Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Йогамен айналысушы
Practitioner of Yoga
Йог – йогамен айналысушы, соның ішінде санньясин немесе үнді діндерінде медитация жасаушы. Әйел түрі, кейде ағылшын тілінде йогини деп аталады. 12 ғасырдан бері йог индуизмнің Натх-сиддха дәстүрінің өкілдерін, сондай-ақ индуизм, буддизм және джайнизмде тантраны тәжірибелейтін адамды білдіреді. Инду мифологиясында Шива және Парвати құдайлар символдық йог-йогини жұп ретінде бейнеленген.
A yogi is a practitioner of Yoga, including a sannyasin or practitioner of meditation in Indian religions. The feminine form, sometimes used in English, is yogini. Yogi has since the 12th century CE also denoted members of the Nath siddha tradition of Hinduism, and in Hinduism, Buddhism and Jainism, a practitioner of tantra. In Hindu mythology, the god Shiva and the goddess Parvati are depicted as an emblematic yogi–yogini pair.
Жыныстық қатынас
Йоги немесе йогини Брахмачарьяға (санскритше: ब्रह्मचर्य) ұмтылады, яғни жалғыз болғанда ұрыс-керіссіз өмір сүру, немесе отбасылы болса серігіне адал болу. Индуистік мәтіндерде йоги мен йогинидің жыныстық қатынасқа қатысты екі түрлі көзқарасы бар. Бір көзқарас жыныстық белсенділікті шектеуді, монахтар мен қарындастар сияқты жыныстық қатынастан бас тартуды, дүниелік құштарлықтан арылып, рухани жолға түсу ретінде қарастырады. Екінші көзқарас, Дэвид Гордон Уайттың сөзінше, әсіресе Тантра дәстүрлерінде кездеседі, жыныстық қатынасты йоги немесе йогини үшін «өзінің құдайлық санасын толық сезіну» мен оны бастан кешірудің қосымша жолы деп есептейді. Осы көзқарас бойынша, жыныстық қатынас – йогалық практика, және индуист мифологиясындағы құдайлық йоги-йогини Шива-Парватинің лингам-йони бейнесі арқылы кеңінен құрметтеледі.
A yogi or yogini aspires to Brahmacharya (Sanskrit: ब्रह्मचर्य), which means celibacy if single, or non cheating on one's partner. There have been two parallel views, in Hindu texts, on sexuality for a yogi and yogini. One view asserts restraint in sexual activity, towards monk and nun like asexuality, as transmutation away from worldly desires and onto a spiritual path. The second view, found particularly in Tantra traditions according to David Gordon White, asserts that sexuality is an additional means for a yogi or yogini to journey towards and experience the bliss of "one realized god consciousness for oneself". In the second view, sexuality is a yogic practice, and one broadly revered through the lingam–yoni iconography of Shiva–Parvati, the divine yogi–yogini in Hindu mythology.
Құрмет
Археологиялық деректерге сәйкес, белгілі бір жағдайларда және аймақтарда Натх-Сидда дәстүрінің йогтары Үндістанда құрметтелген және танылған. Мысалы, жазуларда Ядава патшасы Рамакандраның әскербасы 13 ғасырда бір йогиге ауыл сыйлағаны айтылады. Кейіннен Натх йогтарының орталығына айналған Мангалор маңында 10 ғасырда йогтарға арналған монастырь мен храм салынған. Дэвид Лорензен Натх йогтарының Оңтүстік Азиядағы ауыл халқы арасында өте танымал болғанын мәлімдейді, ал орта ғасырлардағы "Горакнатх, Матсендра, Джаландхар, Гопичанд, Бхартари, Канхапа және Чауранги сияқты Натх йогтары туралы әңгімелер мен ертегілер" Декан, Үндістанның батыс және солтүстік штаттарында, сондай-ақ Непалда бүгінге дейін еске алынып жүр.
Archeological evidence suggests that in some contexts and regions, yogi of the Nath Siddha tradition were respected and recognized in India. For example, inscriptions suggest a general of the Yadava king Ramacandra donated a village to a yogi in 13th century. Near Mangalore, that later became a hub of Nath yogis, a monastery and temple was dedicated to yogis in the 10th century. David Lorenzen states that the Nath yogis have been very popular with the rural population in South Asia, with medieval era "tales and stories about Nath yogis such as Gorakhnath, Matsyendra, Jalandhar, Gopichand, Bharthari, Kanhapa and Chaurangi" continuing to be remembered in contemporary times, in the Deccan, western and northern states of India and in Nepal.
Қуғын-сүргін
Кейбір жағдайларда, Уайттың сөзінше, "йоги" термині ортағасырлық Үндістанда Натх-сиддхаға қатысты, әсіресе Үндістанның әлеуметтік, мәдени және діни элитасы тарапынан қорлау мағынасында қолданылған. "Сиддха" термині кең мағыналы секталық атауға айналды, ол Декандағы Саива табынушыларына (Махешвара сиддхалары), Тамил Надудағы алхимиктерге (сиддхарлар немесе ситтарлар), Бенгалиядағы ерте буддалық тантрикалар тобына (махасиддхалар, сиддхачарьялар), ортағасырлық Үндістанның алхимиктеріне (раса сиддха) және негізінен солтүстік үнділік Натх-сиддхалар тобына қатысты. Натх-сиддхалар – ортағасырлық тантрикалық дәстүрдің әлі күнге дейін сақталған жалғыз өкілдері, ол оның артық шектен шығулары салдарынан жоғалып кетті. Натх-сиддхалар халық арасында тұрақты сәттілікке қол жеткізсе де, элиталық топтардың жеккөрінісіне ұшырады. Уайттың сөзінше, "йоги" термині "кем дегенде сегіз жүз жыл бойы Саива мамандарын белгілеу үшін қолданылған, ал ортодоксалды индустар оларды күдікті, гетеродоксалды және тіпті өз ілімдері мен тәжірибелерінде еретик деп санаған". Уайттың айтуынша, осы йогилердің тәжірибелеген йогасы, сыншылардың пікірінше, дәстүрлі мағынадағы йогадан гөрі қара магия, сиқыршылық және жыныстық бұрмалаулармен байланысты. Натх-йогилер Моғол империясында исламдық қуғын-сүргінге ұшырады. Бұл кезеңдегі йоги дәстүрлерінің мәтіндері Шейл Майрамның сөзінше, губернатор сияқты моғол шенеуніктерінің жасаған қысымдары туралы айтады. Моғолдық құжаттар әр парғанада (үй шаруашылықтарындағы аудандарда) Натх-йогилердің бар екенін және оларға жасалған қуғын-сүргінді, оның ішінде Әуренгзебтің Натх-йогилерін өлім жазасына кесуін растайды.
In some contexts, adds White, the term yogi has also been a pejorative term used in medieval India for a Nath siddha, particularly on the part of India's social, cultural and religious elites. The term siddha has become a broad sectarian appellation, applying to Saiva devotees in the Deccan (Maheśvara siddhas), alchemists in Tamil Nadu (siddhars or sittars), a group of early Buddhist tantrikas from Bengal (mahasiddhas, siddhacaryas), the alchemists of medieval India (rasa siddha), and a mainly north Indian group known as the Nath siddhas. The Nath siddhas are the only still existing representatives of the medieval Tantric tradition, which had disappeared due to its excesses. While the Nath siddhas enjoyed persistent popular success, they attracted the scorn of the elite classes. According to White, the term yogi, has "for at least eight hundred years, been an all purpose term employed to designate those Saiva specialists whom orthodox Hindus have considered suspect, heterodox, and even heretical in their doctrine and practice". The yoga as practiced by these Yogis, states White, is more closely identified in the eyes of those critics with black magic, sorcery and sexual perversions than with yoga in the conventional sense of the word. The Nath Yogis were targets of Islamic persecution in the Mughal Empire. The texts of Yogi traditions from this period, state Shail Mayaram, refer to oppressions by Mughal officials such as governor. The Mughal documents confirm the existence of Nath Yogis in each pargana (household neighborhoods), and their persecution wherein Nath Yogis were beheaded by Aurangzeb.
Қуғын-сүргінге қарсы тұру
Дэвид Лорензеннің айтуынша, Үндістанды мұсылмандар басып алғаннан кейін, қуғын-сүргінге қарсы тұру үшін қаруға шалған индуизмдегі діни топтар Nath немесе Kanphata йогилерінің арасында пайда болды, олар көбінесе жай ғана йогилер немесе жогилер деп аталады. Горахнат бұл жауынгер аскеттерді діни орден ретінде ұйымдастырды және Үндістанда алғашқы ислам сұлтандығы құрылғаннан кейін 13-шы ғасырда кеңейе бастады. Олар суфи мұсылмандарының факирлерімен байланыс жасап, ынтымақтастық етті. Дэвид Уайттың сөзіне сәйкес, Дели сұлтандығы мен Моғол империясы кезеңіндегі ресми құжаттарда йогилер жиі кездеседі, мұсылман әкімшілігіндегі билеуші элитаға әсер ету, кейбір жағдайларда, мысалы, Акбардың жер сыйлықтарын алу сияқты, сондай-ақ элиталық саудагерлерді нысанаға алып, қалалық аймақтардағы әкімшілік ислам элитасының істеріне кедерес келтірген йогилер де болды. Басқа жағдайларда, индуизмнің шиваизм, вайшнавизм және шактизм дәстүрлерінен келген йогилер моғол және британ отаршыл әскерлеріне қарсы қарулы қарсылық көрсетті.
According to David Lorenzen, the religious groups in Hinduism that militarized and took up arms following the Muslim conquest of India, to resist persecution, appeared among the Nath or Kanphata yogis, often called simply yogis or jogis. The warrior ascetics were institutionalized as a religious order by Gorakhnath and were expanding in the 13th century, after the establishment of the first Islamic Sultanate in India. They interacted and cooperated with fakirs of Sufi Muslims. The yogis feature prominently in Delhi Sultanate and Mughal Empire period official documents, states David White, both in terms of impressing the ruling elite in the Muslim administration and awards of receiving land grants in some cases such as by Akbar, as well as those yogis who targeted the elite merchants and disrupted the business of administrative Islamic elites in urban areas. In other cases, yogis from the Shaivism, Vaishnavism and Shaktism traditions of Hinduism marshaled armed resistance against the Mughal and British colonial armies.
Мәдениет саласына қосқан үлесі: индуистік ғибадатханалар құру
Натх-йогилердің тарихы алуан түрлі, мысалы, 11- және 12-ғасырларда Оңтүстік Үндістанда буддистер Натх-сиддха дәстүрлеріне өтіп, Шива индуистік храмдар мен монастырларды салуға көмектесті.
The history of Nath yogis has been diverse, such as in the 11th and 12th centuries, when Buddhists in South India converted to Nath siddha traditions and helped establish Shiva Hindu temples and monasteries.