Кіріспе

Британдық отарлық әкімші (1881–1948)

Сэр Джеффри Александр Стаффорд Норткотт, KCMG KStJ (羅富國; 9 ақпан 1881 – 10 шілде 1948) – британдық отарлық әкімші.

Ерте өмір, білім және колониялық қызметтердің алғашқы мансабы

Норткотт – құрметті пастор Артур Фрэнсис Норткотттың ұлы, ол Стаффорд Норткотттың төртінші ұлы, Иддслидің 1-ші графы. Генри Норткотт, 1-ші барон Норткотт, оның інісі болды. Ол Тивертон қаласындағы Бланделл мектебінде және Оксфордтағы Баллиол колледжінде білім алды. 1904 жылы отарлық қызметке қабылданып, 1904 жылдан 1927 жылға дейін Кенияда (Шығыс Африка протекторатында) қызмет етті. Бір жыл өткен соң ол Солтүстік Родезияның бас хатшысы болып тағайындалды және 1930 жылға дейін қызмет етті. Соңынан Норткотт 1934 жылға дейін Голд-Косттың бас хатшысы, ал 1935 жылдан 1937 жылға дейін Британ Гвианасының губернаторы және бас қолбасшысы қызметін атқарды.

Кениядағы шабуыл

1904 жылы Кенияға саяси атташе ретінде келгеннен кейін Норткот Ньянза провинциясына жіберілді, ол кезде ол Уганданың құрамында болған. 1905 жылдың басында ол Оңтүстік Ньянзадағы Киси аймағына жасалған жазалау экспедициясына қатысты. Экспедиция Кисилер жасаған шабуылдардың жазасы ретінде бір ай бойы зорлық-зомбылық пен қырқындар жасады. 1907 жылы Норткот Киси округінің комиссары болып тағайындалды. Киси халқы оны Найриготи деп атап, өлім жазасын беруге лайық жауы деп есептеді. 1908 жылдың 18 қаңтарында, ол басқарып отырған жазалау экспедициясының ортасында Норткот Отенё есімді жауынгердің найза шабуылына ұшырап жарақаттанды. Отенё қолға түскен соң, жұрт алдында сотталды, жылқыға байлап сүйреп әкетілді және атылған отрядпен жұрт алдында дарға асылды. Содан кейін оның басы кесіліп, денесі Лондонға жіберілді. Норткот өзіне жасалған шабуылға жауап ретінде осы шабуылдар туралы естігенде, оның салдарынан 160 адамның қаза болғанын білді және әкесіне: "Әскери қимылдардың ақымақтығы, жалтақдауы мен қажеттілігін сипаттауға тым көп уақыт кетеді" деп хат жазды.

Гонконг губернаторы

1937 жылы ол Гонконгтың губернаторы және бас қолбасшысы болды. Оның қызмет еткен кезеңінде Екінші Қытай-Жапон соғысы басталды және материктік Қытайдың барлық аймақтарында шайқастар өтті. Колонияны қорғау мақсатында Норткотт Гонконгты бейтарап аймақ деп жариялады. Соғыс барысында Кантон (Гуанчжоу) жапондықтар тарапынан басылып алынды, нәтижесінде босқындар Гонконгқа көптеп ағылып, халық саны өсті. Норткотт кедейлердің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін тұрғын үй және әлеуметтік қызметтерді кеңейтуді ұсынды. Осы уақытта жапон әскері Шам Чунға (Шэньчжэнь) да еніп кіре бастады, бұл Гонконг үкіметін төтенше жағдайға жауап беру үшін түрлі шаралар қабылдауға итермеледі, мысалы, бомбалаудан қорғаныш үйлерін салу және қараңғыландыру шараларын енгізу. Сонымен қатар, Норткотт әлеуметтік қызметтерді кеңейту жоспарынан бас тартты. Ұлыбританияда алты ай демалыс алғаннан кейін Норткотт 1941 жылдың наурыз айында Гонконгқа қайтып келді. Денсаулығының нашарлауына байланысты ол сол жылы зейнетке шықты және 1941 жылдың қыркүйегінде қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін қызметін доғарды.

Жеке өмір

Норткотт 1910 жылғы 27 қазанда Эдит Джульетта Мэри Адамсқа үйленді; ол Джеймс Адамстың қызы болған. Олардың үш ұлы болды: Максвелл Адамс Стаффорд, Артур Джеффри Стаффорд және Амиас Генри Стаффорд. Норткотт 1948 жылғы шілдеде 67 жасында қайтыс етті.

Құрметтер

К. М. Г., 1931 ж.
К. М. Г., 1935 ж. К. С. Дж.

Оның есімімен аталған жерлер

Northcote Close, Гонконг аралындағы көше және Northcote Teachers' College (қазіргі кезде бұл ғимаратты Bonham Road мемлекеттік бастауыш мектебі пайдаланады) оның құрметіне аталған.