Кіріспе

BBC Radio 4 комедиялық шоуы

The Burkiss Way – BBC Radio 4 эскиздік комедиялық сериясы, алғаш рет 1976 жылдың тамызынан 1980 жылдың қарашасына дейін эфирге берілді. Оны Эндрю Маршалл мен Дэвид Ренвик жазды, ал 1 және 2 маусымдарға Джон Мейсон, Колин Босток Смит, Дуглас Адамс, Джон Ллойд, Том Маги Энглфилд және Лиз Поллок қосымша материалдармен үлесті. Шоудың бірінші маусымында Денис Коффи, Крис Эммет, Найджел Рис және Фред Харрис түсті. 2-ші маусымнан бастап шоуда Джо Кендалл, Крис Эммет, Найджел Рис және Фред Харрис ойнады. Сериалдың үш продюсері болды, олар "Степниден Саймон Бретт", "Еуропадан Джон Ллойд" және "BBC-нің Дэвид Хатч" деп таныстырылды. Шоудың юморы сюрреализмге, әдебиет пен медианың пародийлеріне негізделген, сонымен қатар әртүрлі сөз ойындарымен толықтырылған.

Формат

Сериалдың бастауы екі жарты сағаттық эскиз шоуда болды – «Half Open University», оны Маршалл мен Ренвик Мейсонмен бірге Radio 3 үшін Open University бағдарламаларының пародиязы ретінде жазған. Біріншісі 1975 жылғы 25 тамызда көрсетілді, ол ғылымды пародизациялады, ал екіншісі 1976 жылғы 1 қаңтарда эфирға шығып, сол жылдың 1 желтоқсанында қайталанды, ол тарихқа арналған болатын. Осыған ұқсас, «Буркисс жолы» «Профессор Эмиль Буркисс» авторлық «Динамикалық өмір сүруге Буркисс жолы» атты ойдан шығарылған хат-хабар курстары негізінде құрылды, және әрбір эпизод немесе «сабақ» курстың бір тақырыбына сәйкес келетін нөмір мен атауға ие болды: «Сабақ 1: Буркисс жолымен бананды қабықтау», «Сабақ 2: Буркисс жолымен емтиханды тапсыру» және т.б. Нөмірлер мен атаулар серия бойында сақталғанымен, екінші серияның басындағы стильдегі елеулі өзгеріс радио хат алмасу курсының баяндау құралы емес, қызығушылық тудыратын элементке айналғанын көрсетті және ол тек реті келгенде ғана еске түсірілді. Осыдан кейін бағдарлама дәстүрлі эскиз форматында жалғасты, бірақ оның ішінде сюрреалистік, сана ағынымен байланыс, алдыңғы сілтемелер және жинақтау сияқты Питонға тән тәсілдер көбірек қолданылды. Питон сияқты, сценарийшілер де шоудың көрсетілетін ортасын пародизациялап, оны өзгертіп, Radio 4 үздіксіздік стиліне пародия жасады. Көптеген кейінгі эпизодтарда жалған соңдар болды, кейде олар шынайы үздіксіздік хабарламалары ретінде жасырылған. Бастапқы және соңғы титрлер шоудың кез келген жерінде орналасуы мүмкін. Бір шоу соңғы титрден бастап бастапқы титрге дейін кері жүрді, ал екіншісі, әлдеқим BBC кофе түтігімен сындырылып, жабыстырылды, нәтижесінде көптеген эскиздер сөйлемнің ортасынан басталып, сол жерде аяқталды. Бір жұп шоуда бір сөйлем екі бағдарламаға бөлінді, «Эрик» 37-сабақтың соңында, ал «Кройдондық Поде» 38-сабақтың басында айтылды. Уақыт өте келе шоу күшейе түсіп, сюрреалистікке айналды және бірнеше эскизде сценарийшілер эскизге қаншалықты ерекше идеяларды сығып салуға болатынын сынап көрді. Мысалы, кейінгі эпизодтардың бірінде мемлекеттік қызметкерлерді жұмысқа алу және балық шаруашылығы департаментінің қызметкері ретінде жұмыс істейтін, Дезмонд Деккер мен Aces-тің символы ретінде пайдаланылатын, бірақ Ли Дорси әнін орындаған кезде митоз арқылы жыныссыз көбейетін амеба туралы эскиз бар.

Қатысушылар

Бірінші серияда Крис Эмметт нашар мінезді қарт адам ретінде бірнеше рет пайда болды; 2-ші эпизодта оның кейіпкері Бёркисс жолының арқасында премьер-министр болды. Бірінші серияның төртінші эпизоды "Буркисс жолымен кісі өлтіруді шешу" атты эпизодта "Кройдондық Эрик Поде" дауысы, "Чингфордтық Беатрис Кринт" атты жаппай қылмыскер әйелдің маскасы ретінде пайда болды. Келесі эпизодта "Буркисс жолын сақтау" дегенде сол дауыс "Хакнилік Рон Поде" ретінде қолданылды, ал 2-ші сериядан бастап бұл дауыс Кройдондық Эрик Поде ретінде қайта оралды, ол шоудың сирек кездесетін, қайта-қайта пайда болатын кейіпкерлерінің біріне және нақты адамның пародиасы емес, жалғыз кейіпкеріне айналды. Ол Round the Horne-ның "J. Peasemold Gruntfuttock" кейіпкерінен шабыттанған, жағымсыз әдеттері бар адам. Әр апта сайын оны Фред Харристің кейіпкері сұхбатқа шақырады, ол оны Мистер Кройдон деп атайды, оның әдеттері мен әзілдерінен жиреніп, әрқашан "қандайлық ойлы екен" деп ескертеді. Бұл шоудың екі ұранының бірі, екіншісі "енді қысқа үзіліс болады". Әдетте әр эпизодта бір-бірімен байланысты эскиздер тізбегі болды, ал үзіліс эскиздері демалыс сыйлады. Дуглас Адамстың шоу үшін жазғаны, оның сатира нысанына айналуына кедергі болмады. Ол "Мен комедияны бір түрде көремін..." деген сөздерімен айтылатын Мистер Дифферент Адамс ретінде пародиаланды. Адамстың "Галактикаға жол көрсетуші" кітабы да сатираның нысаны болды; 1979 жылғы Рождестволық шоу (Кройдондық Эрик Поденің Пасхалық арнайы бағдарламасы) Питер Джонстың HHGTTG кейіпкері, Кітап ретінде аяқталады, ол BBC Radio 4-ті "The Burkiss Way" хабарларын таратуы үшін айыптауға тырысады, бірақ әдеттегідей, ол сөйлемнің ортасында тоқтатылады.

Тарату тарихы

The Burkiss Way алты серияда 47 эпизодқа дейін өтті, бірақ эпизодтар мен серияларды нөмірлеу "Lesson 31" және "Lesson 32" арқылы шатырқалады, олар екі жарты эпизод ретінде көрсетілген бір эпизод, біріншісі 3-серияны аяқтайды, ал екіншісі 4-серияны бастайды. Екі "39-сабақ" бар, екеуінің де атауы "Буркис әдісін қайталаңыз", олардың басталуы бірдей. Соның салдарынан "33-сабақтан" бастап бірінші "39-сабаққа" дейін сабақтардың нөмірлері жиынтық саннан бірге артық, ал екінші "39-сабақтан" бастап дұрыс нөмірлеу қалпына келтіріледі. 28-сабақтағы жаңалықтар оқыған Реджинальд Босанкеттің алкоголизмдік әдеттеріне жасалған ашық сілтемелерді көрсететін этюд алғашқы эфирден кейін алынып тасталды және қайтадан қосылмады. Соңғы эпизод BBC Radio 4 бақылаушысының бұйрығымен алғашқы қайталануы кезінде 6 минутқа қысқартылды. Жоғалған материал Радио 4-тің Король ананың 80 жылдық мерейтойына деген құрмет көрсетуін әжуалады. BBC7-дегі қайталанулар 2009 жылдың 4 сәуірінде BBC7-де Celebrate The Burkiss Way бағдарламасында толық қалпына келтірілген нұсқасы көрсетілгенге дейін цензураланып келді. Шоу культтық жанкүйерлерге ие болды және BBC 7 / BBC Radio 4 Extra арналарында бірнеше рет қайта көрсетілді. Көрермендер кейбір өшірілген бөлімдерге шағымданып, эпизодтардың жоғалғанын немесе жойылғанын көрсетеді – әсіресе 6-сабақ, сондай-ақ 7-ден 27-ге дейінгі эпизодтар моно форматында көрсетілді, бұл түпнұсқалық стерео жазбалары жойылғанын білдіреді. Алайда, бұл болжам жалған, себебі BBC-де барлық эпизодтар сақталғаны белгілі, бірақ ертедегі бағдарламалар стереода жасалса, кейінірекгілері монода жасалуы сирек кездеседі. 6-сабақ 15 минуттық ұзақтылығымен ерекшеленеді, ол R4 Extra кестесіне енгізуді қиындатады.

Эпизодтар тізімі

СериалдарСабақТілБірінші рет 11"Буркисс жолымен бананды пішу"27 тамыз 19762"Буркисс жолымен емтихан тапсыру"3 қыркүйек 19763"Буркисс жолымен түрмеден қашу"сонымен қатар "Джеймс Беркисспен Буркисс арнайы" деп белгілі10 қыркүйек 19764"Буркисс жолымен кісі өлтіруді шешу"17 қыркүйек 19765"Буркисс жолымен денсаулықты нашарлату"24 қыркүйек 19766"Буркисс жолымен жүлделерді жеңіп алу"1 қазан 19767"Буркисс жолымен достарды ықпал ету және адамдарды жеңіп алу"15 желтоқсан 19768"Буркисс жолымен Рождество кестесін жоспарлау"22 желтоқсан 19769"Буркисс жолымен рухани толықтыруға қол жеткізу"29 желтоқсан 197610"Буркисс жолымен Ұлыбританияны басқару"5 қаңтар 197711"Буркисс жолымен белгісіз саяхат"12 қаңтар 197712"Буркисс жолымен қысқа комедиялық бағдарламалар жасау"19 қаңтар 197713"Буркисс жолымен мерейтойларды еске алу"26 қаңтар 197714"Буркисс жолы неде екенін білесіз бе?"2 ақпан 197715"Буркисс жолымен мектептен қашу"9 ақпан 197716"Буркисс жолымен өмірмен айналысу"16 ақпан 197717"Буркисс жолымен сіздің өміріңіз осы"23 ақпан 197718"Буркисс жолымен рок жұлдызы болу"2 наурыз 197719"Буркисс жолын ауыстыру"9 наурыз 197720"Буркисс жолымен гравитацияны ашу"15 қараша 197721"Буркисс жолымен үзіліс"22 қараша 197722"Буркисс жолымен бизнесте қалай табысқа жету"29 қараша 197723"Буркисс жолының ұлы"6 желтоқсан 197724"Буркисс жолына бір сағат"13 желтоқсан 197725"Рождествоға дейін ашуға болмайтын Буркисс жолы"20 желтоқсан 197726"Бірінші жүлде Буркисс жолы"27 желтоқсан 197727"Буркисс жолымен әлемді аралау"3 қаңтар 197828"Буркисс жолымен осы бағдарлама атауларын елемеу"10 қаңтар 197829"Буркисс жолына шағымдану"17 қаңтар 197830"Буркисс жолы емес"24 қаңтар 197831"Брюс таңдауы" †31 қаңтар 197832"Буркисс жолымен жаңа серияны бастау" †33"Соңғы Буркисс жолы"7 ақпан 197834"Соңғы Буркисс жолынан кейін"14 ақпан 197835"Буркисс жолын еске алу"2 сәуір 197936"Буркисс жолымен қабірден тірілу"9 сәуір 197937"Ұлыбритания Буркисс жолына бара ма? (1-бөлім)"16 сәуір 197938"Ұлыбритания Буркисс жолына бара ма? (2-бөлім)"23 сәуір 197939"Буркисс жолымен өзіңді қайтала" ‡30 сәуір 197939"Буркисс жолымен өзіңді қайтала" ‡7 мамыр 197940"Буркисс жолымен оба сияқты болдырма"14 мамыр 1979Арнайы41"Кройдондық Эрик Поденің Пасхалық арнайысы"26 желтоқсан 197942"Буркисс жолынан келген адам"11 қазан 198043"Буркисс жолын жұмыстан шығару"18 қазан 198044"Буркисс жолымен Ұлы Істі жақсы көру"25 қазан 198045"Радио Таймс әдеттегі жарты сантиметрлік есептік орыннан көп орынды бөліп, кем дегенде бетке біршама көрінеді, бірақ әлі де 50 бағананың қасында олар Беркис галактикасына Беркис жолын жеңу үшін нұсқаулық береді"деп аталады "Бүркіс жолындағы адам" 1 қараша 198046"Буркисс жолымен соттан тыс келісімге келу"8 қараша 198047"Буркисс жолымен CBE-ге қош сау бол"15 қараша 1980

† 31 және 32 сабақтар шындығында екі 15 минуттық эпизодқа маскировкаланған бір 30 минуттық бағдарлама болды. ‡ Бірдей атаулары бар екі 39-шы сабақ әртүрлі болды, бірақ дәл сол жерден басталды. Осы аномалиялардың салдарынан 33-ші сабақтан бастап 39-шы сабаққа дейінгі эпизодтардың барлығындағы сабақ нөмірлері жарты сағаттық эпизодтар санынан бірге артық.

Басылымдар және басқа да ақпарат құралдары

Кітап, бестселлер! «Эрик Поудтың өмірі мен өлімі, Кройдондық» (The Life and Death of Eric Pode of Croydon) 1981 жылы Allen & Unwin баспасында жарық көрді, ол сериядан алынған эскиздерге сүйенген. 1994 жылы BBC радио жинағында толық бөлімдер емес, үзінділер қамтылған. 2010 жылы BBC радио жинағында бірінші толық сериясы болды.

Қабылдау

1981 жылы жарық көрген "Laughter in the Air: An Informal History of British Radio Comedy" атты кітабында Барри Тук "Буркисс жолы" туралы "еңбек пен сананың астындағы ойлар арқылы құрметсіз, түсініксіз саяхат" деп сипаттап, сценарий үзінділерін ұсынғаннан кейін, "оның тұрақты көзқарастар мен бағыттың үнемі өзгеруін бойға сіңіру үшін толық жарты сағат керек" деп жазды. 2018 жылы Роб Грант "Буркисс жолын" "өте күлкілі шоу болды, мен оны ұнатып қарайтынмын" деп айтты.