Кіріспе

Канадалық шаңғы марафоны – шаңғы жолы. Ол жыл сайын ақпан айында Монреаль және Канада астанасы Оттава аймақтары арасында Оттава өзенінің солтүстігінде өтіп, әдетте белгілі бір қашықтықты қамтиды. Дегенмен, бұл жарыс емес, шаңғы жолы: қатысушылар бір-бірімен емес, өздерімен күреседі, қиындық деңгейін таңдап, сол мақсатқа жетуге тырысады.

Шаңғы марафоны

Канаданың тәуелсіздігінің 100 жылдығына арналған 1967 жылдан бері өткізіліп келе жатқан марафон әлемдегі ең ұзақ марафон болып саналады. Ол әртүрлі ұзақтықтағы және қиындық деңгейіндегі 10 кезеңнен тұрады, оларды екі күн бойы біріктіріп (күнде бес кезең) немесе кейіннен жеке-жеке жүргізуге болады. Марафонның алғашқы кезеңдері Лашутте басталып, екінші күні Гатинода аяқталды. Шамамен 25 жылдан кейін жүйе өзгертілді, сондықтан жұп жылдары қатысушылар Бэкингемнен (Гатино ауданы) шығысқа қарай шаңғымен жүрді, ал тақ жылдары қатысушылар кері бағытта саяхаттады. 2018, 2019 және 2020 жылғы жарыстарда марафон Квебек штатының Арундел қаласында, Мон-Трембланнан оңтүстікке қарай басталып, Лашутте аяқталды. 2021 және 2022 жылдары Канада шаңғы марафоны (CSM) виртуалды форматта өтті, кез келген адам екі күн қатарынан 50 және 60 шақырымдық кросс-кантри GPS жолын жазса, сыйлыққа ие болды. 2023 жылы CSM Арунделде, Квебек штатында басталып, Бэкингемде аяқталды. Барлық жағдайларда марафонның бірінші күнінің соңында қатысушылар Монтебелло қаласындағы (немесе кейбір шаңғышылар кластары үшін оған жақын жерде) әдемі қалашықта аяқтайды, және келесі күні жолын жалғастырады. Ұйымдастыру комитетінің мәлімдемесіне сәйкес, жаңа жол, «Солтүстік жолы» деп аталады, жақсы қар жамылғысын және жолмен шаңғы тебудің азаюын қамтамасыз етеді. «Батыс жолы» (Бэкингем – Монтебелло) болашақ жарыстарда қайта қолданылуы мүмкін. Екі күндік жарысқа жасқа және дайындық деңгейіне қарамастан кез келген адам қатыса алады, бірақ трассаның кейбір бөлімдері өте қиын, сондықтан нашар дайындықпен келген шаңғышылар оңайырақ кезеңдерді таңдауға бейім. Лак Карлинг курортының батысындағы бөлім марафон бойында ең қиын бөлік ретінде белгілі. Шаңғышылардың екі негізгі санаты бар: Coureur des Bois (таң атып тұрудан бұрын бүкіл қашықтықты шаңғымен жүретіндер, Coureur des Bois атымен аталады) және Tourer (сағат 8-де басталып, 10 кезеңнің кез келгенін шаңғымен жүретіндер). Coureur des Bois санаты, өз кезегінде, қола (барлық трассаны шаңғымен жүру), күміс (арқасымен барлық трассаны шаңғымен жүру) және алтын (арқасымен барлық трассаны шаңғымен жүру және түнде кемпингте болу) болып бөлінеді. Tourer шаңғышылар жеке немесе командалармен қатыса алады. Марафонның жаңа мүмкіндігі – «Мини CSM» немесе «Дәм тату», ол қатысушыларға демалыс күндері трассаның екі бөлігін, күніне біреуін шаңғымен жүруге мүмкіндік береді. Дәстүрлі түрде ең қиын мақсат – «Алтын Coureur des Bois» санаты. Сондай-ақ, алтын деңгейде қатысу үшін өткен жылдары күміс және қола деңгейлерін аяқтағаннан кейін ғана тіркелуге болады. Алтынды бес рет аяқтаған адамға тұрақты нөмір беріледі, яғни ол нөмір тізімнен шығарылады. 2012 жылдың мәліметі бойынша, 300 Coureur des Bois шаңғышысы – негізінен ерлер, әйелдердің саны одан әлдеқайда аз – 5 алтын медаль (1 алтын сыйлық және 4 алтын таяқша) жеңіп, тұрақты нөмір алды. Марафонды жүздеген еріктілер қолдайды, олар бүкіл демалыс күндері бақылау пункттерінде шаңғышыларға көмектеседі, қауіпсіздік қамтамасыз етеді, шаңғыға май жағады, трассаны күтіп ұстайды, марапаттау рәсімдерін ұйымдастырады және әкімшілік жұмыстарды атқарады. Бұл еріктілерге жергілікті қоғамдық ұйымдардың мүшелері, мысалы, скауттар мен гидтер, қоғамдық топтар және кадеттер кіреді. Логистикалық қолдауды Канада әскерінің 33-шы сигналдық полкі қамтамасыз етеді, олар трасса бойындағы маңызды қауіпсіздік және су нүктелерін ұйымдастырады, сондай-ақ қажет болған жағдайда жол қозғалысын реттейді.