерінің бірі» деп атады. Бұл пікірді оның әріптестері, соның ішінде Нобель сыйлығының лауреаты Пол Кругман да қолдайды: «Маған ең маңыздысы – Джагдиш түсіндіргенге дейін адамдар сауда экономикасындағы бұрмалаулардың саясатқа қалай қатысты екенін толық түсінбеді. Ол солай түсіндіргеннен кейін бұл өте айқын болды, сондықтан біреудің оны көрсетуіне сену қиын болды. Менің ойымша, оның еңбегі Нобель сыйлығына лайық».

Ерте жылдары және жеке өмірі

Бхагавати 1934 жылы Британдық Радж кезінде Бомбей президенттігінде гужараттық отбасында дүниеге келген. Ол үндістандық судья Натварлал Х. Бхагаватидің ұлы және бұрынғы Үндістан Бас судьясы П. Н. Бхагавати мен Үндістан Неврологиялық қоғамының президенті болған көрнекті нейрохирург С. Н. Бхагаватидің інісі. Бхагавати Сент-Ксавьер орта мектебінде оқыған және Мумбайдағы Сиденхэм колледжінен BCom дәрежесін алған. Одан кейін Англияға барып, Кембридждегі Сент-Джон колледжінде оқыды, 1956 жылы Кембриджде экономика саласында екінші бакалавр дәрежесін алды. 1957-1959 жылдары Оксфордтағы Нюфилд колледжінде білім алды. 1967 жылы Массачусетс технология институтында Чарльз П. Kindleberger жетекшілігімен "Халықаралық экономикадағы эсселер" тақырыбындағы диссертациясын қорғап, экономика ғылымы бойынша докторлық дәрежесін алды. Сонымен қатар, ол Сассекс және Эразм университеттерінен, сондай-ақ басқа университеттерден құрметті дипломдар алды. Бхагавати Колумбия университетінің экономисі және Ресейді зерттеуші Падма Десайға үйленген, олардың бір қызы бар. Бхагавати мен Десайдың 1970 жылғы ОЭСР-дің бірлескен зерттеуі "Үндістан: Индустрияландыруды жоспарлау" сол кезде маңызды үлес болды.

Мансап

Докторлық дәрежесін бітіргеннен кейін, Бхагавати 1961 жылы Үндістанға оралды. Алдымен ол қысқа мерзімге Колкаттадағы Үндістан статистика институтында оқытумен айналысты, содан кейін 1962 жылдан 1968 жылға дейін Дели университетінің Дели экономика мектебінде халықаралық сауда профессоры болды. Кейін ол американдық академияға қайта оралды және 1968 жылдан 1980 жылға дейін Массачусетс технология институтында экономика жөніндегі халықаралық профессор болды. 1980 жылдан бастап Колумбия университетінде экономика пәнінен сабақ берді, онда ол Артур Леман экономика және саясаттану профессоры, кейіннен экономика және құқық профессоры болды. Ол Колумбия университетінде «Университет профессоры» атағын алған он ғалымның бірі. Бхагавати Нью-Йорктегі Сыртқы қатынастар жөніндегі кеңестің аға ғылыми қызметкері, Ұлттық ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі. Қазіргі уақытта Human Rights Watch (Азия) академиялық кеңесінде және Азаматтық қоғам орталығының ғалымдар кеңесінде жұмыс істейді. Ол халықаралық деңгейде бірнеше маңызды лауазымдарды атқарды, соның ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының жаһандану жөніндегі арнайы кеңесшісі, Тарифтер мен сауда жөніндегі жалпы келісімнің бас директоры Артур Дункельдің экономикалық саясат жөніндегі кеңесшісі және Дүниежүзілік сауда ұйымының сыртқы кеңесшісі болды. Ол сонымен қатар ДСҰ-ның болашағы жөніндегі ДСҰ бас директоры тағайындаған топтың мүшесі ретінде жұмыс істеді. Бұрынғы БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннанның Африканың дамуы үшін жаңа серіктестік жөніндегі консультативтік комитетінің мүшесі де болды, бұл Африка елдері арасындағы экономикалық ынтымақтастық пен интеграцияны жеделдететін экономикалық бағдарлама. 2004 жылдың мамыр айында Бхагавати Копенгаген консенсусы жобасына қатысқан сарапшылардың бірі болды. 2006 жылы Бхагавати Бразилия президенті Фернандо Энрике Кардосомен бірге Біріккен Ұлттар Ұйымының Сауда және даму жөніндегі конференциясының (ЮНКТАД) болашағын талқылаған Ерекше тұлғалар тобының құрамында болды. 2010 жылдың басында Бхагавати Индонезиядағы мигранттар құқықтары институтының кеңесші кеңесіне қосылды. 2000 жылы Бхагавати Америка Кәсіпкерлік институтының координациясымен АҚШ Жоғарғы Сотымен келісімшартқа қол қойды, онда Экологиялық қорғау агенттігі экологиялық стандарттарды белгілеу кезінде ережелердің құнын ескеруге рұқсат етілуі керек деп мәлімдеді. 2004 жылдың қаңтар айында Бхагавати «Глобализацияны қорғау» атты кітабын жариялады, онда дұрыс басқарылған жаһандану бүгінгі әлемдегі әлеуметтік игілік үшін ең қуатты күш екенін айтты. Ол жаһанданудың әйелдер мәселесіне қалай көмектесетіні, балалардың еңбекке жұмылдырылуын қалай азайтатыны және сауаттылық деңгейін қалай арттыратыны туралы айтты. Ол былай деді: бұл процестің [жаһанданудың] адамдық жағы бар, бірақ біз осы жағын жағымдырақ етуіміз керек. Жағдиш Бхагавати «Симпсон» эпизодындағы «Бастауыш мектеп» мюзиклінде (The Simpsons) экономика саласындағы Нобель сыйлығының ойдан шығарылған жеңімпазы болды.

After completing his PhD, Bhagwati returned to India in 1961, first to teach briefly at the Indian Statistical Institute, Kolkata, and then as professor of international trade at Delhi School of Economics at the University of Delhi, from 1962 to 1968. He then returned to American academia and from 1968 until 1980, Bhagwati was the Ford International Professor of Economics at the Massachusetts Institute of Technology. From 1980 he taught economics at Columbia University, where he was Arthur Lehman Professor of Economics and Professor of Political Science and later University Professor, Economics and Law. He is one of only 10 scholars who hold the title of University Professor at Columbia University. Bhagwati is a Senior Fellow of the Council on Foreign Relations in New York and is a Member of the National Academy of Sciences and the American Philosophical Society. He currently serves on the Academic Advisory Board of Human Rights Watch (Asia) and on the board of scholars of the Centre for Civil Society. He has held several important positions internationally, including special adviser to the United Nations on globalization, economic policy adviser to Arthur Dunkel the director general of General Agreement on Tariffs and Trade and external adviser to the World Trade Organization. He has also worked as a member of group appointed by the director general of the WTO on the future of the WTO. He was also a member of the advisory committee to UN Secretary General Kofi Annan on the New Partnership for Africa’s Development, an economic program accelerating economic co operation and integration among African countries. In May, 2004, Bhagwati was one of the experts who took part in the Copenhagen Consensus project. In 2006, Bhagwati was a part of the Eminent Persons Group along with Brazilian President Fernando Henrique Cardoso on the future of United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD). In early 2010, Bhagwati joined the advisory board of the Institute for Migrant Rights in Indonesia. In 2000, Bhagwati was signatory to an amicus briefing, coordinated by the American Enterprise Institute, with the Supreme Court of the United States to contend that the Environmental Protection Agency should, contrary to a prior ruling, be allowed to take into account the costs of regulations when setting environmental standards. In January 2004, Bhagwati published In Defense of Globalization, a book in which he argues that globalization, when properly governed, is the most powerful force for social good in the world today. He described how globalization helps the cause of women, reduces child labor and increases literacy. He makes a point that:

this process [of globalization] has a human face, but we need to make that face more agreeable. Jagdish Bhagwati was the fictional winner of the Nobel Prize in Economics in The Simpsons episode Elementary School Musical (The Simpsons).