Гонолулу марафоны – АҚШ-та 1973 жылдан бері өткізіліп келе жатқан жылдық жарыс. Гавайи аралдарындағы марафон, әсіресе жапондық туристер арасында танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1973 жылдан бері АҚШ-та жыл сайын өткізілетін жарыс.
Annual race in the United States held since 1973
Гонолулу марафоны (демеушілік аты – JAL Гонолулу марафоны) – Гавайи штатының Гонолулу қаласында 1973 жылдың 16 желтоқсанында алғаш рет өткен марафон (42,2 км). Бұл әлемдегі ең ірі марафондардың бірі, ол жыл сайын желтоқсанның екінші жексенбісінде өтеді. Марафон Гавайиде өтетіндігімен танымал, сонымен қатар көптеген жапондық туристер сияқты, марафонға алғаш қатысушылардың арасында да кең танымал. 2012 жылы өткен 40-шы Гонолулу марафонына 30 898 адам тіркелді, ол сол жылы Чикаго марафонынан кейін АҚШ-тағы екінші ірі марафон болды.
The Honolulu Marathon (branded JAL Honolulu Marathon for sponsorship reasons) is a marathon (26.2 miles or 42.2km) in Honolulu, Hawaii, first held on December 16, 1973. It is one of the world's largest marathons, taking place annually on the second Sunday in December. The marathon is popular for its location in Hawaii, and is also popular among first time marathoners, many of whom are visitors from Japan. The 40th Honolulu Marathon, held in 2012, had 30,898 registrants, and was the second largest marathon in the United States that year, behind the Chicago Marathon.
Тарих
Жарыс 1973 жылы басталды. Оның қалыптасу кезеңінде (1973–1978) Гонолулу марафонының қатысушыларының саны жыл сайын екі есеге өсті – мұндай көрсеткіш тарихта бір рет ғана тіркелді. Бұл өсім, ұзақ қашықтыққа жүгірудің дамуы сияқты, бәсекеге деген қызығушылықтан емес, ұзақ өмір сүру және өмір сапасын жақсартуға ұмтылыстан туындады. Бұрынғы Гонолулу қаласының әкімі Фрэнк Фази 40 жыл бұрын марафонның негізін қалаған екенін дәлелдейтін құжаттар арқасында Гонолулу марафонының Даңқ залына енгізілді. Әкім Фази 2010 жылы қайтыс болды. Марафонға санаулы күндер қалғанда, жарыстың ұйымдастырушылары Фазидің осының барлығына себепкер болғанын растайтын айғақтарға ие екендерін мәлімдеді. "Біз бірнеше файлды тазалап жатқанда 1973 жыл деп белгіленген қорапты таптық. Ішінде әкім Фазидің марафонның негізін қалаушы екенін нақты көрсететін құжаттар болды", – деді Гонолулу марафонының президенті Джим Барахал. Қазір жылына 20 000-нан астам қатысушыны қабылдайтын Гонолулу марафоны елдегі ең ірі марафондардың біріне айналды. 1973 жылы оған көпшіліктің қызығушылығы жоқ еді. Бірақ әкім Фази Бостон марафоны туралы білген және оның осы жердегі әлеуетін сезген. Гонолулу марафонының дамуына үлкен үлес қоскан – жүрек ауруларына ем ретінде жүгіруді тағайындаған алғашқы дәрігерлердің бірі, кардиолог Джек Скафф болды. 1977 жылы Sports Illustrated журналының аға жазушысы және Олимпиада марафоншысы Кенни Мур жарыс туралы мақала жариялады. Осы мақаладан кейін журналист Марк Хазард Осмунның "Гонолулу марафоны" атты кітабы жарық көрді. Бұл кітап сол кездегі "Жүгіру буымы" деп аталатын әлеуметтік құбылыстың жанды суреттемесі болды. Уақыт өте келе жарыс өсіп, өзгерді, ірі компаниялардың демеушілігін тартты және жеңімпаздарға айтарлықтай сыйлықтар берді. 1995 жылы Гонолулу марафоны 34 434 қатысушыны қабылдап, әлемдегі ең үлкен марафон атанды, ал финиш сызығын 27 022 адам кесіп өтті. Америка марафондары арасында Гонолулу марафонының ерекшелігі – оның жапондық жүгірушілер арасындағы танымалдылығы, себебі көптеген марафондар барлық қатысушыларға ашық емес. Соңғы жылдары қатысушылардың көп бөлігі Жапониядан келген қонақтарды құрады. Марафонның танымалдығы соншалық, Гонолулу марафоны қауымдастығы Токиода кеңсе ашты, қатысу туралы өтінімдерді қабылдау үшін. Japan Air Lines компаниясы 1985 жылдан бері жарыстың бас демеушісі болып табылады. 2008 жылы барлық 23 231 қатысушының 14 406-сы Жапониядан келді, бұл қатысушылардың шамамен 62,0 пайызын құрады. 2012 жылғы Гонолулу марафоны 2012 жылдың 9 желтоқсанында өтті. Марафон көрмесінде 30 898 адам тіркелді, олардың 16 067-сі Жапониядан келген. 2012 жылғы марафон соңғы 15 жылдағы ең ірі жарыс болды және 2012 жылы Америкадағы екінші ең үлкен марафон атанды, одан тек Чикаго марафоны ғана басымдық танытты. Ұйымдастырушылар коронавирус пандемиясына байланысты 2020 жылғы жарысты желтоқсан айында өткізбеуге шешім қабылдады, бірақ оны 2021 жылдың бірінші жартысындағы басқа күнді таңдау мүмкіндігін сақтап қалды. Барлық тіркелген қатысушыларға жарысты виртуалды түрде өткізуге немесе тіркелуін 2021 жылға ауыстыруға рұхсат берілді.
The race began in 1973. During its formative period (1973–1978) the Honolulu Marathon doubled in size every year—a rate that has been equaled only once. That growth, like the growth of long distance running itself, came about not from an interest in competition, but from a quest for personal longevity and an enhanced quality of life. Former Honolulu Mayor Frank Fasi has been inducted in the Honolulu Marathon Hall of Fame after documents proved that he was the true founder of the race 40 years ago. Mayor Fasi died in 2010. With the Honolulu Marathon just days away, race officials say they have undisputed proof that Fasi made it all happen. "We were clearing out some files and we saw a box labeled 1973 and we saw the documents that showed beyond a shadow of a doubt that Mayor Fasi was the creator and the founder of the marathon," said Jim Barahal, Honolulu Marathon President. Now drawing more than 20,000 entries a year, the Honolulu Marathon is one of the biggest in the country. Back in 1973, there wasn't widespread interest in it. But Mayor Fasi knew about the Boston Marathon, and saw its potential here. At the forefront of the growth of the Honolulu Marathon was cardiologist Jack Scaff, one of the first physicians to prescribe running as therapy for heart disease. In 1977 Sports Illustrated's senior writer and Olympic marathoner Kenny Moore wrote a feature story about the race. That article was soon followed by the book "The Honolulu Marathon," by journalist Mark Hazard Osmun; the book was a revelatory chronicle of the then unfolding social craze called the "Running Boom," as exemplified in the Honolulu event. Over time, the race grew and changed, luring large corporate sponsors and paying substantial prize money to the winners. In 1995, the Honolulu Marathon enjoyed the distinction of being the world's largest marathon when it drew 34,434 entrants and had 27,022 finishers. Unique to the Honolulu Marathon among American marathons is its popularity among runners from Japan, where there are very few marathons open to all entrants. In recent years, the majority of entrants have been visitors from Japan. The marathon is popular enough that the Honolulu Marathon Association maintains an office in Tokyo to process entries. Japan Air Lines has been the title sponsor of the race since 1985. In 2008, 14,406 of the total 23,231 entries were from Japan, which made up nearly 62.0 percent of the field. The 2012 Honolulu Marathon was held on Sunday, December 9, 2012. The field for the 40th Honolulu Marathon reached 30,898 entries at the marathon expo at the Hawaii Convention Center. 16,067 of those registered entrants were from Japan. The 2012 marathon was the largest in 15 years, and the second largest in America of 2012, only surpassed by the Chicago Marathon. Organizers decided not to hold the 2020 in person edition of the race on its original date in December due to the coronavirus pandemic, but reserved the option to postpone it to an alternate date in the first half of 2021. All registrants were given the option of running the race virtually or transferring their entry to 2021.
Курс
Ала Моана орталығының қарсы жағындағы Ала Моана жағажай паркіне жақын басталатын трасса батысқа қарай Гонолулу қаласының орталығына қарай жүреді, содан кейін қала орталығынан өтіп, Вайкики арқылы шығысқа бұрылады, Даймонд Хедті айналып, Гонолулудың шығыс жаққа орналасқан қалашықтары арқылы, Хавай Кайдан өтеді, сосын Вайкикидегі Капиолани паркіндегі финиш сызығына қайта оралады. Марафоншылар тропикалық ауа райының салдарынан трассаны орташа қиындық деңгейлі деп санайды, температура шамамен 65°F (18°C) градустан басталып, 80°F (27°C) градусқа дейін жетеді, сондай-ақ, басқа марафондармен салыстырғанда трассаның жолы көбірек төбелі. Дегенмен, бұл жарыс тұңғыш рет марафонға қатысатын адамдардың арасында да танымал. 2010 жылдың 12 желтоқсанында Колорадо штатындағы Форт Карсон әскери базасында орналасқан, қазір Ауғанстанның Кандагар әуежайында дислокацияланған 43-ші жауынгерлік бригада базада серіктес жарыс ұйымдастырды. Шараға әртүрлі елдерден шамамен 135 адам қатысты.
Starting near Ala Moana Beach Park across from Ala Moana Center, the course progresses west along the waterfront toward downtown Honolulu, then loops through downtown and bends back east through Waikiki, around Diamond Head, and out toward the eastern suburbs of Honolulu, winding through Hawaii Kai before doubling back toward the finish line at Waikiki's Kapiolani Park. Marathoners consider the course moderately difficult because of the tropical weather conditions, with temperatures starting at around 65 °F (18 °C) and rising to as high as 80 °F (27 °C), and a relatively hilly course compared with other marathons. Nevertheless, the race also remains a popular choice for first time marathoners. On Dec. 12, 2010, the 43rd Sustainment Brigade, home stationed in Fort Carson, Colo., now deployed to Kandahar Air Field, Afghanistan, organized a satellite run on the base. Nearly 135 people from several different nations participated in the run.
Аяқтаушылар
Соңғы жылдары, жыл сайын шамамен 25 000 жүгіруші Гонолулу марафонын аяқтайды, және ол әрдайым әлемдегі ең ірі марафондардың ондығына кіреді, аяқтағандардың жалпы саны бойынша. Гонолулу марафонына қатысуға қатысу төлеміңізді төлей алатын кез келген адамға рұқсат етіледі. Осындай масштабты, танымал және беделді басқа марафондардан айырмашылығы, мұнда қатысу талаптары, жүгірушілер санының шегі және жарысты аяқтауға белгіленген уақыт жоқ (барлық жүгірушілер ресми уақыт пен сертификат алады). Соңғы 34 жылда 585 мыңнан астам жүгіруші Гонолулу марафонын бастады, ал 482 мыңнан астам жүгіруші марафонды аяқтады, бұл 82%-дан астам аяқтау деңгейін құрайды.
In recent years, on average, about 25,000 runners finish the Honolulu Marathon each year, and it has consistently placed among the world's ten largest marathons in terms of total finishers. Entry to the Honolulu Marathon is open to anyone who can pay the entry fee. Unlike other marathons of similar size, popularity, and stature, there are no qualifying standards to meet, no fixed limits on the number of runners, and no time limit to finish the course (all runners receive an official time and certificate). Over the past 34 years, more than 585,000 runners have started the Honolulu Marathon, with over 482,000 finishers, for a finishing rate of over 82%.
2007 жылғы жеңімпаз дисквалификацияланды
Эфиопиялық Амбессе Толосса допингке қарсы агенттіктің тексеруі нәтижесінде, оның денесінде тыйым салынған зат табылғандықтан, ерлер арасындағы чемпиондық атағынан айырылды.
Ethiopian Ambesse Tolossa was disqualified as the men's champion because the U. S. Anti Doping Agency found he had a banned substance in his system.
2007 жылғы уақыт проблемалары
2007 жылы марафон ұйымдастырушылары 2000 жылдан бері қолданып келген ChampionChip уақыт өлшеу жүйесінен SAI компаниясының жаңа жүйесіне көшті, ол қағаз жолағына орнатылған кішірек, жеңіл чипті пайдаланды. Әлі толыққанды түсіндірілмеген көптеген себептерге байланысты (күшті жаңбыр, дұрыс қолданылмауы, генераторлардың істен шығуы) уақыт өлшеу құрылғылары 24 300 қатысушының басталу, аралық және аяқталу уақытын дұрыс тіркемеді. Осыған байланысты жарыс төрешілері 24 000-нан астам жүгірушінің финиш сызығындағы бейнежазбасын қолмен қарап, олардың нақты аяқталу уақытын растауға мәжбүр болды.
In 2007 the Marathon organizers switched from the ChampionChip timing system they had used since 2000 to a new system from SAI which utilized a smaller, lighter, chip implanted in a strip of paper. For a myriad of reasons that are not yet entirely clear (heavy rains, improper usage, failed generators) the timing devices apparently failed to accurately record the start, split and finish times of all 24,300 participants, forcing race officials to manually review finish line video tape of all 24,000+ runners in order to confirm their correct finishing times.