Кіріспе

Саид Саджад Әли Шах (17 ақпан 1933 – 7 наурыз 2017) – пакистандық заңгер, Пакистанның 13-ші Бас судьясы, 1994 жылдың 4 маусымынан 1997 жылдың 2 желтоқсанына дейін қызмет еткен. Ол Беназир Бхутто тағайындаған Жоғарғы Соттың Бас судьясы болды. Осыған дейін ол 1989 жылдың 13 желтоқсанынан 1990 жылдың 4 қарашасына дейін Синд жоғары сотының 6-шы Бас судьясы қызметін атқарды.

Ерте өмір және мансап

Шах 1933 жылдың 17 ақпанында Карачиде дүниеге келген. 1959 жылы адвокат ретінде тіркелді, кейін аудандық прокурор, қосымша аудандық және сессиялық судья, ал соңынан аудандық және сессиялық судья болды. Ол Федералдық Заң және Парламенттік істер министрлігінде бірлескен хатшы болып тағайындалды және 1977 жылы Жоғарғы соттың тікелей хатшысы болып бекітілді. 1987 жылы Синд жоғары сотының судьясы болды. Шах 1989 жылдың 13 желтоқсанынан 1990 жылдың 4 қарашасына дейін Синд жоғары сотының төрағасы қызметін атқарды.

Пәкістанның Бас судьясы

1994 жылы доктор Насим Хасан Шах Бас судьялық қызметінен шыққанда, еңбек өтілі бойынша судья Саад Сауд Жан оның орнын алуға тиіс болды. Бірақ премьер-министр Беназир Бхутто дәстүрді бұзып, екі жоғары дәрежелі судьяны елемей, Саджад Али Шаһты Пәкістанның Бас судьясы етіп тағайындады. Кейіннен оны президент Фарук Легхари жемқорлық айыбымен қызметтен босатып, ал Саджад Али Шах және Жоғарғы Соттың тағы алты судьясы бұл шешімді қолдады. 12 беттік қысқа бұйрықтан оқыған Бас судья Саджад Али Шах: «Президенттік бұйрықта конституцияның қағидаларына сәйкес үкіметтің жұмыс істеуі мүмкін емес екендігі және сайлаушыларға үндеу қажеттігі туралы қорытынды жасауға жеткілікті мәліметтер келтірілген» деді. Ол Наваз Шарифтің сынаушысына айналды, және 1997 жылы Шариф Жоғарғы Сотта жемқорлыққа қатысты айыптаулардан өзін қорғап жатқанда жағдай шиеленістің шегіне жетті. Белгісіз топ Жоғарғы Сотқа басып кіріп, Бас судья Саджад Али Шаһты премьер-министр Наваз Шарифқа қарсы істі кейінге шегеруге мәжбүр етті. Сот ғимаратының төңірегіндегі полиция қоршауын бұзып, жүздеген Шарифтің жақтастары сотқа шабуыл жасады, ал Бас судья қауіпсіздігі үшін қашуға мәжбүр болды. Полиция тәртіпті тек күш қолданып, соққыға жығып және көз жастыратын газ қолданып, сот ғимаратының ішінде де, сыртында да қалпына келтіре алды. Президент Легхари Шарифті қолдады. Ол үкіметтің қабылдаған шараларына наразы болды, бірақ Сегізінші түзету жойылғандықтан оны қызметтен босатуға құқығы болмады. Ол әсіресе үкімет Саид Саджад Али Шаһты қызметтен босатып, Пәкістанның уақытша Бас судьясын тағайындауды сұрағанда алаңдады. Осыған байланысты ол 1997 жылдың 2 желтоқсанында қызметінен кетті. Ұзақ өтпей Мұхаммед Рафиқ Тарар президенттікке сайланды. 23 желтоқсанда Аджмал Миан тұрақты Бас судья болып тағайындалды. Саджад Али Шах қызметтен босатылды.

Өлім

Саид Саджад Али Шах 2017 жылдың 7 наурызында Қарачиде ауыр көкірек инфекциясынан 84 жасында қайтыс болды.