Кіріспе

Джон Мюррей (10 желтоқсан 1741 – 3 қыркүйек 1815) – Америка Құрама Штаттарында Универсалистік діннің негізін қалаушылардың бірі, алғашқы пастор және шабыттандыратын тұлға болған. Басқа да Джон Мюррей атымен танымал дін өкілдері болған.

Ерте өмір

Ол 1741 жылдың 10 желтоқсанында Англияның Алтон қаласында (Хэмпшир) (Винчестерден солтүстік-шығысқа қарай он бес шақырым) дүниеге келді. Оның әкесі - англикан, анасы - пресвитериан, екеуі де қатаң кальвинистер еді, және оның отбасылық өмірі діни қатаңдыққа толы болды. 1751 жылы отбасы Ирландияның Корк қаласының жанына қоныстанды. 1760 жылы Мюррей Англияға оралып, Джордж Уайтфилдтің қауымына қосылды; бірақ кейінірек уэльстік пастор Джеймс Реллидің универсалистік ұстанымдарын қабылдағандықтан, қауымнан қуылды. 1770 жылы ол "Америкада өзін жоғалту" үшін эмиграциялады және Универсалист пастор ретінде алғашқы уағызын 1770 жылдың 30 қыркүйегінде Нью-Джерси штатындағы Гуд-Лак (қазіргі Лейси қалашығы) жерінде айтты, 1774 жылға дейін оның қамқоршысы және досы Томас Поттермен бірге тұрып, Вирджиниядан Нью-Гэмпширге дейін саяхат жасады. Бүгінде Поттердің шаруашылығында Мюррей Гроув еске алу және жаңару орталығы орналасқан.

Жас кезі

1774 жылы ол Глостерге (Массачусетс штаты) қоныстанды және Реллидің зерттеу тобынан қауым құрды. Сол жерде ол екінші әйелі, жазушы және философ Джудит Сарджент Мюрреймен танысты. Ол британдық тыңшы деп күдіктелді, бірақ 1775 жылы генерал Джордж Вашингтон, тозаққа сенуден бас тартқаны үшін басқа капелландардың оны жұмыстан шығару туралы өтініштеріне қарамастан, Бостон алдындағы Род-Айленд бригадасының капелланы болып тағайындалды. Ол 1785 жылдың қыркүйегінде Оксфордта (Массачусетс штаты) өткен алғашқы жалпы универсалистік конвенцияға қатысты. 1793 жылдың 23 қазанында ол Бостонның Универсалистік қоғамының пасторы болды және 1809 жылдың 19 қазанына дейін, сал ауруы оның жұмысын тоқтатқанға дейін адал қызмет етті. Ол зор батылдығымен және шешендігімен көзге түсті, көзқарастарын қорғағанда көптеген жек көру мен ұятқа ұшырады. Иса туралы ол былай деді: «Құдай Әке, Құдай Ұл және Құдай Киелі Рух – бір ғана, мәңгілік, барлық жерде бар Құдайдың әртүрлі көріністері». Ол барлық адамдар Мәсіх құрбаны арқылы құтқарылатынын, себебі олардың барлығы Мәсіхте біріккендей, Адаммен біріккен және оның құрбанының пайдасын көретінін үйретті. Ол гимндердің авторы және гимн жинақтарын құрастырушы болды. 1809 жылдың 19 қазанында Мюррейге сал ауруы ұшырап, ол уағыздаудан бас тартуға мәжбүр болды. Ол 1815 жылдың 3 қыркүйегінде Бостон, Массачусетс штатында қайтыс болды. Оның әйелі Джудит Сарджент Мюррей оның өмірбаянын жинап, аяқтап, қайтыс болғаннан кейін жариялады. Мюррей Кембридж және Уотертаун, Массачусетс штатындағы Маунт-Оберн зиратында жерленген.

Жазбалар

Бұл дереккөздер оның өзінің хаттары мен уағыздар эскиздері, 3 томдық, Бостон, 1812; Автобиографиясы, оның әйелі жалғастырған (сонымен қатар Мюррейдің өмірі деп белгілі), Бостон, 1816, жүз жылдық басылымы, 1870. Қосымша ақпарат және оның әйелі Джудит Сарджент Мюррейдің хаттарынан толық жазбалар 1998 жылы Бонни Хард Смит редакциялаған "Глостерден Филадельфияға 1790 жылы" кітабында, "Джудит Сарджент Мюррейдің 18 ғасырдағы хаттарынан байқаулар, әңгімелер және ойлар" деген атаумен жарияланды. Бұл басылым Мюррей отбасының 1790 жылы саяхаттарын, олардың көп бөлігі Филадельфияда өткенін көрсетеді.

Мұра

1875 жылы Массачусетс штатының Атлеборо қаласында оның құрметіне шіркеу салынды. Қызметтер әлі де өткізілуде, бірақ қазір ол Унитариандық Универсалист шіркеуі.