Кіріспе
Үнді дәстүрінде жетістікке жеткен адам (Сиддха) (санскритше: सिद्ध siddha; "жетілген") – Үнді діндері мен мәдениетінде кеңінен қолданылатын термин. Ол "жетіліп шыққан адам" деген мағынаны білдіреді. Бұл термин, интеллектісінің жоғары деңгейде кемелденуіне, сондай-ақ азаттыққа немесе рухани оянуға қол жеткізген шеберлерге қатысты. Джайнизмде бұл термин босатылған жандарды білдіреді. Сиддха – сиддхи, яғни паранормальді қабілеттерге ие болған адамды да білдіруі мүмкін. Сиддхаларға сиддхарлар, наттар, аскеттер, садхулар немесе йогилер де жатуы мүмкін, себебі олардың барлығы садханамен айналысады.
Siddha (Sanskrit: सिद्ध siddha; "perfected one") is a term that is used widely in Indian religions and culture. It means "one who is accomplished." It refers to perfected masters who have achieved a high degree of perfection of the intellect as well as liberation or enlightenment. In Jainism, the term is used to refer to the liberated souls. Siddha may also refer to one who has attained a siddhi, paranormal capabilities. Siddhas may broadly refer to siddhars, naths, ascetics, sadhus, or yogis because they all practice sādhanā.
Индуизм
Индуизмде "сиддха" термині алғаш рет Майтрея Упанишадының Адья III тарауында қолданылады, онда осы бөлімнің авторы "Мен – Сиддхамын" деп жариялайды.
Сиддхашрама
Индуистік теологияда Сиддхашрама – Гималай тауларының тереңінде жасырылған құпия жер. Бұл жерде үлкен йогтар, садулар және сиддхалар болып саналатын даналар өмір сүреді. Бұл тұжырым Тибеттің мистикалық Шамбала жеріне ұқсас. Сиддхашрама көптеген үнді эпостары мен Пураналарда, оның ішінде Рамаяна мен Махабхаратада еске алынады. Вальмикидің Рамаянасында Висвамитра Вамана аватары ретінде пайда болғанда, Вишнудың бұрынғы ашрамы болған Сиддхашрамада өз ашрамын құрғаны айтылады. Ол Рама мен Лакшмананы діни құрбандықтарын бұзып, кедергі келтіріп жатқан ракшастарды жою үшін Сиддхашрамаға алып барып, оларды құртуға мәжбүр етеді (I.28.1 20).
Нат сампрадая
Сиддха аталғанда, 84 сиддха мен 9 ната еске түседі, және осы сиддха дәстүрі Ната дәстүрі деп белгілі. Сиддха термині махасиддхалар мен наттарды атау үшін қолданылады. Сондықтан, сиддха сөзі сиддханың, махасиддханың немесе наттың өзін білдіруі мүмкін. Бұл үш сөз мағынасы жағынан бір-бірін алмастырып қолданылады.
Варнадағы (на) ратнакарада
Сегіз қырқ сиддханың тізімі Митила патшасы Харисимхадеваның сарай ақыны Жйотиришвар Тхакур жазған ортағасырлық маитили еңбегі "Варнаратнакара" (1300-1321) -ның "Лакшмана Самват" 388 (1506) жылғы қолжазбасында (Бенгал Азия қоғамының 48/34 нөміріндегі қолжазбасында) табылды. Бұл тізімнің ерекшелігі – ең құрметті наттардың есімдері буддалық сиддхачарьялармен бірге осы тізімге енгізілген. Осы тізімдегі сиддхалардың есімдері:
Хатха-йоганың "Прадипика" кітабында
ХV ғасырдағы «Хатха-йога Прадипика» еңбегінің бірінші упадешасында (тарауында) Махасиддхалар деп сипатталатын йогтардың тізімі кездеседі. Бұл тізімде «Варна(на)ратнакара» тізімінде де ұшырасатын бірнеше есім бар:
Тамил дәстүрі
Тамил Надуда, Оңтүстік Үндістанда сиддха (сиддхар) – физикалық және рухани жағынан жоғары деңгейде кемелденген немесе рухани ағартушылыққа қол жеткізген жандарды білдіреді. Бұл жетістіктің ең жоғары дәрежесі – сиддхалар физикалық өлместікке қол жеткізген деген сенім бар. Осылайша, сиддха, сиддхар сияқты, белгілі бір садхананың мақсатына жетіп, кемелденген жандарға қатысты қолданылады. Тамил Надуда, Оңтүстік Үндістанда, сиддха дәстүрі әлі де сақталған жерде, ерекше жандар сиддхалар (немесе сиддхарлар немесе ситтарлар) деп танылып, олар өз денелерін жетілдіру үшін арнайы құпия расаяналар қолданып, содан кейін ұзақ медитация жасауға және тыныс алу санын едәуір азайтатын пранаяманың бір түрін орындауға қабілетті болады. Сиддхалардың ұшу сияқты ерекше қабілеттері болған деген әңгімелер бар. Бұл сегіз қабілет аттамсиддхигал (аштасиддхи) деп аталады. Индуизм космологиясында Сиддхалока – кемелденген жандардың (сиддхалардың) туып өсетін нәзік әлем (лока). Олар туған кезден-ақ сегіз негізгі сиддхимен жаратылады.
Буддизм
Светасватара (II.12) дайын дене бар екенін көздейді.