Кіріспе
Гюстав Носке (9 шілде 1868 – 30 қараша 1946) – Германияның Веймар Республикасы Социал-демократиялық партиясының (СДП) саясаткері. 1919-1920 жылдары Веймар Республикасының алғашқы қорғаныс министрі (Reichswehrminister) қызметін атқарды. Носке 1919 жылғы социалистік/коммунистік көтерілістерді басу үшін әскер мен жартылай әскери күштерді пайдаланғанымен белгілі болды.
the SS officer
Gustav Noske (9 July 1868 – 30 November 1946) was a German politician of the Social Democratic Party (SPD). He served as the first Minister of Defence (Reichswehrminister) of the Weimar Republic between 1919 and 1920. Noske was known for using army and paramilitary forces to suppress the socialist/communist uprisings of 1919.
Ерте өмір
Носке 1868 жылғы 9 шілдеде Пруссияның Бранденбург-ан-дер-Хавел қаласында дүниеге келген. Ол тоқымашы Карл Носке (1838 жылы туған) мен қолөнерші Эмма Носке (қыздығы Гервиг, 1843 жылы туған) ұлы болды. 1874 жылдан 1882 жылға дейін ол бастауыш және орта мектепте (Volks- және Bürgerschule) оқыды. 1882-1886 жылдары ол Reichsteinische Kinderwagenfabrik-те себетші болып оқуын аяқтады және Галле, Франкфурт, Амстердам және Лигниц қалаларына жолшы ретінде сапарлады. 1884 жылы Носке Социал-демократиялық партияға (СДП) қосылды және кәсіподақ мүшесі де болды. 1892 жылы Носке Бранденбург СДП төрағасы болып сайланды. Ол 1891 жылы Бранденбургте Марта Тильге (1872–1949) үйленді. Олардың бір ұлы және екі қызы болды. Көтерілісшілер Берлиннің қала орталығы мен газеттер ауданын басып алғаннан кейін Эберт олармен келіссөздер жүргізуге тырысты. Келіссөздер сәтсіз аяқталғанда, оның басты алаңы – ішкі бейбітшілікті сақтау болды. Ол көтерілісті тоқтатуға бұйрық берді, ал армия мен флотты басқарған Носке көтерілісті аяқтау үшін әскери күштерді де, Фрейкорп бөлімдерін де пайдаланды. Шамамен 165 адам қаза тапты. 1919 жылдың бірінші жартысында Эберт пен Носке Берлинде жасағандарын бүкіл Рейх бойынша қайталады. Сол жақты көтерілістер қатыгез әскери күшпен, тұрақты армия мен жартылай әскери Фрейкорптарды қолдана отырып басылды. Жалпы ереуілді тоқтату шарты ретінде кәсіподақтар Носке Рейхсвер министрі қызметінен кетсін деп талап етті. Сонымен қатар, СДП-нің бір бөлігі дағдарыс кезінде оның әрекеттеріне наразылық білдірді және оның төңкеріспен күресте жеткілікті күш-қуаты болмағанын айтты. Ол 1946 жылғы 30 қарашада АҚШ-қа лекциялық турға дайындалып жатқанда Ганноверде инсульттан қайтыс болды. Ол Ганновердегі Штудтфридхоф Энгесохдеге жерленген.
Қабылдау
Носке "өз заманының ең күшті және бірқатар даулы тұлғаларының бірі" деп есептеледі. Бір топ адам үшін Носке (өз сөздерімен) "аңшы иттің" рөлін сомдап, Германияның хаосқа түсіп, одан кейін Ресейдің большевиктердің Қазан төңкерісінен кейін бастан өткерген зұлматқа ұшырауына жол бермеуге батыл болды. Ал басқа тарихшылар оны "қабақтан қарамайтын, қарапайым дос-жау айырымымен саясат жүргізген" және "ажырата алмайтын, зорлыққа құмар, оның санасы SPD-ге емес, NSDAP-ге көбірек сай келетін" деп сипаттайды.