Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1993 жылы АҚШ басшылығымен Сомалидің Могадишо қаласында әскери операция жүргізілді.
1993 United States led military operation conducted in Mogadishu, Somalia
| түсініктемелер =
| карта түрі = Сомали#Африка
| координаталар =
| карта белгісі = Могадишо
| карта суреттемесі = Операция Сомали ішіндегі орны, Африканың қалған бөлігіне қатысты Могадишо, Сомали көрсетілген.
| ені = 340px
| notes =
| map type = Somalia#Africa
| coordinates =
| map label = Mogadishu
| map caption = Location of the operation within Somalia##Mogadishu, Somalia, shown relative to the rest of Africa
| width = 340px
"Готикалық Илан" операциясы – 1993 жылы Сомали азаматтық соғысы кезінде АҚШ күштері "Рейнджер" жедел тобы (Task Force Ranger) атауымен жүргізген, Сомалидің Могадишо қаласындағы әскери операция. Операцияның басты мақсаты – Сомали Ұлттық Альянсының басшысы Мохамед Фарра Айдидті қолға түсіру болды. Айдид БҰҰ-ның Сомалидегі операциясы (UNOSOM II) тарапынан БҰҰ әскерлеріне жасаған шабуылдарына жауап ретінде іздеуде болған. Операция 1993 жылдың тамызынан қазан айына дейін жүргізілді және АҚШ Бірлескен арнайы операциялар басқармасы (JSOC) басқарды. 1993 жылдың 3 қазанында жедел топ Айдидтің екі серкесін ұстауға миссияны орындады. Миссияның нәтижесінде 1993 жылғы Могадишо шайқасы болды. Шайқас өте қанды болды, жедел топ сомалилік милиция күштеріне елеулі шығын келтірді, ал өздері де ауыр қатысуға ұшырады. БҰҰ-ның UNOSOM II аясындағы малайзиялық, пәкістандық және американдық әскерлері, "Рейнджер" тобын эвакуациялауға көмектескендер де шығынға ұшырады, бірақ ауырлығы одан аз болды. Шайқастың қарқындылығы операцияны 1993 жылдың 6 қазанында тоқтатуға себеп болды. Бұдан кейін 1993 жылдың қазан айында "Рейнджер" тобы әскерін кері қайтарып алды, ал 1994 жылдың басында американдық әскерлер толығымен елден шықты.
Operation Gothic Serpent was a military operation conducted in Mogadishu, Somalia, by an American force code named Task Force Ranger during the Somali Civil War in 1993. The primary objective of the operation was to capture Mohamed Farrah Aidid, leader of the Somali National Alliance who was wanted by the UNOSOM II in response to his attacks against United Nations troops. The operation took place from August to October 1993 and was led by US Joint Special Operations Command (JSOC). On 3 October 1993, the task force executed a mission to capture two of Aidid's lieutenants. The mission ultimately culminated in what became known as the 1993 Battle of Mogadishu. The battle was extremely bloody and the task force inflicted significant casualties on Somali militia forces, while suffering heavy losses themselves. The Malaysian, Pakistani, and conventional US Army troops under UNOSOM II which aided in TF Ranger's extraction suffered losses as well, though not as heavy. The intensity of the battle prompted the effective termination of the operation on 6 October 1993. This was followed by the withdrawal of TF Ranger later in October 1993, and then the complete exit of American troops in early 1994.
Сомалидегі интервенция
1992 жылдың желтоқсан айында АҚШ президенті Джордж Буш әскери күштерге БҰҰ-мен бірлесіп, «Үмітты қалпына келтіру» операциясына қатысуға бұйрық берді, мақсаты – Сомалиде тәртіп орнату. 1991 жылы елде азаматтық соғыс басталды, ал 1992 жылы қақтығыстардың нәтижесінде ауыр ашаршылыққа ұшырады. Келесі бірнеше айда жағдай нашарлай түсті. 1993 жылдың басында азаматтық соғысқа қатысушы барлық тараптар Эфиопияның Аддис-Абеба қаласында қарусыздану конференциясын өткізуге келісті. Бірақ келісімге келген шарттарды орындау оңай болған жоқ. 1992 жылдың соңында генерал Мохамед Фарах Айдид басқаратын Сомали ұлттық альянсы (SNA) құрылды, ол UNOSOM-ға қарсы күшті оппозициялық күшке айналды. БҰҰ мен Сомали ұлттық альянсы арасындағы үлкен келіспеушіліктер наурыз айында UNOSOM II құрылғаннан кейін басталды, бұл операцияның саяси мандатының нақты мағынасы туралы дауға байланысты болды. 1993 жылдың мамыр айына қарай SNA мен UNOSOM арасындағы қарым-қатынас күрт нашарлай бастады.
In December 1992, US President George H. W. Bush ordered the military to join the UN in a joint operation known as Operation Restore Hope, with the primary mission of restoring order in Somalia. The country had collapsed into civil war in 1991 and the following year a severe famine, induced by the fighting, broke out. Over the next several months, the situation deteriorated. During the early months of 1993, all the parties involved in the civil war agreed to a disarmament conference held in Addis Ababa, Ethiopia. Enactment of the agreed upon terms, however, was not so easily achieved. One powerful faction, the Somali National Alliance (SNA) led by Gen. Mohamed Farah Aidid, formed in late 1992 and had become particularly anti UNOSOM. Major disagreements between the UN and the Somali National Alliance began soon after the establishment of UNOSOM II in March, centering on the perceived true nature of the operation's political mandate. By May 1993, relations between the SNA and UNOSOM would rapidly deteriorate.
UNOSOM II - SNA қақтығысы
1993 жылдың 5 маусымында Сомалиде БҰҰ күштеріне жасалған ең ауыр шабуылдардың бірі орын алды, нәтижесінде 24 пакистандық сарбаз Могадишуде СНА бақылауындағы аймақта қастандықпен қаза тапты. Соның салдарынан, қақтығысты бейбіт жолмен шешудің барлық үміті күйреп кетті. Келесі күні БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі 837-ші қаулыны қабылдап, шабуыл жасағандарды ұстап, сотқа беруді талап етті. АҚШ әскери ұшақтары мен БҰҰ әскерлері Айдидтің бекінісіне шабуыл жасады. Айдид қарсылық көрсетті, ал сомалилер мен БҰҰ күштері арасындағы зорлық-зомбылық күшейе түсті. Сомали азаматтарының көп бөлігі 1993 жылдың маусымында БҰҰ-ның наразылық білдірушілерге жасаған жаппай оқ жаудыруы және 1993 жылдың 12 шілдесіндегі «Қанды дүйсенбі» рейді сияқты оқиғалардан кейін халықаралық күштерге наразылық білдірді. Осы оқиғалар мен басқа да жағдайлар көптеген азаматтарды, оның ішінде әйелдер мен балаларды қаруға алып, АҚШ және UNOSOM II күштеріне қарсы белсенді түрде күресуге итермеледі. 1993 жылдың 12 шілдесінде АҚШ-тың UNOSOM II үшін жұмылдырылған жедел әрекет тобы (QRF) жүргізген рейдтің арқасында қақтығыс күрт өрши бастады және SNA күштері алғаш рет Сомалидегі американдық күштерді нысанаға алуға кірісті. АҚШ-тың Сомалидегі арнайы өкілі Роберт Б. Оуклидің сөзіне сүйенсек, "12 шілдеге дейін АҚШ тек БҰҰ-мен байланысы болғандықтан шабуылға ұшыраған, бірақ 12 шілдеден кейін ғана АҚШ жеке нысанаға алынды". Шілде айының соңына дейін SNA мен UNOSOM арасындағы атыс-шабыс күнделікті сипат алды. SNA американдық сарбаз немесе БҰҰ қызметкерін өлтіргені үшін сыйақы жариялады, нәтижесінде UNOSOM II күштеріне жасалған шабуылдар екі есеге артты.
On 5 June 1993, one of the deadliest attacks on UN forces in Somalia occurred when 24 Pakistani soldiers were ambushed and killed in an SNA controlled area of Mogadishu. Any hope of a peaceful resolution of the conflict quickly vanished. The next day, the UN Security Council issued Resolution 837, calling for the arrest and trial of those who carried out the ambush. US warplanes and UN troops began an attack on Aidid's stronghold. Aidid remained defiant, and the violence between Somalis and UN forces escalated. A significant number of Somali civilians also resented international forces following incidents such as the June 1993 UN mass shooting of protesters and the 12 July 1993 Bloody Monday raid. These events and other incidents led significant numbers of civilians, including women and children, to take up arms and actively resist US and UNOSOM II forces during fighting in Mogadishu. Following the 12 July 1993 raid carried out by the US QRF force for UNOSOM II, the conflict began sharply escalating and SNA forces began deliberately targeting American forces in Somalia for the first time. According to US special envoy to Somalia Robert B. Oakley, "Before July 12th, the US would have been attacked only because of association with the UN, but the US was never singled out until after July 12th." For the remainder of July firefights between the SNA and UNOSOM began occurring almost daily. The SNA would put out a bounty for any American soldier or UN personnel killed, leading to a doubling of attacks against UNOSOM II forces.
Алғашқы тапсырмалар
Могадишудегі жұмыс тобы ескі ангар мен құрылыс тіркемелерін жай-күйінде, ішуге жарамды суға қол жеткізбей басып алды. 28 тамызда сомалилік милиция сағат 19:27-де ангарға минометпен шабуыл жасап, төрт рейнджерді жарақаттады. Бұл минометтік шабуылдар үнемі қайталанып тұрды, бірақ көбінесе басқа да ауыр жарақаттарға себеп болмады. Жұмыс тобы 30 тамызда сағат 03:09-да Лигато үйіне алғашқы шабуылын жасады. Олар қару-жарақ, есірткі, байланыс құралдары және басқа да жабдықтармен бірге 9 адамды ұстады. Бірақ тұтқындалғандардың БҰҰ қызметкерлері екені белгілі болғанда, олар үлкен ұятқа қалды. Қызметкерлердің тыйым салынған аймақта болғанына және олардан қару-жарақ пен есірткі табылғанына қарамастан, оқиға БАҚ-та қынжылға айналды. Бірлескен штабтар төрағасы Колин Пауэлл бұл жағдайға соншалықты ашуланғандықтан, "өзін төбеден түсіріп алуға мәжбүр болды" делінеді. 6 қыркүйекте ескі орыс кешеніне шабуыл жасалды; 14 қыркүйекте Джалиу үйіне/полиция бөліміне шабуыл жасалды; 17 қыркүйекте Радио Могадишуға шабуыл жасалды; 18 қыркүйекте Сомали Ұлттық Альянсының бас қаржыгері Осман Аттоның гараждарына шабуыл жасалды; ал 21 қыркүйекте Осман Аттоның өзі ұсталды. Жергілікті барлау қызметі Аттоға жасырын орналасқанды анықтау құрылғысы бар таяқ берген. Delta жасағы оның көлік колоннасын тікұшақпен қадағалап, Аттоны ұстамас бұрын оның көлігінің қозғалтқышын оқтап бұзды. Бұл тікұшақтан қозғалып бара жатқан көлікті тоқтатудың алғашқы реті болды. Миссияның нақты қашан өтетінін жасыру үшін Гаррисон 160-шы SOAR-ға күніне бірнеше рет әскерилермен ұшуды тапсырды, сонда милиция тікұшақтарды көру арқылы ғана шабуыл болатынын білмеді. Олар сонымен қатар жердегі көлік және тікұшақтарды пайдаланып, кіру және шығу тактикасын өзгертіп отырды. 25 қыркүйекте сағат 02:00 шамасында Айдидтің адамдары Могадишу маңындағы Жаңа портта РПГ арқылы Black Hawk тікұшағын атып түсіріп, үш экипаж мүшесін қаза қылды, бірақ екі пилот, екеуі де жарақат алған, қашып, достық бөлімдерге жетіп құтылуға үлкерді. Пакистандық және АҚШ әскерлері аймақты қоршап, зардап шеккендерді эвакуациялады. Тікұшақ пен экипаж 9-шы батальон, 101-ші авиациялық полк және 2-ші батальон, 25-ші авиациялық полкке қарасты болды және Ренджер жұмыс тобының миссиясына қатыспады, бірақ тікұшақтың жойылғаны СНА үшін үлкен психологиялық жеңіс болды.
In Mogadishu, the task force occupied an old hangar and construction trailers under primitive conditions, without access to potable water. Only days after arriving, on 28 August, Somali militia launched a mortar attack on the hangar at 19:27 which injured four Rangers. These mortar attacks became a regular occurrence but rarely caused any further significant injuries. The task force launched its first raid at 03:09 on 30 August, hitting the Lig Ligato house. There, they captured 9 individuals along with weapons, drugs, communications gear, and other equipment. They were highly embarrassed, however, when it was found out that the prisoners they had taken were actually UN employees. Regardless of the fact that the employees were in a restricted area and were found with weapons and drugs, the incident was ridiculed in the media. Colin Powell, the Chairman of the Joint Chiefs of Staff, was reportedly so upset he "had to screw myself off the ceiling". Missions followed on 6 September, with a raid on an old Russian compound; 14 September, when they raided the Jialiou house/police station; 17 September, with a raid on Radio Mogadishu; 18 September, a raid on the garages of Osman Atto's (the Somali National Alliance's chief financier); and 21 September when they captured Osman Atto himself. Local intelligence assets had given Atto a cane that concealed a hidden locating beacon. Delta operators tracked his vehicle convoy via helicopter and disabled Atto's vehicle with shots to its engine block before taking him into custody. This was also the first known takedown of a moving vehicle from a helicopter. To obfuscate when exactly a mission would occur, Garrison had the 160th SOAR conduct flights with soldiers aboard multiple times per day so militia could not rely solely on seeing helicopters to know that a raid was going to occur. They also varied their insertion and extraction tactics, using various permutations of ground vehicle and helicopter based infil and exfil. At approximately 0200 on 25 September, Aidid's men shot down a Black Hawk with an RPG and killed three crew members at New Port near Mogadishu, though the two pilots, who were both injured, managed to escape and evade to reach friendly units. Pakistani and US forces secured the area and were able to evacuate the casualties. The helicopter and crew were from 9th Battalion, 101st Aviation Regiment and 2nd Battalion, 25th Aviation Regiment, and not part of the Task Force Ranger mission, but the helicopter's destruction was still a huge psychological victory for the SNA.
Могадишу шайқасы
1993 жылғы 3 қазанда түстен кейін, Айдидтің кланының екі лейтенанты Могадишодағы "Қара теңіз" ауданындағы үйдің бірінде екені хабарланғаннан кейін, арнайы топ оларды ұстау үшін 19 ұшақ, 12 көлік және 160 адамды жіберді. Сомалилік екі лейтенант және тағы 22 адам тез арада ұсталды және жер үсті көліктеріне мінгізілді. Бірақ қарулы әскерилер мен бейбіт азаматтар, олардың арасында әйелдер мен балалар да болды, қаланың барлық жерінен оқиға орнына жиналды. Миссия аяқталуға азық қалғанда, MH-60 Black Hawk, Super Six One тікұшағын SNA күштері гранаталық RPG-мен атып түсірді. Екі ұшқыш та сол жерде қаза тапты, бірақ экипаж апаттан аман қалды. Біраз уақыттан кейін тағы бір Black Hawk, Super Six Four тікұшағы да жерден атылған RPG-мен құлады. Жедел құтқару тобы келмеді, тірі қалған экипаждың кішкентай бөлігі, соның ішінде ұшқыштардың бірі Майкл Дюрант, қимылдай алмады. Екі Delta снайпері – шебер-сержант Гэри Гордон мен бірінші сынып сержанты Рэнди Шугарт тікұшақтан оқ жауып, апат орнын қорғауға бірнеше рет ерікті болып, көмектесуге дайын еді. Могадишо әуежайынан келген 10-шы таулық дивизияның көмек күштері SNA-ның шабуылына тап болып, кері қайтарылды, содан кейін Шугарт пен Гордонға апат орнына түсуге рұқсат берілді. Олар апат орнына жетіп, жылдамдап периметр құрып, аман қалған экипажды қорғады. Black Hawk тікұшағының қирандыларына сомалилік милиция күшті шабуыл жасады, бірақ 160-шы тікұшақтардың жоғарыдан көмектесу әрекеттеріне қарамастан. RPG-7 оғынан зақымданғаннан кейін әуе көмегі тоқтатылды, соның салдарынан MSG Гордон, SFC Шугарт және Super 64 тікұшағының аман қалған экипажы қоршауға түсіп, қаза тапты, ал CW3 Дюрант тұтқынға алынды. Шугарт пен Гордонның ерлігі үшін оларға өлімнен кейін Құрмет медалі табысталды. Осы оқиғада тікұшақтар американдық әскерлерді қоршаудан сақтап қалды деген тұжырым жасалды. 70-ке жуық көліктен құралған құтқару конвойы ұйымдастырылды, оған UNOSOM II күштерінің жүздеген сарбаздары қосылды, олардың ішінде 19-шы батальон, Корольдік малай полкі (Мех); Пәкістанның 15 FF полкі, 19-шы Лансерлерден M48 Паттон танктерінің эскадрильясы; және АҚШ армиясының 2-ші батальоны, 14-ші жаяу әскер, 10-шы тау дивизиясы (оның құрамында 1-ші батальон, 87-ші жаяу әскер; 41-ші инженерлік батальон; және 2-ші батальон, 25-ші авиациялық полкі) болды. Сомалилік әскермен бірнеше сағатқа созылған қырғын шайқастан кейін, құтқару конвойы қоршаудан шығып, қамалған күштерді эвакуациялады.
On the afternoon of 3 October 1993, informed that two lieutenants of Aidid's clan were at a residence in the "Black Sea" neighborhood in Mogadishu, the task force sent 19 aircraft, 12 vehicles, and 160 men to capture them. The two Somali lieutenants alongside 22 others were quickly captured and loaded on a convoy of ground vehicles. However, armed militiamen and civilians, some of them women and children, converged on the target area from all over the city. Shortly before the mission was to be concluded, an MH 60 Black Hawk, Super Six One, was shot down by SNA forces using a rocket propelled grenade (RPG). Both of the pilots were killed on impact, but the crew survived the crash landing. Shortly afterward, another Black Hawk helicopter, Super Six Four, was shot down by an RPG fired from the ground. No rescue team was immediately available, and the small surviving crew, including one of the pilots, Michael Durant, couldn't move. Two Delta snipers, Master Sergeant Gary Gordon and Sergeant First Class Randy Shughart, provided cover from a helicopter and repeatedly volunteered to secure the crash site. After a 10th Mountain relief force from the Mogadishu airport was halted and turned back by an SNA ambush, Shughart and Gordon were finally granted permission to be inserted. They made their way to the crash site, quickly establishing a perimeter, and securing the surviving crew. The Black Hawk wreck came under heavy attack from the Somali militia, despite attempts from the 160th helicopters overhead to hold back the crowd. After losing close air support to damage from RPG 7 fire, MSG Gordon, SFC Shughart, and the surviving crew of Super 64 were overrun and killed, save for CW3 Durant who was taken hostage. Shughart and Gordon were both posthumously awarded the Medal of Honor for their actions. Consequently the helicopters have been credited with saving US forces from being overrun. A rescue convoy nearly 70 vehicles long was organized and bolstered by hundreds of UNOSOM II forces, including the 19th Battalion, Royal Malay Regiment (Mech); Pakistani 15 FF Regiment and a squadron of M48 Pattons from 19th Lancers; and US Army 2nd Battalion, 14th Infantry, 10th Mountain Division (which included elements of 1st Battalion, 87th Infantry; 41st Engineer Battalion; and 2nd Battalion, 25th Aviation). After hours of heavy combat with the Somalis, the rescue convoy broke through and extracted the besieged forces.
Шығындар
Миссияның мақсаты – Айдидтің серіктестерін ұстау еді, бірақ шайқас Вьетнам соғысынан бері АҚШ әскерлері қатысқан ең қиын жақын арадағы шайқасқа айналды. Нәтижесінде, төрт MH-60 Black Hawk тікұшағын SNA күштері атып түсірді, олардың екеуі жау территориясына құлады. 18 америкалық қаза тауып, 85-97 адам жараланды, сондай-ақ ондаған UNOSOM әскерлері де зардап шекті. Барлығы, АҚШ күштері шайқаста шамамен 70% шығынға ұшырады. Шайқас аяқталғаннан кейін екі күн өткен соң, сомалилік минометтердің олардың базасына жасаған шабуылы салдарынан Delta Force операторының бірі қаза тауып, TF Ranger-дің 12-13 мүшесі жараланды. Сомалиліктердің жоғалғандары 314 қаза тапқан және 812 жараланған адамды құрады (азаматтарды қоса алғанда), бірақ көрсеткіштер әртүрлі. АҚШ күштері Сомалиге қысқа мерзімді күшейте түсу үшін жіберілді, бірақ барлық американдық күштер 1994 жылдың наурыз айының соңына дейін елден шығарылды. Ол Сомалидегі американдық саясатты қатты қорғады, бірақ американдық күштердің "жанжалды жеке тұлғаға келтіру" шешіміне тартылуы қателік болғанын мойындады. Ол Сомалидегі АҚШ-тың бұрынғы арнайы өкілі Роберт Б. Оуклиді қайта тағайындап, әкімшіліктің саяси келісімге қол жеткізуге қайта оралуын көрсетті. Сомалидегі АҚШ күштеріне берілген бұйрық, басқа UNOSOM II контингенттеріне SNA-мен кез келген қақтығыстан қашуға мүмкіндік берді. Бұл Могадишудегі UNOSOM патрульдерінің көп бөлігінің тоқтауына және SNA бақылауындағы көптеген бекеттердің тасталуына әкелді. Оукли және генерал Энтони Зинни SNA өкілдерімен тікелей келіссөздер жүргізді. Адамды іздеу тоқтағаны, бірақ SNA-ның әскери тұтқындарды босату үшін қойған ешқандай талаптары қабылданбайтыны айтылды. 14 қазан күні Айдид CNN телеарнасында қысқа сөз сөйлеп, Black Hawk тікұшағының пилоты Майкл Дюранттың босатылғанын жариялады, кейіннен ол оқиғадан бұрын дипломатиялық шешімге келгенін мәлімдеді. Оның күмәніне қарамастан, TF Ranger-ге SNA-ға қарсы операцияларды тоқтату туралы бұрыннан берілген тікелей бұйрық болған жоқ. Жеңіс АҚШ және БҰҰ күштерінің елден кетуіне және елді аштықтан құтқарган гуманитарлық көмектің тоқтатылуына әкелді. Сол кезде Суданда тұратын Осама бен Ладен бұл операцияны, әсіресе АҚШ-тың күштерін шығаруын, американдық әлсіздіктің және шабуылға ұшырау қаупінің мысалы ретінде келтірді.
The mission's objective of capturing Aidid's associates was accomplished, but the battle turned out to be the most difficult close combat that US troops had engaged in since the Vietnam War. In the end, four MH 60 Black Hawks were shot down by SNA forces with two crashing in hostile territory. 18 Americans were killed and 85–97 wounded along with dozens of UNOSOM troops. In total, the US forces would suffer an estimated 70% casualty rate from the battle. Two days after the battle's end, a Somali mortar strike on their compound killed one Delta Force operator and injured another 12–13 members of TF Ranger. Somali casualties were estimated to be 314 killed and 812 wounded (including civilians), though figures greatly vary. Substantial U. S. forces would be sent to Somalia as short term reinforcements, but all American forces would be withdrawn from the country by the end of March 1994. He would firmly defend American policy in Somalia but admitted that it had been a mistake for American forces to be drawn into the decision "to personalize the conflict" to Aidid. He would go on to reappoint the former U. S. Special Envoy for Somalia Robert B. Oakley to signal the administrations return to focusing on political reconciliation. The stand down order given to U. S. forces in Somalia led other UNOSOM II contingents to effectively avoid any confrontation with the SNA. This led to the majority of UNOSOM patrols in Mogadishu to cease and numerous checkpoints in SNA controlled territory to be abandoned. Oakley and General Anthony Zinni would both engage in direct negotiations with representatives of the SNA. It was made clear that the manhunt was over, but that no conditions put forward by the SNA would be accepted for the release of prisoners of war. On 14 October, Aidid announced in a brief appearance on CNN the release of Black Hawk pilot Michael Durant. and later claimed that he had decided on a diplomatic solution before the incident. Despite his apparent reservations there had been no direct orders previously given to TF Ranger to halt operations against the SNA. The victory ensured the pullout of US and UN forces and the end to the humanitarian aid which had rescued the country from famine. Osama bin Laden, who was living in Sudan at the time, cited this operation, in particular the US withdrawal, as an example of American weakness and vulnerability to attack.