Кристоф Плантен: Антверпен баспагері және гуманисі
Christophe Plantin
Кристоф Плантен: Антверпен қаласындағы Ренессанс дәуірінің кітап баспасы, гуманист және баспагер. 1520-1589 ж. өмір сүрген Плантен баспасы Еуропадағы маңызды орталықтардың бірі болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз гуманисі, баспагер және кітап басушы (шамамен 1520–1589)
French humanist, publisher and printer (c.1520–1589)
Кристоф Плантен (Christoffel Plantijn; шамамен 1520 – 1 шілде 1589) – француз Ренессанс дәуірінің гуманисі, кітап басушы және баспагер, Антверпенде тұрып жұмыс істеген. Ол Антверпенде өз заманының ең танымал баспаханаларының бірін – Плантен баспасын құрды. Бұл баспахана Еуропада Антверпенді кітап басылымының маңызды орталығына айналдыруда үлкен рөл атқарды. Баспахана оның мұрагерлерімен 1867 жылға дейін жұмыс істеді.
Christophe Plantin (Christoffel Plantijn; c. 1520 – 1 July 1589) was a French Renaissance humanist and book printer and publisher who resided and worked in Antwerp. He established in Antwerp one of the most prominent publishing houses of his time, the Plantin Press. It played a significant role in making Antwerp a leading centre of book publishing in Europe. The publishing house was continued by his successors until 1867.
Өмір
Плантен Францияда, шамасы, Тур қаласына жақын Сент-Авертинде дүниеге келген. Ол бай отбасында туылмаған, және анасы Плантен әлі жас кезінде қайтыс болған. Жастық шағында Нормандиядағы Кан қаласында кітап мұқабасын жасаушы болып оқыды, сондай-ақ сол жерде үйленді. 1545 жылы ол әйелі Жоанна Ривьермен бірге Парижде дүкен ашты, бірақ үш жылдан кейін олар өркендеген сауда орталығы – Антверпенге көшіп барды. Плантен еркін азамат болып, суретшілер, мүсіншілер, граверлер мен баспагерлердің кәсіби одағы – Святого Луки гильдиясының мүшесі атанды. Кітап мұқабасын жасау ісіндегі шеберлігі оны ақсүйектермен және бай адамдармен байланыстырды. 1549 жылға қарай ол Еуропадағы ең беделді баспаханалардың бірін басқарды. Ол Цицерон еңбектерінен бастап діни ән жинақтарына дейін көптеген кітаптарды басып шығарды. Монтаноның ынталы көмегімен бұл жұмыс төрт жылда (1568–1572) аяқталды. Кітаптар фолио форматында, яғни сегіз томдық болып шықты, бір ретте тек екі беттен басып шығаруға болатын. Сырттай Католик шіркеуінің адал мүшесі болғанымен, ол "Махаббат Отбасы" немесе "Отбасышылдар" деп аталатын бірнеше діни ағымдарды қолдау үшін қаражатын жұмсаған көрінеді. Қазір олардың көптеген кітаптары, баспагердің аты көрсетілмей, Плантен баспасынан шыққандығы дәлелденді.
Plantin was born in France, probably in Saint Avertin, near the city of Tours, Touraine. He was not born to a wealthy family, and his mother died when Plantin was still quite young. As a youth he apprenticed as a bookbinder in Caen, Normandy, and also married there. In 1545, he and his wife, Joanna Rivière, set up shop in Paris, but after three years, they chose to relocate to the booming commercial centre of Antwerp, where Plantin became a free citizen and a member of the Guild of St Luke, the guild responsible for painters, sculptors, engravers and printers. The quality of his work as a bookbinder brought him into contact with nobility and wealth. By 1549, he headed one of the most well respected publishing houses in Europe. He was responsible for printing a wide range of titles, from Cicero to religious hymnals. With Montano's zealous help, the work was finished in four years (1568 1572). There were eight volumes in folio format, meaning only two pages could be printed at one time. Though outwardly a faithful member of the Catholic Church, he appears to have used his resources to support several sects of heretics, sometimes known as the Family of Love or Familists. It is now proven that many of their books, published without naming the printer, came from Plantin Press.