Кіріспе
Америкалық экономист.
Колумбия университетінде жұмыс істеуден бөлек, ол Йель университетінде, Гарвард университетінде, Барселонадағы Universitat Pompeu Fabra және Барселонаның Graduate School of Economics мектебінде профессор қызметін атқарды, онда ол әдетте әр жазда бір семестрге келіп тұрады.
Ерте өмір және білім
Каталонияның Кабрера-де-Мар қаласында туған Сала-и-Мартин 1985 жылы Барселона автономиялық университетінде экономика мамандығы бойынша диплом алды. 1990 жылы Гарвард университетінде экономика ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Оның еңбектері экономикалық өсім, Африкадағы даму, ақша-кредит экономикасы, әлеуметтік қамсыздандыру, денсаулық сақтау және экономика, конвергенция, сондай-ақ классикалық либералдық ой-пікірлер тақырыптарын қамтиды. Оның «Либералды экономика либерал емес экономистер үшін және либерал емес адамдар үшін» атты кітабы бар. Атаудағы «либералды» термині классикалық либералдық/либертариандық мағынада түсінілуі керек. Ол әлемдік табыстың таралуын есептеу моделін жасады, оның нәтижесінде кедейлік деңгейі мен теңсіздік өлшемдерін бағалады. Осы зерттеудің қорытындылары екі себептен жаңа көзқарас ұсынды. Біріншіден, Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Дүниежүзілік банк кедейлік деңгейі төмендесе де, кедей адамдардың жалпы саны артып келеді деп санайтын. Ол олардың екеуі де төмендеп жатқанын дәлелдеді. Екіншіден, Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Дүниежүзілік банк жеке табыстар арасындағы теңсіздік күшейіп бара жатыр деп есептеді. Ол мұның рас емес екенін мәлімдеді. Сала-и-Мартин «Экономикалық өсім туралы жазбалар» (Apuntes de Crecimiento Economico) атты экономикалық өсім оқулығының авторы және Роберт Барромен бірлесіп «Экономикалық өсім» оқулығын жазды. Сала-и-Мартин мен Эльза В. Артади 2004 жылдан бері қолданылып келе жатқан «Жаһандық бәсекеге қабілеттілік индексін» (Global Competitiveness Index) жасады. Бұл индекс Дүниежүзілік экономикалық форумның жылдық баяндамасында жарияланып, 142 елдің экономикалық бәсекеге қабілеттілік деңгейін көрсетеді. Ол Каталонияның Испаниядан тәуелсіздігін қолдау мақсатында каталондық БАҚ-пен белсенді түрде ынтықтасады. 2014 жылы ол Еуропалық комиссияның президенті Жозе Мануэль Баррозумен ашық пікір алмасып, Испания мен Каталония арасындағы дауды демократиялық жолмен шешуге қолдау көрсетпегеніне наразылық білдірді.
Басқа қызмет түрлері
Сала и Мартин 2004-2010 жылдар аралығында «Барселона» клубының басқарма мүшесі және клубтың қазынашысы болды. 2006 жылғы сайлау процесінде клуб президенті міндетін атқарды. Ол Африканың экономикалық дамуын қолдау мақсатында құрылған «Umbele: A Future for Africa» коммерциялық емес ұйымының негізін қалаушы. Ол испандық «La Vanguardia» газетіне мақала жазады. Ол апта сайын каталондық RAC 1 радиожелісінде және «Divendres» телешоуында сұхбат береді. Сонымен қатар, ол CNN арнасына материалдар ұсынады. Ол Каталонияның тәуелсіздігін жақтайды және өзі мен басқа университет оқытушылары құрған тәуелсіздік ұйымы (Col·lectiu Wilson) атынан Каталония бойынша конференциялар өткізеді, бірақ бұл шаралар көбінесе үлкен нәтиже бермейді.
Сыйлықтар
Ол Колумбия және Йель университеттерінде аспирантура экономикасы саласындағы ең үздік оқытушы ретінде үш рет марапатталды, 2004 жылы король Хуан Карлос I сыйлығын (Испания және Латын Америкасының ең үздік экономисіне екі жылда бір рет берілетін сыйлық) және 2006 жылы Колумбия университетінің ең үздік оқытушысына берілетін Ленфест сыйлығын алды. 2017 жылдың 15 қаңтарында Ұлыбританиялық Richtopia компаниясы оны 100 ең ықпалды экономисттер тізімінде 14-ші орынға қойды.
Шығармалары
Сала и Мартин, Ксавье; Пинковский, Максим (2010 жылғы наурыз). Африкадағы кедейлік сіз ойлағаннан гөрі әлдеқайда жылдам төмендеп барады!, NBER Жұмыс қағазы № 15775, Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросы, Кембридж, Массачусетс, АҚШ.