Кіріспе

Скеубальд – жылқылардың түс үлгісі. Скеубальд жылқының терісі қара емес негізгі түстің (мысалы, кезді, шоколадты, немесе қара түстен басқа кез келген түс) үстінде ақ дақтардан тұрады. Шоколадты және ақ түсті (шоколадты – қара ман және құйрығы бар қызғылт қоңыр түс) жылқыларды кейде үш түсті деп атайды. Бұл жылқылардың ақ дақтардың астында әдетте қызғылт терісі, ал ақ емес жерлерде қара терісі болады. Түсінен басқа, пілтілі үлгіге ұқсас. Кейбір жануарлардың көздің ирисінің түсі де қоршаған теріге сәйкес келеді (ақ тері үшін көк, қараңғы тері үшін қоңыр). Бұл түстің генетикалық себебі лейцизм деп аталатын жағдаймен байланысты. Бұл термин басқа жануарларда да, мысалы, ешкілерде де қолданылады.

Терминология

Британдық ат спортында, skewbald және piebald (қара және ақ) бірге «түсті» деп аталады, ал ақ белгілері «жапсырмалар» деп аталады. Солтүстік Америкалық ат спортында барлық ірі дақты түстеуді білдіретін термин – «пинто», ал белгілері «дақтар» деп аталады. Арнайы термин «пейнт» – американдық Quarter Horse немесе Thoroughbred тұқымдық желісіне ие, сонымен қатар дақты болатын жылқыны білдіреді, ал «пинто» – кез келген тұқымның дақты жылқысын білдіреді. Американдықтар әдетте пинтоның түсін нақтылай сипаттайды: қара және ақ, кезді және ақ, немесе құлынды және ақ.

Генетика

Генетикалық тұрғыдан алғанда, бұршақ бас ат көбінесе қаштаң түстес түсте (генетиктер "қызыл" деп атайды) немесе қарадан өзге түс гендерінің жиынтығымен басталады. Содан кейін жылқыда негізгі түстің үстінен жатқан үш негізгі дақты үлгінің біріне аллель болады. Ең көп таралған дақты үлгі – tobiano деп аталады және ол доминантты ген. Tobiano ірі және дөңгелек дақтарды жасайды, көбінесе тік бағытта, жылқының арқасын кесіп өтетін ақ түс, аяқтарында ақ, ал басы көбінесе қара болады. Три рет кездесетін емес дақты гендер – кадр және splash overo гендері, олар көбінесе қараңғы, көлденең бағыты бар, бетінде ақ, бірақ аяқтары қара немесе аз белгіленген дақтар жасайды. Сабино үлгісі өте минималды болуы мүмкін, әдетте аяқтардан ішке немесе бүйірлерге дейін созылатын ақ түс, ақтың жиегінде "торлы" немесе роанинг, сондай-ақ көзден, жақтан немесе екеуінен де асып түсетін ақ түс қосады. Overo және sabino генетикасы әлі толыққанды түсініксіз, бірақ олар екі түстес ата-ананың ұрпақтарында пайда болуы мүмкін, ал tobiano-ның кем дегенде бір tobiano ата-анасы болуы керек.

Басқа жануарлар

Бұл термин кейде басқа жануарлардың ішінде ешкілер мен иттерге де қолданылады. Иттер мен ешкілерді өсіруде пибальд және скибальд екеуі де қолданылады.