Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лаурис Норстад (24 наурыз 1907 – 12 қыркүйек 1988) – АҚШ армиясы және АҚШ әуе күштерінің генералы.
United States Air Force general
Lauris Norstad (March 24, 1907 – September 12, 1988) was an American general officer in the United States Army and United States Air Force.
Ерте өмір және әскери мансап
Лаурис Норстад Миннеаполисте, Миннесота штатында Мартин мен Мари Норстадтың отбасында дүниеге келген. (Мартин Норстад Айова штатында Рогаландтан келген норвегиялық иммигранттардың отбасында дүниеге келген.) Лаурис 1925 жылы Red Wing Central High School-ды бітіріп, орта мектеп дипломын алды. 1930 жылдың 12 маусымында АҚШ Әскери академиясын бітіріп, кавалерия офицері ретінде Армияда екінші лейтенант болып тағайындалды. 1930 жылдың қыркүйегінде Калифорния штатының Марч Филд қаласындағы Бастауыш ұшу мектебіне қабылданды, содан кейін Асық ұшу мектебін бітіріп, 1931 жылдың маусым айында Әуе корпусына ауысты. 1932 жылдың қаңтарында Гавайидегі Скофилд казармасына барып, 18-ші іс-қимыл тобына тағайындалды және 1933 жылдың шілдесінде оның басшылығына ие болды. 1936 жылдың наурыз айында ол Тоғызыншы бомбалау тобының адъютанты болып тағайындалды. 1939 жылдың қыркүйегінде Алабама штатының Максвелл-Филд қаласындағы Әуе корпусының тактикалық мектебінің «қысқа курсына» қабылданды, үш айдан кейін бітіріп, 9-шы бомбалау тобының навигациялық мектебінің офицері ретінде Митчелл-Филдке оралды. 1940 жылдың шілдесінде Вирджиния штатының Лэнгли Филд қаласына көшіп келіп, Норстад 25-ші бомбалау тобының адъютанты болды, ал келесі қарашада ол сол жердегі Әуе күштері Бас штабының барлау бөлімінің штаб меңгерушісінің көмекшісі болып тағайындалды. 1942 жылдың ақпан айында Вашингтондағы Армиялық әуе күштерінің қолбасшысының кеңесші кеңесінің мүшесі болып тағайындалды.
Lauris Norstad was born in Minneapolis, Minnesota to Martin and Marie Norstad. (Martin Norstad was born in Iowa to Norwegian immigrants from Rogaland.) Lauris earned his high school diploma from Red Wing Central High School in 1925. He graduated from the United States Military Academy June 12, 1930 and was commissioned a second lieutenant in the Army as a cavalry officer. In September 1930, he entered Primary Flying School at March Field, California, and graduated from Advanced Flying School and was transferred to the Air Corps in June 1931. Going to Schofield Barracks, Hawaii, in January 1932, he was assigned to the 18th Pursuit Group, assuming command of it in July 1933. In March 1936 he was named adjutant of the Ninth Bomb Group there. Entering the "short course" the Air Corps Tactical School at Maxwell Field, Alabama, in September 1939, he graduated three months later and returned to Mitchel Field as officer in charge of the 9th Bomb Group Navigation School. Moving to Langley Field, Virginia, in July 1940, Norstad was adjutant of the 25th Bomb Group, and the following November he was named assistant chief of staff for intelligence of General Headquarters Air Force there. In February 1942 he was appointed a member of the Advisory Council to the commanding general of the Army Air Forces at Washington, DC.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1942 жылдың тамызында Норстад 12-ші әуе күштері штабының операциялар жөніндегі көмекші бастығы (А 3) болып тағайындалды, келесі айда «Хаски» операциясын қолдау үшін Англияға, ал 1942 жылдың қазан айында Солтүстік Африканың Алжир қаласына барды. Ол осы жерде генерал Дуайт Эйзенхауэрмен кездесті. Эйзенхауэр оның туралы былай деді: «Сол кезде мен алғаш рет лейтенант-полковник Лаурис Норстадпен таныстым, ол өте епті, мәселелерді тез түсінетін және тартымды тұлғасымен мені қатты әсер етті. Мен оны ешқашан назарымнан шығармадым. Ол – қабілеті шексіз сирек кездесетін адамдардың бірі». Солтүстік Африкада болған кезінде болашақ атомдық соққы командирі Пол Тиббетс қысқа мерзімге оның штабында қызмет етті. Тиббетс өзінің автобиографиясында Норстадты шабуыл жоспарлау отырысында нысананы төмен биіктікте бомбалау туралы шешіміне сын айтқандығы үшін ұялтқанын мәлімдеді (Норстад онымен бірге ұшса, 6000 фут биіктікте өзі басқаруға дайын екенін ұсынды) және генерал Джимми Дулиттл Тиббетсті елге қайтаруға бұрын Норстад оны әскери сотқа беруге дайындалып жатқан. Тиббетс сондай-ақ Норстадты Әуе күшінде «әлеуметтік өрлеуші» және саяси тұлға деп сипаттады, ол Хойт Ванденбергпен тығыз байланыста болып, оның арқасында жоғары лауазымдарға көтерілді. 1943 жылдың ақпан айында ол бригадир-генерал болып тағайындалды және Солтүстік-Батыс Африка әуе күштерінің операциялар жөніндегі көмекші бастығы міндетін қосымша алды. 1943 жылдың желтоқсан айында ол Алжирдегі Жерорта теңізі маңындағы одақтас әуе күштерінің операциялар директоры болып тағайындалды және екі айдан кейін Казертаға (Италия) көшті. Норстад 1944 жылдың тамызында Вашингтонға ауыстырылды, онда ол 20-шы әуе күштері штабының бастығы ретінде қосымша міндеттермен бірге Армия әуе күштері штабының бастығы болды. 1945 жылдың 8 мамырында ол осы қосымша міндеттен босатылды және Армия әуе күштері штабында жоспарлау жөніндегі әуе штабының көмекші бастығы қызметін қосымша алды. Келесі айда генерал-майор болып тағайындалды. 1946 жылдың ақпан айында 20-шы әуе күштері штабының бастығы лауазымынан босатылып, келесі маусымға дейін жоспарлау жөніндегі әуе штабының көмекші бастығы қызметін жалғастырды, содан кейін Вашингтондағы Соғыс департаментінің жоспарлар және операциялар бөлімінің директоры болып тағайындалды. 1947 жылдың 1 қазанында Соғыс департаменті Армия және Әуе күштері департаменттеріне бөлінгеннен кейін генерал Норстад Әуе күштеріне ауыстырылды және Әуе күштерінің операциялар жөніндегі штаб бастығы болып тағайындалды, ал келесі мамыр айында Әуе күштері штабының орынбасары міндетін қосымша атқара бастады.
In August 1942, Norstad was named assistant chief of staff for operations (A 3) of the Twelfth Air Force, going to England with it the following month in support of Operation Husky, and to Algiers, North Africa in October 1942. Here he met General Dwight Eisenhower, who said of him: "It was on that occasion that I first met Lieutenant Colonel Lauris Norstad, a young air officer who so impressed me by his alertness, grasp of problems, and personality that I never thereafter lost sight of him. He was and is one of those rare men whose capacity knows no limit." During his time in North Africa, future atomic strike commander Paul Tibbets was briefly on his staff. In his autobiography, Tibbets claimed that he embarrassed Norstad in a strike planning meeting by being critical of his decision to bomb a target at low altitude, (offering to lead it himself at 6000 feet if Norstad would fly with him as co pilot) and Norstad was in the process of having him court martialled before Gen Jimmy Doolittle got Tibbets transferred back to the states before Norstad could sink his career. Tibbets also claimed that Norstad was a "social climber" and political animal in the Air Force and that he aligned himself tightly with Hoyt Vandenberg and followed him up the chain of command. In February 1943, he was promoted to brigadier general and assumed the additional duty of assistant chief of staff for operations of the Northwest African Air Forces. In December 1943 he was appointed director of operations of the Mediterranean Allied Air Forces at Algiers, moving with it to Caserta, Italy, two months later. Norstad was transferred to Washington, D. C. in August 1944, where he was deputy chief of Air Staff at Army Air Force Headquarters with added duty as chief of staff of the 20th Air Force. He was relieved of this additional duty May 8, 1945, and assumed additional duty as assistant chief of Air Staff for Plans at Army Air Force Headquarters. He was promoted to major general the following month. Relieved of assignment as chief of staff of the 20th Air Force in February 1946, he continued as assistant chief of air staff for plans until the following June, when he was appointed director of the Plans and Operations Division of the War Department at Washington, DC. On October 1, 1947, following the division of the War Department into the Departments of The Army and The Air Force, General Norstad transferred to the Air Force and was appointed deputy chief of staff for operations of the Air Force, and the following May assumed additional duty as acting vice chief of staff of the Air Force.
SHAPE басшылығы
1950 жылы қазанда Еуропадағы АҚШ Әуе күштеріне қосылған генерал Норстад, Германияның Висбаден қаласындағы штаб-пәтерімен Еуропадағы АҚШ Әуе күштерінің бас қолбасшысы болды. 1951 жылы 2 сәуірде ол Еуропадағы одақтас державалардың Жоғарғы бас штабының басқаруымен Орталық Еуропадағы одақтас әуе күштерінің қолбасшысы міндетін қосымша алды. 1953 жылы 27 шілдеде Еуропадағы Жоғары одақтас қолбасшысының әуе бойынша орынбасары болып тағайындалды. 1956 жылы 20 қарашада Еуропадағы Жоғары одақтас қолбасшысының (SACEUR) әуедегі орынбасары қызметін атқарғаннан кейін Норстад Еуропадағы Жоғары одақтас қолбасшы және АҚШ Еуропалық қолбасшылығының бас қолбасшысы болып тағайындалды – бұл лауазымдарды алғаш рет әуе күштерінің офицері иеленді. 1962 жылы 1 қарашада ол Еуропалық қолбасшылықтың жоғары лауазымында, ал 1962 жылдың 31 желтоқсанына дейін SACEUR ретінде қызмет етті, содан кейін генерал Лайман Лемницер оны алмастырды. Норстад бастапқыда Францияны өз ядролық қабілетін дамытуға ынталандырды, бірақ француз президенті Шарль де Голльдің НАТО ісіне араласуына көңілі толмағаннан кейін бұл идеядан бас тартты.
Joining the U. S. Air Forces in Europe in October 1950 General Norstad was commander in chief, U. S. Air Forces in Europe, with headquarters at Wiesbaden, Germany. On April 2, 1951 he assumed additional duty as commanding general of the Allied Air Forces in Central Europe under the Supreme Headquarters of the Allied Powers in Europe. He was designated air deputy to the Supreme Allied Commander Europe, on July 27, 1953. After serving as air deputy to the Supreme Allied Commander, Europe (SACEUR) on November 20, 1956, Norstad was appointed as Supreme Allied Commander Europe, and commander in chief of U. S. European Command, the first Air Force officer to hold these posts. He served in the top post for European Command November 1, 1962 and as SACEUR until December 31, 1962 when General Lyman Lemnitzer replaced him. Norstad initially encouraged France to develop its own nuclear capacity, but then abandoned the idea once he grew disillusioned with French President Charles de Gaulle's interference with NATO.
Кейінгі жылдар
Генерал Норстад 1963 жылғы 2 қаңтарда АҚШ Әуе күштерінен отставкаға шықты. Әскери қызметтен кейін ол 1963 жылдан 1972 жылға дейін «Оуэнс Корнинг» компаниясының бас директоры және президенті болды, сондай-ақ «Рэнд Корпорациясы» директорлар кеңесінде қызмет етті. Норстад Вьетнам соғысына қарсы болды және 1967 жылы Солтүстік Вьетнамды бомбалауды тоқтатуды, бір жақты атысты тоқтатуды, Оңтүстік Вьетнамға жіберілген американдық күштерді күшейтуді тоқтатуды, одан кейін келісім шартын келіссөздер арқылы бекіту үшін саммит өткізуді ұсынды. Ол 1988 жылғы 12 қыркүйекте қайтыс болды және Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.
General Norstad retired from the USAF on January 2, 1963. After his military retirement, he became the Chief Executive Officer and President of Owens Corning from 1963 until 1972 and also served on the Board of Directors of Rand Corporation. Norstad was critical of the Vietnam War, and in 1967 proposed a halt to the bombing of North Vietnam, a unilateral ceasefire, and an end to American reinforcements sent to South Vietnam, followed by a summit to negotiate a treaty. He died on September 12, 1988, and was buried at Arlington National Cemetery, in Arlington, Virginia.