Кіріспе

Пруссиялық монета соғушы (1752/1754–1811)

Абрахам Абрамсон (1752 немесе 1754 – 28 шілде 1811) – пруссиялық монета соғушы және медаль жасаушы. Еврей отбасында туған ол кейіннен протестантизмге көшкен.

Өмір

Ақша соғушы Якоб Абрахамның ұлы, Абрамсон да оның сияқты Ұлы Фридрихтің сарайында қызмет етті, және ол Пруссия өнер академиясына қабылданған алғашқы еврей болды. Абрамсон өнімді медальдар жасаушы болды. Ол өзгелермен қатар Иммануил Кант, Готтольд Эфраим Лессинг, Мозе Мендельсон, Кристоф Мартин Виланд, Иоганн Георг Сульцер және Леонард Эйлерді бейнеледі.

Берлин монетасы үшін алтын жеткізушілер

Бранденбургтің Гогенцоллерн курфюрсті Фредерик Вильгельм (1620–88) Израиль Ааронды Берлин монетаханасына алтын-көміш жеткізуші етіп тағайындады және шағын монеталарды соғу құқығын алдымен Израиль Ааронның әйелі Эстер Либманға, содан кейін Ааронның қайтысынан кейін, сот зергері Йост Либманға берді. Пруссияның Гогенцоллерн королі Фридрих Вильгельм I (1688–1740) христиан шенеуніктердің сәтсіздігінен кейін, теріс пікірмен еврей монета жеткізушілерін тағайындады. Левин Вейттің орнын темекі өндіруші Гомперц ағайындары иеленді. Ұлы Фридрих (1740–86) әкесінің көзқарастарын бөлісті, бірақ мемлекеттік монетахананы еврейлерге жалға беру қажет деп санады. 1751 жылы Гомперц ағайындары банкир Даниэль Ициг пен оның құдайы Мозе Исаакпен бірігіп, алты мемлекеттік монетахананы жалға алды. 1755 жылы олар Френкель ағайындарының бәсекесін жеңіп, осы жеңілдікті сақтап қалды. 1758 жылы бұл топтар бірігіп, Фридрихтің көптеген соғыстарын қаржыландыру үшін жасаған девальвациясынан туған антисемитизмнің салдарымен бірге, оның ар-ұятсыздығын бөлісті, бірақ бұл шара Пруссия мемлекетін сақтап қалған болуы мүмкін. Медальдарды жасау кезінде тұлғалар мен оқиғаларды бейнелеу жеке суретшінің немесе шебердің құзырында болды. Алайда, Ұлы Фридрих шығармашылыққа шектеулер қойды, нәтижесінде швейцариялық Хедлингер мен оның шәкірті Георгий отставкаға кетті. 17 ғасырдың басынан бері еврейлердің Берлиндегі Пруссия монетаханасына алтын-көміш жеткізуі, Меер Ротшильдтің замандасы болған, өте білікті медаль шеберіне жол ашты.

Жақып Ыбырайым және Ыбырайым Абрамсон

Якоб Абрахам (1723–1800) тегі Мекленбург-Штрелиц герцогтығында болған. Ол алғашқыда он үш жасында Польшаның Лисса қаласында құнды тастарды кескен. 1731 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін отбасы Сверинге, содан кейін Мекленбургке көшкен. 1750 жылы ол мұғалімдің қызы Бейльшенге үйленді. Оның талантын Ұлы Фридрих мойындап, екі жылдық оқудан кейін 1752 жылы Берлин монетаханасында кескіш ретінде бекітті. Келесі жылы, 31 жасында, ол жаңа монетахананы ашу үшін Штеттинге Корольдік медальер ретінде ауыстырылды. 1755 жылы Кёнигсбергке көшіп келгенге дейін ол кішкентай монеталар мен поляк ақшаларын да ойып жасаған. Абрахам Жеті жылдық соғыста (1756–63) Ресей әскерінің шабуылынан қашып, 1758 жылы Данцигке, 1759 жылы Дрезденге және 1761 жылы Берлинге келді, онда ол талер үшін жаңа прус бүркітін жасап, Фридрихтің әскери жетістіктеріне арналған медальдар соқты. Гофманн өзінің өмірбаянында Абрахамды өткір, зиялы және еңбекқор деп сипаттайды; ол суретші емес, шебер еді. Ол Neue Münze және Берлин Altmünze екеуінде де жұмыс істеді. Өмірінің соңғы жиырма жылында оның күші әлсіреп, көптеген жұмыстарын ұлы Абрахам Абрамсонмен бірлесіп жасады. Форрер ең белгілі туындыларын тізімдеді. Мұса Мендельсонның әйгілі медалінде портретті ұлы салған. Ағылшын сериясында III Георгтың неке медалі ерекше көзге түседі. 1800 жылы қайтыс болғаннан кейін, ол ерекше жағдайда толық азаматтық құқықтарға ие болды және Берлиндегі Гамбург көшесіндегі зиратқа (қатар 28, тас 19!) көптеген құрмет көрсетумен жерленді. Абрамсон (1754–1811) – Абрахамның үш өнер адамының ең табыстысы. Абрахам, Хирш және Мишель атты ұлдарына толық азаматтық құқықтар берілді, бірақ бұл Рошен мен Яхет сияқты қыздарына қол жетімді болмады. Гофманнның заманында Рошеннің ұрпақтары Берлинде табылған. Абрахам 17 жасында Берлин монетаханасында әкесінің ресми көмекшісі болды. Ұзақ оқудан кейін 1782 жылы Корольдік медальер болып тағайындалды және 1787 жылдан 1791 жылға дейін, негізінен Италияда дизайн және модельдеу техникасын үйрене отырып, көп саяхаттады. Ол осы ерекше кезеңнің ең көрнекті медальері деп есептеледі. Оның өнімділігі шамамен 250 медальдан асты. Ол өнер, ғылым, техника, әскери күрес, саяси және әлеуметтік реформалардың өркендеген кезінде өзінің ең жақсы күйінде болды. Ағылшын сериясындағы ең танымал медалі – 1805 жылы Нельсонның қазасын еске алуға арналған медаль. Форрер көптеген ерекше туындыларды тізімдейді, ал Гофманн әке мен ұлының жан-жақты каталогын ұсынады. Абрамсон 57 жасында шамадан тыс жұмыс істеуден қайтыс болды.

Шығармалары

Патша сарайында Абрахам Абрамсон Вюртембергтің София Доротеясы мен Ресейдің Павел I-інің Берлиндегі үйленуіне арналған екі медаль жасады, сол жылдары өткен тойлардың ең әсемдері деп айтылады.