Кіріспе

IV Помаре (28 ақпан 1813 – 17 қыркүйек 1877), дәлірек айтқанда ʻАймата Помаре IV Вахине о Пунуатераʻитуа (әлдебірде ʻАймата’ деп те аталады – "көз жегіш", бұл билеушінің жеңілген жаудың көзін жеу дәстүрінен туындаған ескі ғұрып), 1827 және 1877 жылдар аралығында Таити патшайымы болды. Ол Таити Корольдігінің төртінші монархы.

Отбасы

Помаре II мен оның екінші әйелі Тери’ито’отерай Тере моэ моэдің қызы болған. Оның әкесі Помаре I. Ол ағасы Помаре III қайтыс болғанда, бар болғаны 14 жасында Таити билеушісі болды.

Өмірбаян

1843 жылы француздар Таитиді француз протектораты деп жариялап, Папеете губернатор тағайындады. Ол француз интервенциясына қарсы күресті, Франция королі Людовик Филипп I мен Ұлыбритания королевасы Викторияға хат жазып, британдықтардың араласуын өтінді, бірақ нәтиже болмады және наразылық ретінде Раиатеаға жер аударылды. 1843 жылдан 1847 жылға дейін созылған қанды Француз-Таити соғысы болды, ол Қоғам аралдарының барлық патшалықтарын қамтыды. Таитиліктер көп шығынға ұшырады, бірақ француздықтар да ауыр қатысуларға тап болды. Британдықтар таитиліктерге көмектеспесе де, Францияны жазғырды және Тынық мұхитында екі үлкен держава арасында соғысқа дейін іс жетті. Бұл қақтығыстар Фаутауа бекінісінде таитилік әскерлерінің жеңілісімен аяқталды. Француздар жеңіске жетті, бірақ Ұлыбританияның дипломатиялық қысымы салдарынан аралды аннексиялай алмады, сондықтан Таити мен Мореа француз протекторатының құрамында қалды. Соғыс шарты бойынша, Хуахине, Раиатеа және Бора-Борадағы королева Помаренің одақтастарына тәуелсіздігін сақтап қалуға рұқсат берілді. IV Помаре ақырында мойынсұнып, 1847 жылдан 1877 жылға дейін француз әкімшілігі астында билік жүргізді. Ол өз балаларын Таити мен Левард аралдарындағы билікке орналастыруға тырысты. Оның үш баласы өздері монархтар болды: Таитидің королі Помаре V (1877–1880), Бора-Бораның королевасы Териʻимаэваруа II (1860–1873), Раиатеа-Таханың королі Таматоа V (1857–1871). Помаре IV 1877 жылдың 17 қыркүйегінде қайтыс болды. Ол Папаоа, ʻАрудегі Корольдік мавзолейде жерленген. Оның орнын 1877–1880 жылдары билік құрған V Помаре басты.